Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε σήμερα Σάββατο 28 Φεβρουαρίου ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν «μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις» κατά του Ιράν, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να υπάρξουν απώλειες μεταξύ των Αμερικανών στρατιωτών. Τα πλήγματα είχαν ως στόχο την καταστροφή των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και την εξουδετέρωση του ναυτικού του Ιράν, μετά από επανειλημμένες προειδοποιήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ ότι θα πλήξουν ξανά την Τεχεράνη εάν συνεχίσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματά της.

Διαβάστε: Live οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή: Σφυροκόπημα ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν - 200 μαχητικά των IDF σε 500 στόχους, επιχειρούν και βρετανικά αεροσκάφη (Εικόνες & Βίντεο)

Επίθεση στο Ιράν: Ποιο είναι το πιο "ευνοϊκό" σενάριο

Η σημερινή επίθεση, που ο αμερικανικός στρατός ονόμασε «Επική Οργή» και ανακοινώθηκε μέσω του Πενταγώνου, δεν είναι απλώς μια ακόμη στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μπορεί να εξελιχθεί είτε σε μια περιορισμένη σύγκρουση είτε να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η επιχείρηση αναμένεται να διαρκέσει αρκετές ημέρες, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, σε αντίθεση με την επιχείρηση “Midnight Hammer” τον Ιούνιο του 2025, όταν οι επιθέσεις είχαν στόχο συγκεκριμένες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και διήρκησαν πολύ λίγο.

Στο πιο «ευνοϊκό» σενάριο, η σύγκρουση θα περιοριστεί σε στρατιωτικό επίπεδο, χωρίς να μετατραπεί σε έναν διευρυμένο πόλεμο. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα επιτύχουν τους στρατηγικούς τους στόχους, που είναι η καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Τεχεράνης και κυρίως η αποδυνάμωση των πυραυλικών δυνατοτήτων του καθεστώτος, χωρίς ωστόσο να υπάρξει χερσαία εισβολή. Το Ιράν από την πλευρά του θα περιοριστεί σε συμβολικές αντεπιθέσεις, αποφεύγοντας μαζικές απώλειες Αμερικανών και Ισραηλινών στρατιωτών, αλλά και πλήγματα κατά πολιτών εντός του Ισραήλ. Παρά τη σκληρή ρητορική, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ γνωρίζει ότι η επιβίωση του καθεστώτος δεν θα άντεχε έναν ανεξέλεγκτο πόλεμο, όμως και μια περιορισμένης κλίμακας εισβολή δεν θα μπορούσε να επιτύχει την άμεση ανατροπή του καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης που το στηρίζουν.

Οι περιφερειακοί σύμμαχοι, όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι, θα έχουν περιορισμένη δράση, αποφεύγοντας πλήρη εμπλοκή. Άλλωστε, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, δήλωσε λίγες ώρες μετά την έναρξη των συγκρούσεων ότι δεν θα επιτρέψει κανέναν να παρασύρει τη χώρα σε περιπέτειες που απειλούν την ασφάλεια και την ενότητά της, στέλνοντας έμμεσο μήνυμα προς την υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ.

Στη συνέχεια, και οι δύο πλευρές θα επέστρεφαν στη διπλωματία, με τις ΗΠΑ να ασκούν οικονομική και πολιτική πίεση στο Ιράν, το οποίο ήδη τελεί υπό οικονομική και κοινωνική αποσύνθεση, προκαλώντας νέες κοινωνικές εξεγέρσεις. Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, η πιθανότητα αυτού του σεναρίου εκτιμάται στο 30–40%, λαμβάνοντας υπόψη την μέχρι τώρα τάση του Ιράν και των ΗΠΑ να αποφεύγουν την ολοκληρωτική σύγκρουση.

Τα άλλα σενάρια

Στο κακό σενάριο, η σύγκρουση θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Το Ιράν, αισθανόμενο ότι η επιβίωση του καθεστώτος απειλείται, θα επιλέξει ολοκληρωτική κλιμάκωση, πλήττοντας όχι μόνο το Ισραήλ αλλά και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, ενώ παράλληλα θα επιτεθεί σε κρίσιμες ναυτικές οδούς όπως το Στενό του Ορμούζ. Περιφερειακοί σύμμαχοι του καθεστώτος, όπως οι Χούθι και η Χεζμπολάχ, μπλέκονται στη σύγκρουση, εξαπολύοντας πυραυλικές επιθέσεις κατά Αμερικανών και Ισραηλινών στρατιωτικών και πολιτικών στόχων, προκαλώντας ανθρωπιστική κρίση και σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Ένα τρίτο σενάριο, που θεωρείται και το πιο πιθανό, προβλέπει μια παρατεταμένη αντιπαράθεση χαμηλής έντασης. Το Ιράν θα αποφύγει την άμεση κλιμάκωση που θα προκαλούσε μαζικές απώλειες, αλλά θα υποστηρίξει περιφερειακούς παράγοντες όπως οι Χούθι και η Χεζμπολάχ για περιοδικές επιθέσεις. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα συνεχίσουν να διεξάγουν αεροπορικές επιδρομές χωρίς όμως χερσαία εισβολή, ενώ το καθεστώς του Ιράν παραμένει στην εξουσία, η οικονομία καταρρέει σταδιακά και η περιοχή βιώνει προσφυγικά κύματα και αυξημένη αστάθεια.

Η πιθανότητα γενικότερης ανάφλεξης, που θα εμπλέξει πολλαπλά κράτη και θα ανατρέψει την περιφερειακή τάξη, εκτιμάται στο 25–40%. Παράγοντες όπως η αστάθεια του ιρανικού καθεστώτος, η ανεξέλεγκτη δράση περιφερειακών συμμάχων και η στρατηγική ασάφεια των ΗΠΑ αυξάνουν τον κίνδυνο, ενώ η αμοιβαία αποτροπή και η ιστορική αποφυγή ολοκληρωτικού πολέμου από το Ιράν περιορίζουν την πιθανότητα καταστροφικής σύγκρουσης.

Το βέβαιο είναι ότι η κρίση που ξέσπασε πριν λίγες ώρες βάζει τη Μέση Ανατολή σε μια νέα, αβέβαιη φάση, με πιο πιθανό σενάριο μια παρατεταμένη αντιπαράθεση χαμηλής έντασης, με περιοδικές επιθέσεις και επανειλημμένα αποτυχημένες διπλωματικές προσπάθειες. Ωστόσο, ο κίνδυνος γενικότερης ανάφλεξης παραμένει, ενώ οι παγκόσμιες συνέπειες για την οικονομία, το εμπόριο και τη διεθνή ασφάλεια δεν μπορούν να υποτιμηθούν. Η Μέση Ανατολή, ήδη τραυματισμένη από δεκαετίες συγκρούσεων, βρίσκεται σε μια νέα μεταβατική φάση, και η ειρήνη, όποτε και αν έρθει, θα είναι εύθραυστη και προσωρινή.