Έντονες διεθνείς αντιδράσεις έχει προκαλέσει ο νέος νόμος που τέθηκε σε ισχύ στο Αφγανιστάν από το καθεστώς των Taliban, καθώς σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεσμοθετεί διατάξεις που επιτρέπουν μορφές ενδοοικογενειακής βίας και διατηρούν τη θανατική ποινή για την ομοφυλοφιλία. Το κείμενο του νόμου, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον προηγούμενο μήνα, δημοσιοποιήθηκε στην παστούν γλώσσα από την οργάνωση Rawadari και μεταφράστηκε στα αγγλικά από το Afghanistan Analysts Network. Το περιεχόμενό του περιγράφει ένα αυστηρό ποινικό και κοινωνικό πλαίσιο που εδραιώνει περαιτέρω τους περιορισμούς σε βάρος γυναικών και μειονοτήτων, ενισχύοντας ένα καθεστώς που ήδη χαρακτηρίζεται από σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων.

Αφγανιστάν: Τι προβλέπει ο νόμος των Ταλιμπάν

Σύμφωνα με τη μετάφραση του κειμένου, σε περίπτωση που ένας σύζυγος προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό στη σύζυγό του, όπως κάταγμα ή ανοιχτή πληγή, και εκείνη προσφύγει στη Δικαιοσύνη, η προβλεπόμενη ποινή για τον δράστη μπορεί να φτάσει έως και 15 ημέρες φυλάκισης. Ουσιαστικά, όπως επισημαίνουν οργανώσεις, το πλαίσιο αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η σωματική βία δεν αντιμετωπίζεται ως σοβαρό αδίκημα, εκτός αν αποδειχθεί βαρύς τραυματισμός. Παράλληλα, για τη διοργάνωση ή την επιβολή αγώνων μεταξύ ζώων, όπως σκυλομαχίες ή κοκορομαχίες, προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως πέντε μηνών. Η σύγκριση των ποινών αυτών έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς οργανώσεις υπογραμμίζουν την αναντιστοιχία στη βαρύτητα των αδικημάτων.

Ο νόμος φέρεται επίσης να δίνει τη δυνατότητα σε πατέρες να τιμωρούν τα παιδιά τους για θρησκευτικές παραλείψεις, ενώ προβλέπει διοικητικές κυρώσεις για εκπαιδευτικούς που προκαλούν σοβαρό τραυματισμό σε μαθητές. Οι διατάξεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σύστημα εφαρμογής της Σαρία, όπως την ερμηνεύει το καθεστώς.

Αφγανιστάν: Περιορισμοί στις γυναίκες και θανατική ποινή

Στο σημερινό Αφγανιστάν, οι γυναίκες αντιμετωπίζουν αυστηρούς περιορισμούς στην εκπαίδευση, την εργασία και την ελεύθερη μετακίνηση. Η μαρτυρία τους στα δικαστήρια έχει μικρότερη βαρύτητα από εκείνη των ανδρών, ενώ η πρόσβασή τους στη δημόσια ζωή είναι δραστικά περιορισμένη. Η θανατική ποινή επιβάλλεται για αδικήματα που θεωρούνται αντίθετα με τη Σαρία, μεταξύ των οποίων η ομοφυλοφιλία και η «βλασφημία». Σύμφωνα με τη UNICEF, περισσότερα από δύο εκατομμύρια κορίτσια παραμένουν εκτός δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021. Η απαγόρευση πρόσβασης των κοριτσιών στην εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους διεθνούς κατακραυγής.

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Turk, δήλωσε στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ότι ο νέος νόμος «νομιμοποιεί τη βία κατά των γυναικών και των παιδιών» και έκανε λόγο για ένα σύστημα διαχωρισμού που «θυμίζει απαρτχάιντ φύλου». Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η νέα νομοθεσία ενδέχεται να ενισχύσει το κλίμα φόβου και ατιμωρησίας, αποτρέποντας τα θύματα βίας από το να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη. Παρά τις διεθνείς πιέσεις, το καθεστώς στην Καμπούλ δεν έχει δείξει διάθεση αναθεώρησης της πολιτικής του, επιμένοντας σε ένα αυστηρό θεοκρατικό μοντέλο διακυβέρνησης που περιορίζει δραστικά τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες.