Ο Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ, Ιρανός πολιτικός, κληρικός και μεγαλύτερος γιος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, εξελέγη ο επόμενος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν υπό την πίεση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Διαβάστε: Η στιγμή που drone του Ιράν χτυπά το αμερικανικό προξενείο στο Ντουμπάι, φωνές, ουρλιαχτά - Συγκλονιστικό βίντεο

Το προφίλ του Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν

Ο Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 1969 στη Μασχάντ του Ιράν. Σπούδασε Θεολογία και εκπαιδεύτηκε στο σεμιναριακό κέντρο του Κομ, όπου δίδαξαν μεταξύ άλλων και κορυφαίοι σιίτες θεολόγοι. Διατέλεσε μέλος των Φρπυρών της Επανάστασης και το 2009 ενεπλάκη στην ηγεσία των παραστρατιωτικών δυνάμεων Basij για την καταστολή των διαδηλώσεων, μετά την αμφιλεγόμενη εκλογική αναμέτρηση. Παρά το σημαντικό του «παρασκήνιο» στον κόσμο της εξουσίας, δεν κατείχε ποτέ επίσημο κρατικό αξίωμα υψηλού επιπέδου. Πολλοί παρατηρητές τον θεωρούν ως μία από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες πίσω από τα φώτα στην ιρανική εξουσία, με σημαντικές διασυνδέσεις στους Φρουρούς της Επανάστασης και στο θεοκρατικό καθεστώς των μουλάδων. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρείται ότι συνδέεται με το σκληροπυρηνικό συντηρητικό στρατόπεδο του Ιράν, όπως και ο πατέρας του. Έχει υποστηρίξει δημόσια την καταστολή των αντιπάλων του καθεστώτος στο εσωτερικό του Ιράν και είναι υπέρμαχος μιας δυναμικής πολιτικής απέναντι στους εξωτερικούς εχθρούς.

Πριν από τον θάνατο του πατέρα του, αναφερόταν συχνά ως πιθανός υποψήφιος για τον ρόλο του Ανώτατου Ηγέτη -μολονότι αυτό θα αποτελούσε ρήξη με την ιρανική παράδοση και τις αρχές της σιίτικης ιεραρχίας, που αποφεύγει την «κληρονομική» διαδοχή. Η ιδέα μιας μετάβασης εξουσίας από πατέρα σε γιο, σε μια χώρα που κατέρριψε μοναρχίες το 1979, θεωρείται από πολλούς Ιρανούς και αναλυτές αντιδημοκρατική -ή μη συμβατή με τις θεολογικές αρχές του σιιτικού κατεστημένου. Ο 57χρονος διάδοχος του Χαμενεΐ είναι ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους και ισχυρούς ανθρώπους «πίσω από τα παρασκήνια» στην πολιτική και στρατιωτική ελίτ του Ιράν -θεολόγος και γιος του μακροβιότερου ηγέτη της χώρας- και πλέον κεντρικό πρόσωπο στις εξελίξεις.


Εκλέγεται από σώμα 88 κληρικών

Η επιλογή του διαδόχου του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προβλέπεται ρητά από το Σύνταγμα του Ιράν και αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευσης των Ειδικών, του ίδιου οργάνου που είχε αναδείξει τον ίδιο στην ηγεσία το 1989. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο διάδοχος του ανώτατου ηγέτη πρέπει να επιλεγεί από τη Συνέλευση των Ειδικών (Assembly of Leadership Experts). Πρόκειται για σώμα 88 κληρικών, οι οποίοι – τυπικά – εκλέγονται από τον λαό κάθε οκτώ χρόνια. Στην πράξη, ωστόσο, δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν μόνο κληρικοί που θεωρούνται απολύτως πιστοί στην Ισλαμική Δημοκρατία. Για τον λόγο αυτό, η πλειονότητα των σημερινών μελών της Συνέλευσης χαρακτηρίζεται από σκληροπυρηνικές θέσεις, αντίστοιχες με εκείνες του Χαμενεΐ. Το Σύνταγμα ορίζει ότι οι κληρικοί αυτοί οφείλουν να επιλέξουν νέο Ανώτατο Ηγέτη το συντομότερο δυνατό.

Ωστόσο, η άμεση σύγκληση και συγκέντρωση όλων των μελών της Συνέλευσης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη, καθώς η χώρα τελεί υπό στρατιωτική επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ζητήματα ασφάλειας και επιχειρησιακών περιορισμών μπορεί να καθυστερήσουν τη διαδικασία, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και αβεβαιότητας. Στο μεταξύ, το Σύνταγμα προβλέπει ότι τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη αναλαμβάνει προσωρινά τριμελές όργανο, αποτελούμενο από τον πρόεδρο της χώρας, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν κληρικό μέλος του ισχυρού Συμβουλίου των Φρουρών. Η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης διαδικασίας θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της θεσμικής συνέχειας του κράτους, έως ότου επιλεγεί ο νέος ανώτατος ηγέτης.