Με τις επιχειρήσεις που έχουν ξεκινήσει ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν να πληθαίνουν, όλο και πληθαίνουν (αντίστοιχα) τα σενάρια για την επόμενη μέρα στην Τεχεράνη, με το ερωτηματικό είναι το τι μέλλει γενέσθαι στην περίπτωση που το θεοκρατικό καθεστώς δεν αντέξει, οδηγώντας τα πράγματα σε ριζικές αλλαγές.

Σε πρώτο πλάνο για την Ουάσιγκτον φαίνεται πως είναι οι Κούρδοι, οι οποίοι θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο, με πιθανή διεξαγωγή επιχειρήσεων επί του εδάφους: Άλλωστε, ιρανοκουρδικές πολιτοφυλακές είχαν τις τελευταίες ημέρες επαφές με τις ΗΠΑ σχετικά με το αν και με ποιον τρόπο θα μπορούσαν να επιτεθούν στις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας στο δυτικό τμήμα της χώρας, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα.

Ο ιρανοκουρδικός συνασπισμός οργανώσεων, με έδρα στα σύνορα Ιράν–Ιράκ, στην ημιαυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, σύμφωνα με το Reuters, προετοιμάζεται και εκπαιδεύεται για μια τέτοια επιχείρηση, με στόχο να αποδυναμώσει τον ιρανικό στρατό. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι κινήσεις αυτές εξελίσσονται ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πλήττουν ιρανικούς στόχους με βόμβες και πυραύλους.

Σύμφωνα με δύο από τις πηγές, στόχος μιας ενδεχόμενης επίθεσης θα ήταν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για εξέγερση πολιτών που αντιτίθενται στο ισλαμικό καθεστώς, μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, καθώς και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων, από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης το Σάββατο.

Οριστική απόφαση για την επιχείρηση και τον χρόνο υλοποίησής της δεν έχει ακόμη ληφθεί, διευκρινίζουν οι πηγές, οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για ευαίσθητο στρατιωτικό σχεδιασμό.

Οι κουρδικές οργανώσεις έχουν ζητήσει στρατιωτική υποστήριξη από τις ΗΠΑ, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ηγέτες στο Ερμπίλ και τη Βαγδάτη επικοινώνησαν τις τελευταίες ημέρες με την κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, βρίσκονται σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες για ενδεχόμενη συνδρομή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) στην παροχή οπλισμού, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.

Αντίστοιχο ρεπορτάζ δημοσίευσε και το Axios, που έκανε λόγο για απευθείας τηλεφώνημα του Τραμπ με τους Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ, με φόντο τις εξελίξεις στο Ιράν. Σε κάθε περίπτωση, δεδομένα οι εξελίξεις δεν αφήνουν αδιάφορη την Τουρκία, που σίγουρα δεν θα είναι ικανοποιημένη, εφόσον οι Κούρδοι ενισχύσουν το ρόλο και το αποτύπωμά τους στην ευρύτερη περιοχή, την ώρα που έχουν αναλάβει αντίστοιχες «περιοριστικές» προς τούτο ενέργειες στη Συρία. 

Ο μεγάλος στόχος του Ισραήλ στις επιχειρήσεις έναντι του Ιράν

Πέραν, πάντως, των εξωτερικών ενεργειών, στόχος παραμένει μια εξέγερση από τον ιρανικό λαό κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης. Έτσι, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, ο ισραηλινός στρατός στοχεύει τις δυνάμεις εσωτερικής καταστολής που κατέπνιξαν βίαια τις διαμαρτυρίες και σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους, με την ελπίδα να ανοίξει ο δρόμος για μια λαϊκή εξέγερση που θα ανατρέψει την ισλαμική κυβέρνηση.

Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν στοχεύσει άτομα υπεύθυνα για την εσωτερική ασφάλεια, από μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Basij έως ανώτερους αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης χτυπήσει ορισμένες υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγείου του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στην Τεχεράνη, της ισχυρής ομάδας που είναι υπεύθυνη για την υπεράσπιση και τη διατήρηση του καθεστώτος.

Οι μαχητές της Επαναστατικής Φρουράς και της Basij ήταν οι κύριοι δράστες της αιματηρής καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλωτών τον Ιανουάριο. Άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους σε μία από τις πιο αιματηρές πολιτικές καταστολές παγκοσμίως τις τελευταίες δεκαετίες. Μονάδες της αστυνομίας και υπηρεσίες πληροφοριών κατέστειλαν επίσης τις διαδηλώσεις και συνέλαβαν μαζικά διαδηλωτές.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι επιδιώκουν να προκαλέσουν από τον αέρα αρκετές ζημιές στο αστυνομικό κράτος του Ιράν, ώστε ο λαός να μπορέσει να αναλάβει τον έλεγχο στο έδαφος. Ενώ το Ισραήλ αρκούνταν για πολύ καιρό στο να αποδυναμώνει την Τεχεράνη με στρατιωτικές ενέργειες ή μυστικές επιχειρήσεις, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρέπει πλέον να πιέσουν για αλλαγή καθεστώτος.

Αυτό δεν θα είναι εύκολο να επιτευχθεί πάντως μόνο με πλήγματα από αέρος, λένε οι Ιρανοί αναλυτές στη Wall Street Journal.

«Αν το στοίχημα είναι ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα ολοκληρώσουν το έργο από ψηλά, ενώ οι Ιρανοί θα το ολοκληρώσουν από κάτω, είναι ένα στοίχημα που δεν βασίζεται σε κανένα σαφές ιστορικό μοντέλο», δήλωσε ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group. «Αγνοεί επίσης την ανθεκτικότητα των εδραιωμένων αυταρχικών συστημάτων όπως η Ισλαμική Δημοκρατία».

Μεταξύ των στόχων των τελευταίων ημερών ήταν η έδρα των Φρουρών της Επανάστασης στο Tharallah την Κυριακή, ένα κεντρικό γρανάζι στο μηχανισμό καταστολής των διαδηλώσεων των δυνάμεων. Σε περιόδους αναταραχής, το Tharallah συντονίζει τις υπηρεσίες πληροφοριών, την αστυνόμευση και το Basij, καθώς και τον ψυχολογικό πόλεμο. Ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη χτύπησαν επίσης την έδρα των ειδικών μονάδων της ιρανικής αστυνομικής διοίκησης, γνωστή ως Faraja, η οποία είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο των ταραχών και την καταστολή των πολιτικών αναταραχών. Το Ιράν αναγνώρισε αργότερα τον θάνατο του επικεφαλής των πληροφοριών της Faraja, Golamreza Rezaian.

Η ανατροπή για το προφίλ του Ισραήλ - "Δεν θα είναι ο μόνιμος δαίμονας"

Αξιοσημείωτο είναι το πώς αλλάζουν τα προφίλ των κυρίαρχων παικτών, έναντι των εταίρων τους, σε αυτήν τη σύγκρουση που στόχο έχει να αλλάξει τον χάρτη στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για μια «ανατροπή που έχει σημασία για την ιστορία του Ισραήλ. Για χρόνια, πάρα πολλοί στον δημόσιο αραβικό λόγο αντιμετώπιζαν το Ισραήλ ως τον μόνιμο κακό της περιοχής, τον βολικό «δαίμονα» για κάθε παράπονο», αναφέρει η Jerusalem Post και προσθέτει:

«Τώρα, η περιοχή παρακολουθεί το Ισραήλ να πολεμάει στο πλευρό των ΗΠΑ ενάντια σε ένα καθεστώς που έχει απειλήσει το Ισραήλ, έχει οπλίσει τους proxies, έχει αποσταθεροποιήσει γείτονες και έχει φλερτάρει ανοιχτά με περιφερειακούς πολέμους». Η αναφορά, δε, αυτή γίνεται με φόντο την «διάχυση» του πολέμου από την πλευρά του Ιράν στις Χώρες του Κόλπου, οι οποίες συνασπίζονται με Ισραήλ και ΗΠΑ, στέλνοντας μήνυμα στην Τεχεράνη πως δεν απέχει πολύ από την ολοκληρωτική διπλωματική της απομόνωση.

Ο Τραμπ έχει πραγματικό ενδιαφέρον για την επόμενη μέρα στο Ιράν;

Το μεγάλο ερώτημα, τέλος, είναι για την επόμενη μέρα και αν πραγματικά ενδιαφέρει τον Ντόναλντ Τραμπ να γίνει ο παράγοντας που θα «οδηγήσει τις εξελίξεις». Οι New York Times αμφιβάλλουν, με βάση και τις δηλώσεις του ενοίκου του Λευκού Οίκου, για το κατά πόσον έχει κάποιο πραγματικό σχέδιο για το τι μέλλει γενέσθαι, κάτι που δεδομένα ανησυχεί και τον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς, κατά την επίσκεψή του χθες στην Ουάσιγκτον: «Πρέπει να συζητήσουμε τη στρατηγική — τι θα ακολουθήσει μετά την πτώση αυτού του καθεστώτος», δήλωσε ο κ. Μερτς, προσθέτοντας: «Αυτό δεν είναι σημαντικό μόνο για τους Αμερικανούς. Είναι εξαιρετικά σημαντικό για την Ευρώπη και εξαιρετικά σημαντικό για το Ισραήλ και την ασφάλειά του».

Ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, υπογράμμισε ότι δεν θα επιδιώξει μαζικές απολύσεις κυβερνητικών υπαλλήλων και ότι θα προτιμούσε έναν νέο, πιο μετριοπαθή ηγέτη «από το εσωτερικό» του ιρανικού κατεστημένου — ακόμη και αν οι βομβιστικές επιθέσεις σκοτώσουν τόσους πολλούς ανώτερους αξιωματούχους που «πολύ σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν». Αναγνώρισε την πιθανότητα ενός «χειρότερου σεναρίου», στο οποίο «κάνουμε αυτό και μετά αναλαμβάνει κάποιος άλλος που είναι εξίσου κακός με τον προηγούμενο». «Αυτό θα μπορούσε να συμβεί», είπε ο Τραμπ, με το «καμπανάκι» να ηχεί και εξαιτίας της δήλωσης του στενού «συμμάχου» του Αμερικανού προέδρου, του Λίντσεϊ Γκράχαμ, που από τη μία δήλωσε ότι ήταν προς το συμφέρον των ΗΠΑ η εξόντωση του Χαμενεΐ, χωρίς να αναφέρει πως η επόμενη μέρα στη χώρα δεν είναι «δουλειά» του Ντόναλντ Τραμπ.