Η κυβέρνηση της Ισπανίας βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές απειλές από την αμερικανική διοίκηση για πλήρη διακοπή των εμπορικών σχέσεων, μετά την απόφαση της Μαδρίτης να μην επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών βάσεων της για επιχειρήσεις που συνδέονται με τις επιθέσεις στο Ιράν. Το εμπόριο Ισπανίας και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής αποτελεί σημαντικό κομμάτι των διμερών σχέσεων, αλλά τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα αποκαλύπτουν μια διαφορετική εικόνα από αυτή που προβάλλεται.

Διαβάστε: Ισπανία: "Για νέα εμπορική σχέση, οι ΗΠΑ θα πρέπει να προχωρήσουν σεβόμενες τις συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση" - Η απάντηση στις απειλές του Τραμπ για διακοπή στις εμπορικές συναλλαγές

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση που εξέδωσε η ισπανική κυβέρνηση την Τρίτη, η χώρα διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για να αντιμετωπίσει τις πιθανές συνέπειες ενός εμπορικού εμπάργκο από την Ουάσινγκτον. Η Μαδρίτη υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να τηρούν το διεθνές δίκαιο και τις διμερείς εμπορικές συμφωνίες που έχουν υπογραφεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η στάση της Ισπανίας απέναντι στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν

Μετά τις στρατιωτικές επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν το Σάββατο, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ καταδίκασε δημόσια τις ενέργειες αυτές χαρακτηρίζοντάς τες παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Ο ηγέτης της Μαδρίτης ζήτησε διάλογο για τον τερματισμό του πολέμου, τονίζοντας ότι κάποιος μπορεί να αντιτίθεται σε ένα καθεστώς που προκαλεί αποστροφή και ταυτόχρονα να απορρίπτει μια αδικαιολόγητη και επικίνδυνη στρατιωτική επέμβαση.

Τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες διευκρίνισε ότι η χώρα του δεν θα επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων που λειτουργούν από κοινού με τις ΗΠΑ αλλά παραμένουν υπό ισπανική κυριαρχία για επιθέσεις κατά του Ιράν. Οι ισπανικές βάσεις δεν χρησιμοποιούνται για αυτή την επιχείρηση και δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για κάτι που δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή που δεν συνάδει με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, δήλωσε ο Αλμπάρες στον ισπανικό τηλεοπτικό σταθμό Telecinco.

Ως αποτέλεσμα αυτής της απόφασης, η Ουάσινγκτον μετέφερε 15 αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων ανεφοδιασμού, από τις στρατιωτικές βάσεις Ρότα και Μορόν στη νότια Ισπανία.

Οι απειλές Τραμπ και η αντίδραση της Μαδρίτης

Την Τρίτη, πριν από συνάντηση με τον Γερμανό καγκελάριο Φρέντεριχ Μερτς, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο της Ουάσινγκτον ότι η Ισπανία υπήρξε απαράδεκτη επειδή δεν επέτρεψε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις της. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι είχε δώσει εντολή στον υπουργό Οικονομικών του, Σκοτ Μπέσεντ, να διακόψει όλες τις συναλλαγές με την Ισπανία.

Ο ηγέτης των ΗΠΑ δήλωσε ότι θα διακόψει όλο το εμπόριο με την Ισπανία και ότι δεν επιθυμεί καμία σχέση με τη χώρα. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Μαδρίτη προκαλεί την οργή του Τραμπ.

Το εμπόριο Ισπανίας και Αμερικής σε αριθμούς: Η πραγματική εικόνα

Το 2024, ο Σάντσεθ, ένας από τους λίγους εναπομείναντες προοδευτικούς ηγέτες στην Ευρώπη, αρνήθηκε να επιτρέψει σε πλοία που μετέφεραν όπλα προς το Ισραήλ να προσεγγίσουν ισπανικά λιμάνια. Επιπλέον, η Ισπανία έχει απορρίψει τις αμερικανικές προτροπές προς όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ να διαθέσουν το 5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους για άμυνα έως το 2035.

Η Ισπανία κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως στις εξαγωγές ελαιολάδου, ενώ πουλά επίσης ανταλλακτικά αυτοκινήτων, χάλυβα και χημικά προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, είναι λιγότερο ευάλωτη στις απειλές οικονομικής τιμωρίας από τον Τραμπ σε σύγκριση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Απογραφής των ΗΠΑ, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν εμπορικό πλεόνασμα με την Ισπανία για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το 2025, το οποίο ανήλθε σε 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι αμερικανικές εξαγωγές έφτασαν τα 26,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές ανήλθαν σε 21,3 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το ρίσκο μιας παύσης του εμπορίου για τις δύο χώρες

Αυτά τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το ρίσκο μιας παύσης του εμπορίου μεταξύ Ισπανίας και Αμερικής θα επηρέαζε περισσότερο τις ΗΠΑ παρά την Ισπανία, καθώς η Ουάσινγκτον εξάγει περισσότερα προϊόντα προς τη Μαδρίτη από όσα εισάγει. Το εμπορικό πλεόνασμα των 4,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων υπέρ των Αμερικανών καθιστά την απειλή για πλήρη διακοπή των συναλλαγών μια αμφίδρομη οικονομική πρόκληση.

Η ισπανική κυβέρνηση φαίνεται να έχει εκτιμήσει ότι διαθέτει επαρκή οικονομικά εργαλεία και εναλλακτικές αγορές για να αντιμετωπίσει ένα πιθανό εμπάργκο. Η θέση της Ισπανίας ως κορυφαίου παραγωγού ελαιολάδου παγκοσμίως και η διαφοροποίηση των εξαγωγικών της προϊόντων της παρέχουν ένα προστατευτικό δίχτυ έναντι των αμερικανικών απειλών.

Η κρίση αυτή αναδεικνύει τις ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και ορισμένων ευρωπαϊκών συμμάχων τους σχετικά με τη Μέση Ανατολή και τον ρόλο του διεθνούς δικαίου στις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η Μαδρίτη επιμένει ότι οι διμερείς συμφωνίες με την Ουάσινγκτον δεν μπορούν να παραβιάζουν τις υποχρεώσεις της χώρας βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.