Η Ευρώπη παρουσιάζει σημαντικές διαφορές στον τρόπο που αντιμετωπίζει τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζουν διχασμένες απόψεις σχετικά με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που οδήγησαν στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ενώ κάποιοι ηγέτες καταδικάζουν τις ενέργειες της Τεχεράνης, άλλοι εκφράζουν επιφυλάξεις για την κλιμάκωση της σύγκρουσης. Η στάση κάθε χώρας αποκαλύπτει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υιοθετεί η Ευρώπη στον πόλεμο με το Ιράν.

Διαβάστε: Live οι εξελίξεις από τη Μέση Ανατολή: Χτυπήθηκε βρετανικό εμπορικό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ - ''Η Αμερική κερδίζει, είναι τελειωμένοι και το ξέρουν'', λέει ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ για το Ιράν

Οι επίσημες αντιδράσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι χρειάζεται επειγόντως αξιόπιστη μετάβαση στο Ιράν. Παράλληλα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας υποστήριξε ότι ανοίγει πλέον ο δρόμος για ένα διαφορετικό Ιράν. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρώπης συνήλθαν σε έκτακτη σύνοδο για να συζητήσουν την κατάσταση μετά από σχεδόν 36 ώρες επιθέσεων και αντεπιθέσεων στην περιοχή.

Νότια Ευρώπη: Από την καταδίκη έως την επιφυλακτικότητα

Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ήταν ο μοναδικός ευρωπαίος ηγέτης που καταδίκασε ανοιχτά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν. Η Μαδρίτη απέρριψε τη μονομερή στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, τονίζοντας ότι η περιοχή δεν αντέχει άλλον παρατεταμένο και καταστροφικό πόλεμο. Παράλληλα, καταδίκασε και τις αντεπιθέσεις της Τεχεράνης.

Η Ιταλία υιοθέτησε διαφορετική προσέγγιση. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και η κυβέρνησή της απέφυγαν να καταδικάσουν ή να επικροτήσουν οποιαδήποτε πλευρά, εστιάζοντας σε επιχειρησιακά μέτρα όπως η δημιουργία Ειδικής Ομάδας για τον Κόλπο και οι επαφές με το Ομάν και το Κατάρ.

Η Ελλάδα, μέσω του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, τόνισε την ασφάλεια των Ελλήνων στην περιοχή και την ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του Ιράν.

Η Πορτογαλία καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις κατά των κρατών του Κόλπου και ζήτησε αυτοσυγκράτηση, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Κεντρική Ευρώπη: Έμφαση στην ασφάλεια και τις κυρώσεις

Η Γερμανία εξέφρασε ανησυχίες για πιθανό τέλμα στο Ιράν παρόμοιο με αυτό του Ιράκ. Ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε για τους κινδύνους, αλλά διευκρίνισε ότι το Βερολίνο δεν θα κηρύξει διδαχές στην Ουάσιγκτον καθώς χρειάζεται την αμερικανική βοήθεια για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Γερμανία, μαζί με τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, διευκρίνισε ότι δεν είχε καμία ανάμειξη στις επιθέσεις, αλλά εξέφρασε προθυμία να βοηθήσει σε κάποιο βαθμό με αμυντικές ενέργειες.

Η Γαλλία, μέσω του Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, καταδίκασε την δυσανάλογη ιρανική απάντηση και προειδοποίησε για τις σοβαρές συνέπειες στη διεθνή ειρήνη. Το Παρίσι δήλωσε έτοιμο να αναπτύξει πόρους για την προστασία των στενότερων συνεργατών του στη Μέση Ανατολή.

Η Αυστρία καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις κατά των κρατών του Περσικού Κόλπου και του Ισραήλ. Η Υπουργός Εξωτερικών Μπεάτε Μάινλ Ράιζινγκερ δήλωσε ότι ο θάνατος του Χαμενεΐ ανοίγει παράθυρο για μια νέα εποχή στο Ιράν.

Η Τσεχία τόνισε ότι το ανεξέλεγκτο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η υποστήριξη της τρομοκρατίας αποτελούν κίνδυνο για όλη την Ευρώπη. Ο Πρωθυπουργός Άντρεϊ Μπάμπις καταδίκασε τις επιθέσεις της Τεχεράνης κατά των χωρών του Κόλπου.

Η Ουγγαρία αύξησε το επίπεδο αντιτρομοκρατικής ετοιμότητας, με τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν να χρησιμοποιεί την κρίση για να αναφερθεί στον αγωγό Ντρούζμπα.

Βόρεια Ευρώπη: Σκληρή γραμμή κατά της Τεχεράνης

Οι σκανδιναβικές χώρες και οι βαλτικές δημοκρατίες υιοθέτησαν σκληρότερη στάση απέναντι στο Ιράν. Η Σουηδία, μέσω του πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον, καταδίκασε τις ιρανικές αντεπιθέσεις και επέκρινε την καταπίεση του ιρανικού λαού από το καθεστώς.

Η Φινλανδία καταδίκασε τις αδικαιολόγητες και αδιάκριτες επιθέσεις του Ιράν κατά των χωρών της περιοχής. Ο Πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ τόνισε ότι ακόμη και όσοι εργάζονταν για διπλωματική λύση στοχοποιούνται πλέον.

Η Δανία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν να χαρακτηρίζει απαράδεκτες τις προηγούμενες ενέργειες του Ιράν.

Οι βαλτικές χώρες εξέφρασαν ανακούφιση για τον θάνατο του Χαμενεΐ. Η Εσθονία τόνισε ότι αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τη Ρωσία και δημιουργεί άνοιγμα για τον ιρανικό λαό. Η Λετονία δήλωσε ότι ο κόσμος δεν θα χύσει δάκρυα για τον θάνατο του δολοφονικού Αγιατολάχ. Η Λιθουανία εξέφρασε ελπίδα για καλύτερο μέλλον τόσο για τον ιρανικό λαό όσο και για τους Ισραηλινούς.

Ανατολική Ευρώπη: Εστίαση στην ασφάλεια των πολιτών

Η Πολωνία αποκάλυψε ότι είχε προηγούμενη γνώση της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης. Ο Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι επιβεβαίωσε την ενημέρωση, ενώ ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ τόνισε την ασφάλεια των Πολωνών πολιτών στη Μέση Ανατολή.

Η Ρουμανία εστίασε στην ασφάλεια των πολιτών της, αλλά η Υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τον θάνατο του Χαμενεΐ σημείο καμπής, τονίζοντας τις βίαιες ενέργειες του καθεστώτος κατά των πολιτών και την υποστήριξή του στη Ρωσία.

Η Βουλγαρία καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις κατά των κρατών του Κόλπου, λέγοντας ότι επεκτείνουν την επικίνδυνη στρατιωτική κλιμάκωση για την οποία ευθύνεται η Τεχεράνη.

Η Κροατία τόνισε την αποκλιμάκωση και την επιστροφή στη διπλωατία, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών επέκρινε την αδιαλλαξία και την έλλειψη αξιοπιστίας της Τεχεράνης.

Μικρότερα κράτη μέλη: Έμφαση στη διπλωματία

Η Ιρλανδία εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για την κλιμάκωση, με τον Πρωθυπουργό Μικέλ Μάρτιν να τονίζει ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά ο στόχος αυτός πρέπει να επιδιωχθεί μέσω διαπραγματεύσεων.

Το Λουξεμβούργο υποστήριξε τον ιρανικό λαό, με τον Πρωθυπουργό Λουκ Φρίντεν να τονίζει ότι πρέπει να του επιτραπεί να αποφασίσει το μέλλον του ελεύθερα.

Η Κύπρος καταδίκασε τις ιρανικές αντεπιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου και τόνισε την ανάγκη αποκλιμάκωσης και διπλωματίας.

Η Μάλτα καταδίκασε τις ιρανικές αντεπιθέσεις και επιβεβαίωσε την αλληλεγγύη της προς το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Σλοβενία παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις και ζήτησε αποκλιμάκωση, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες στην περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.

Η Σλοβακία εξέφρασε αλληλεγγύη στις πληγείσες χώρες, ιδιαίτερα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τον Πρόεδρο Ρόμπερτ Φίτσο να αναφέρει ότι τα αντίποινα ήταν αναμενόμενα.

Οι Κάτω Χώρες τόνισαν ότι οι ιρανικές επιθέσεις πρέπει να σταματήσουν, εκφράζοντας ανησυχία για τη σύγκρουση στην περιοχή και το καθεστώς καταπίεσης στο Ιράν.

Το Βέλγιο καταδίκασε με τους πιο έντονους όρους τις επιθέσεις του Ιράν και προέτρεψε τους Βέλγους πολίτες στη Μέση Ανατολή να αναζητήσουν ασφάλεια.