Οι δεξιές πολιτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν την Πέμπτη σε συμφωνία σχετικά με νέους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απέλαση μεταναστών που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ, μετά την αποτυχία επίτευξης συμβιβασμού εντός του κεντρώου πολιτικού συνασπισμού.

Η συμβιβαστική πρόταση προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη ώστε να δημιουργούν κέντρα απέλασης σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα κράτησης μεταναστών για χρονικό διάστημα έως και 24 μηνών, ενώ διευρύνεται ο ορισμός των ατόμων που θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει ευκολότερα σε κράτηση ή απέλασή τους.

Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα έρευνας και κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων υπηκόων τρίτων χωρών κατά τη διαδικασία της απέλασης. Το κείμενο ξεκαθαρίζει επίσης ότι η υποβολή ένστασης ή έφεσης δεν θα αναστέλλει αυτομάτως τη διαδικασία της επιστροφής.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στην αυστηροποίηση και τον εκσυγχρονισμό της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ, ιδιαίτερα μετά τις ευρωεκλογές του 2024, οι οποίες οδήγησαν στην ενίσχυση των λεγόμενων ακροδεξιών πολιτικών δυνάμεων.

Ο Σουηδός ευρωβουλευτής Τσάρλι Βάιμερς, επικεφαλής διαπραγματευτής της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), ανέφερε ότι η συμφωνία προέκυψε από συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), καθώς και με τις δεξιές ομάδες «Πατριώτες» και «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών»  (patriots). Όπως δήλωσε, η συνεργασία αυτή δείχνει ότι διαμορφώνεται πλέον μια σταθερή πλειοψηφία στο κεντροδεξιό μπλοκ για ζητήματα μετανάστευσης.

Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του αρχικού σχεδίου νόμου, ο Ολλανδός φιλελεύθερος ευρωβουλευτής Μαλίκ Αζμάνι, είχε επιχειρήσει προηγουμένως να πετύχει συμφωνία εντός του κεντρώου συνασπισμού που αποτελείται από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), τους φιλελεύθερους του Renew Europe και τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D).

Ωστόσο, το βράδυ της Τετάρτης οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν, όταν ο Αζμάνι έστειλε μια νέα συμβιβαστική πρόταση σε όλες τις πολιτικές ομάδες, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Εκπρόσωποι των Πρασίνων χαρακτήρισαν τον χειρισμό της διαδικασίας «χαοτικό», ενώ και άλλες πολιτικές ομάδες εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για το περιεχόμενο της πρότασης.

Τελικά, την Πέμπτη παρουσιάστηκε νέο συμβιβαστικό κείμενο από τον διαπραγματευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελάμι, το οποίο βασίζεται κυρίως στη στήριξη δεξιών και ακροδεξιών ομάδων του Κοινοβουλίου.

Το σχέδιο αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στην επιτροπή πολιτικών ελευθεριών τη Δευτέρα, ενώ αν εγκριθεί, πιθανότατα θα περάσει από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα τέλη Μαρτίου. Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη της ΕΕ για την τελική διαμόρφωση της νομοθεσίας.


Ποιες θα είναι οι συνέπειες αν εγκριθεί


Εάν η πρόταση εγκριθεί και μετατραπεί σε ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι διαδικασίες επιστροφής μεταναστών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ αναμένεται να γίνουν ταχύτερες και πιο αυστηρές. Οι χώρες θα μπορούν να κρατούν για μεγαλύτερο διάστημα άτομα που βρίσκονται υπό απέλαση, ενώ θα αποκτήσουν περισσότερες επιλογές για τη μεταφορά τους σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, η δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η Ευρώπη τις μεταναστευτικές ροές, μειώνοντας ενδεχομένως τον αριθμό των ανθρώπων που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εντός της Ένωσης χωρίς καθεστώς παραμονής.