Ένα πολύπλοκο παιχνίδι ισχύος διαδραµατίζεται µε φόντο τις καταιγιστικές εξελίξεις και τον πόλεµο που διεξάγουν ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που έχει οξυνθεί στη Μέση Ανατολή, έχοντας εξελιχθεί σε µια περιφερειακή σύγκρουση η οποία αναδιατάσσει ισορροπίες, άγνωστο βέβαια προς ποια κατεύθυνση. Σίγουρα ένα µετα-θεοκρατικό Ιράν µπορεί να δοµήσει έναν νέο άξονα σε πλήρη ευθυγράµµιση µε το Ισραήλ (εφόσον, π.χ., ο γιος του τελευταίου σάχη αναλάµβανε πρωταγωνιστικό ρόλο, προκρίνοντας ένα πλαίσιο σαν αυτό των «Συµφωνιών του Κύρου», που έχουν αναφερθεί εκτενώς προ µηνών στα «Π»), ωστόσο το µωσαϊκό, ιδίως στο εσωτερικό του Ιράν, είναι πολύπλοκο και οι προβλέψεις είναι παρακινδυνευµένες για την επόµενη ηµέρα.

Σε αυτό το µωσαϊκό αναφέρθηκε στο διάγγελµά του ο Μπενιαµίν Νετανιάχου, µε το οποίο ξεκινούσε η επίθεση: Οπως ανέφερε, «έχει έρθει η ώρα για όλα τα µέρη του λαού του Ιράν -Πέρσες, Κούρδους, Αζέρους, Βαλούχους- να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας και να φέρουν ένα ελεύθερο και ειρηνικό Ιράν». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «υπενθύµισε» ότι δεν γίνεται ασφαλώς λόγος για ένα οµοιογενές εθνοτικά-φυλετικά Ιράν, µε τα 92 εκατοµµύρια κατοίκους του να έχουν τις δικές τους καταβολές και πολιτιστικές αναφορές, κάτι σύνηθες άλλωστε για την ευρύτερη περιοχή, που αποτελείται από κράτη τα οποία χαρακτηρίζονται από τέτοια «πανσπερµία» (π.χ., Συρία, Ιράκ, Αφγανιστάν κ.ά.). Η αναφορά, δε, στους Κούρδους δεν προέρχεται µόνο από ισραηλινής πλευράς (και σε ρεπορταζιακό επίπεδο, πέραν των επίσηµων διακηρύξεων), αλλά εντοπίζεται και στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, µε τα αµερικανικά Μέσα να αναφέρονται τόσο σε επικοινωνία του Ντόναλντ Τραµπ µε τους Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ την Κυριακή, µε φόντο τον εν εξελίξει πόλεµο έναντι του Ιράν, όσο και για πιθανό σχέδιο εξοπλισµού των Κούρδων εντός Ιράν από τη CIA, προκειµένου να διευκολυνθεί ένα σχέδιο εξέγερσης απέναντι στην κεντρική εξουσία της Τεχεράνης.

Εν τω µεταξύ, στις 22 Φεβρουαρίου, πέντε ιρανικά κουρδικά κόµµατα, µε επικεφαλής το ∆ηµοκρατικό Κόµµα του Ιρανικού Κουρδιστάν (KDPI), σχηµάτισαν κοινό συνασπισµό µε δεδηλωµένο στόχο την ανατροπή του ισλαµικού καθεστώτος. Ο συνασπισµός παρατάσσει µαχητές Πεσµεργκά, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί στο Ιράκ και είναι καλά εξοικειωµένοι µε το ορεινό έδαφος κατά µήκος των συνόρων µεταξύ των δύο χωρών. Αλλωστε, ίσως δεν ήταν τυχαία µια κοινοποίηση από τον ίδιο τον Τραµπ, και µάλιστα δύο φορές, στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης ενός άρθρου γνώµης της «Washington Post» σχετικά µε το «δόγµα Τραµπ». «∆εν υπάρχει ανάγκη για αµερικανική δύναµη εισβολής», έγραψε ο αρθρογράφος Μαρκ Θίσεν. «Ο ιρανικός λαός είναι οι µπότες στο έδαφος», καταδεικνύοντας πιθανώς την πρόθεσή του να «αντικαταστήσει» την ενδεχόµενη αµερικανική εµπλοκή µε χερσαίες δυνάµεις µε αναλόγως οπλισµένες «οµάδες συµφερόντων» των ίδιων των εµπλεκοµένων, προκειµένου να µειώσει το «κόστος» σε ανθρώπινες ζωές, χρήµατα, αλλά και δηµοτικότητα (άλλωστε, δεν ήταν και η πιο δηµοφιλής επιλογή εντός ΗΠΑ αυτός ο πόλεµος).

Ιράν: Η σύνθεση του πληθυσμού 

Οι Κούρδοι, πάντως, δεν αποτελούν την πρώτη σε ποσοστό µειονοτική εθνότητα εντός Ιράν. Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, πρώτοι είναι οι Πέρσες, που αποτελούν το 61% του πληθυσµού, ακολουθούν οι Αζέροι (16%), οι Κούρδοι (10%) και άλλες, όπως οι Λορ (6%), οι Βαλούχοι (2%) και τουρκογενή φύλα (2%). Κοινό στοιχείο σε ουσιαστικά όλες αυτές τις περιπτώσεις (ακόµα και στην περίπτωση των Περσών, που εντοπίζονται ως φύλο και στο γειτονικό Τατζικιστάν) είναι πως οι εν λόγω εθνοτικές-φυλετικές οµάδες «απλώνονται» σε πάνω από ένα κράτη, κάτι που έχει τη δική του σηµασία: Οι Αζέροι (στα βορειοδυτικά) ασφαλώς µοιράζονται την ίδια εθνική καταγωγή µε την πλειονότητα του πληθυσµού στο γειτονικό Αζερµπαϊτζάν και «απλώνονται» εκτός των δύο προαναφερθέντων κρατών και στη Ρωσία. Σιίτες, αρκετοί εξ αυτών, συχνά διαδραµάτισαν ρόλους ακόµα και µετά την Ισλαµική Επανάσταση, παρά τη συνεχιζόµενη πίεση ιδίως όσον αφορά τη χρήση της γλώσσας τόσο επί Παχλαβί όσο και κατά την περίοδο του θεοκρατικού καθεστώτος. Μείζονες εξεγέρσεις έλαβαν χώρα το 1981 και το 2006, µε τις διαµαρτυρίες που σηµειώθηκαν µάλιστα πριν από 20 χρόνια να αφήνουν πίσω τους (κατά την πλευρά των Αζέρων) περί τους 150 νεκρούς από το καθεστώς (ορισµένοι µε ιδιαίτερα σκληρό τρόπο) και να ξεκινούν από ένα σκίτσο σε φιλοκαθεστωτικό έντυπο, στο οποίο φέρονταν να παροµοιαζόταν η αζερική κοινότητα εντός Ιράν µε κατσαρίδες.

Από εκεί και πέρα, ιδιαίτερη µνεία µπορεί να γίνει για τους Βαλούχους ως εθνοτική οµάδα. Ενάµισι µε δύο εκατοµµύρια διαβιούν στο Ιράν (στα νοτιοανατολικά), ενώ έχουν παρουσία και σε Πακιστάν, αλλά και Αφγανιστάν. Οντες κατά βάση Σουνίτες, συχνά βρίσκονται σε σύγκρουση µε το θεοκρατικό καθεστώς, επιδιδόµενοι ακόµα και σε επιθέσεις αυτοκτονίας, ενώ η κεντρική οργάνωσή τους από την ιρανική πλευρά είναι η «Τζάις αλ Αντλ», η οποία τον ∆εκέµβριο του 2025 συγχωνεύτηκε µε πρόσθετες οµάδες στο «Μέτωπο των Λαϊκών Μαχητών» και κήρυξε τον αγώνα κατά του θεοκρατικού καθεστώτος.

Ισως ο στόχος είναι η ανάδειξη πιο «συνεργάσιµων» φυσιογνωµιών, ακόµα και από το υπάρχον καθεστώς, όσο κι αν κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο


Το σκηνικό, λοιπόν, µε την αξιοποίηση των κατάλληλων στοιχείων κατατείνει στο ότι το Ιράν θα µπορούσε να γίνει ένα κράτος, µε σαφώς αποκεντρωµένη διοίκηση, που θα έχει έντονα αυτονοµιστικά στοιχεία. Αλλωστε, δεν πρέπει να συµπεραίνεται ότι η αποστροφή έναντι της σηµερινής εξουσιαστικής δοµής σηµαίνει υποχρεωτικά και συµφωνία για την επόµενη ηµέρα, που σε κάθε περίπτωση είναι «θολή». Αυτό το αναγνωρίζει ασφαλώς και ο ίδιος ο Τραµπ, ενώ παράλληλα αφθονούν οι αναλύσεις στα αµερικανικά Μέσα περί του πιθανού µειωµένου ενδιαφέροντος για το τι µέλλει γενέσθαι έπειτα από µια δυνητική ανατροπή του σηµερινού καθεστώτος: Ισως ο στόχος είναι η ανάδειξη πιο «συνεργάσιµων» φυσιογνωµιών, ακόµα και από το υπάρχον καθεστώς, όσο κι αν κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο. Το παράδειγµα της Βενεζουέλας και η συνεργασία µε την Ντέλσι Ροντρίγκες είναι ενδεικτικό.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά στις 7 Μαρτίου