Η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή που ο ίδιος ο πατέρας του, ο Αλί Χαμενέϊ, είχε προσπαθήσει να αποτρέψει. Η διαδοχή αυτή έρχεται σε κρίσιμη περίοδο για την περιοχή, με το Ιράν να εξαπολύει νέα κύματα πυραυλικών επιθέσεων κατά του Ισραήλ και γειτονικών χωρών του Κόλπου.

Διαβάστε: Μοτζαμπά Χαμενέϊ: Ποιος είναι ο νέος, ακόμα πιο σκληροπυρηνικός ηγέτης του Ιράν - Η αμύθητη ακίνητη περιουσία του

Η απροσδόκητη διαδοχή που προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις

Ο 56χρονος σιίτης ιερωμένος επιλέχθηκε από τη Συνέλευση των Ειδικών, το όργανο με τα 88 μέλη που προέρχονται από το σιιτικό κληρικαλιστικό σύστημα, αμέσως μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου. Η ανακοίνωση έγινε με επίσημο τόνο από παρουσιαστή της κρατικής τηλεόρασης, ενώ στο φόντο προβαλλόταν φωτογραφία του νέου ηγέτη.

Η Συνέλευση των Ειδικών τόνισε ότι δεν δίστασε καθόλου να εκπληρώσει το καθήκον της, παρά την «βάρβαρη επίθεση της εγκληματικής Αμερικής και του κακοποιού σιωνιστικού καθεστώτος». Οι Φρουροί της Επανάστασης, οι ένοπλες δυνάμεις, η αστυνομία και το διπλωματικό σώμα ορκίστηκαν άμεσα υποταγή στον νέο ανώτατο ηγέτη.

Ο λόγος που ο Αλί Χαμενέϊ αντιτάχθηκε στη διαδοχή του γιου του

Το όνομα του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κυριαρχούσε στις συζητήσεις για τη διαδοχή εδώ και εβδομάδες. Ωστόσο, ο ίδιος ο Αλί Χαμενέϊ δεν ήθελε τον γιο του στην εξουσία και το 2024 είχε απορρίψει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο. Ο κύριος λόγος συνδεόταν με τις θεμελιώδεις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, η οποία έβαλε τέλος σε αιώνες κληρονομικής μοναρχίας στην περιοχή.

Η κληρονομική διαδοχή αντιβαίνει στο ιδεολογικό πλαίσιο που εγκαθίδρυσε η επανάσταση, καθιστώντας την επιλογή του Μοτζτάμπα αμφιλεγόμενη ακόμα και εντός του ιρανικού πολιτικού συστήματος. Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, ο νέος ηγέτης θεωρείται ιδιαίτερα κοντά στους συντηρητικούς κύκλους, κυρίως λόγω των στενών δεσμών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Απειλές από Ισραήλ και Ντόναλντ Τραμπ

Η κυβέρνηση του Ισραήλ δήλωσε ήδη από την Τετάρτη ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν αποτελεί «στόχο». Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, προειδοποίησε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ «δεν θα διαρκέσει πολύ» χωρίς την έγκρισή του, ακόμα και πριν ανακοινωθεί επίσημα η επιλογή του. Την Πέμπτη, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί την ανάληψη της ηγεσίας από τον γιο του Αλί Χαμενέϊ.

Νέα κύματα πυραυλικών επιθέσεων στην περιοχή

Λίγες ώρες μετά την επίσημη ανακοίνωση, το Ιράν εξαπέλυσε τις πρώτες ομοβροντίες πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εναντίον του Ισραήλ και γειτονικών χωρών στον Κόλπο. Η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB μετέδωσε μέσω Telegram φωτογραφία άτρακτου πυραύλου με την επιγραφή «υπό τις εντολές σου ηγέτη Μοτζτάμπα», μια σιιτική θρησκευτική αναφορά.

Το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν ανέφεραν επίσης κύματα πυραύλων και drones που εξαπολύθηκαν από το Ιράν εναντίον τους. Στη Σίτρα του Μπαχρέιν, επιδρομή ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων τραυμάτισε 32 πολίτες, με τέσσερις εξ αυτών να βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας.

Στόχοι σε πετρελαϊκές υποδομές

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε την κατάρριψη τεσσάρων μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων που κατευθύνονταν προς πετρελαιοπηγή στη Σέιμπα, στα νοτιοανατολικά, κοντά στα σύνορα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η συγκεκριμένη περιοχή είχε δεχθεί επίθεση και την προηγούμενη ημέρα. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, το Ιράν στοχεύει συστηματικά υποδομές στο έδαφος γειτονικών χωρών του Κόλπου, πλούσιων σε υδρογονάνθρακες, οι οποίες φιλοξενούν σημαντικές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Οι επιθέσεις αυτές αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Τεχεράνης στην περιοχή. Στο εσωτερικό του Ιράν, μεταδόθηκαν πλάνα με σκηνές πανηγυρισμών σε όλη τη χώρα, με Ιρανούς να ανεμίζουν μέσα στη νύχτα σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να ανάβουν τους φακούς των κινητών τηλεφώνων τους, σε ένδειξη υποστήριξης στον νέο ανώτατο ηγέτη.