Η ανάλυση του Guardian επιχειρεί μια σύγκριση που εκ πρώτης όψεως ακούγεται τολμηρή, αλλά στην πορεία γίνεται όλο και πιο ανησυχητική. Δεν υποστηρίζει ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν είναι ίδιος με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αντίθετα, ξεκαθαρίζει από την αρχή ότι υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές, με βασικότερη το γεγονός ότι η Ρωσία εξαπέλυσε το 2022 μια τεράστια και απρόκλητη χερσαία εισβολή σε ένα κυρίαρχο, δημοκρατικό κράτος, ενώ στην περίπτωση του Ιράν μιλάμε ως τώρα για εκστρατεία αεροπορικών και πυραυλικών πληγμάτων με διαφορετική μορφή και κλίμακα. Παρ’ όλα αυτά, το βρετανικό μέσο εντοπίζει έναν επικίνδυνα γνώριμο μηχανισμό: μεταβαλλόμενοι στόχοι, θολές νομικές δικαιολογίες, άρνηση να ειπωθεί καθαρά πού τελειώνει η επιχείρηση και μια αρχική πεποίθηση ότι όλα θα λήξουν γρήγορα. Αυτές ακριβώς οι παράμετροι είναι που, σύμφωνα με τον Guardian, κάνουν την υπόθεση του Ιράν να παράγει «ηχητικά μοτίβα» από την Ουκρανία. 

Διαβάστε: Μέση Ανατολή: Οι ελεύθερες παίκτριες, τι γίνεται με αυτές που επιστρέφουν στο Ιράν και το σχέδιο εξόντωσής τους (Βίντεο)

Το κέντρο βάρους της ανάλυσης δεν είναι μόνο στρατιωτικό αλλά κυρίως πολιτικό. Ο Guardian παρατηρεί ότι οι στόχοι της επιχείρησης κατά του Ιράν μετακινήθηκαν γρήγορα. Στην αρχή η επιχειρηματολογία εστίαζε στην ανάγκη να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη και να πληγούν οι πυραυλικές δυνατότητές της. Στη συνέχεια όμως η δημόσια ρητορική άρχισε να ανεβάζει τον πήχη, με τον Ντόναλντ Τραμπ να μιλά ανοιχτά για αντικατάσταση της ιρανικής ηγεσίας και να θέτει ζήτημα άνευ όρων παράδοσης. Η μετατόπιση αυτή είναι ακριβώς το στοιχείο που το βρετανικό μέσο θεωρεί εξαιρετικά επικίνδυνο, γιατί θυμίζει την περίπτωση του Κρεμλίνου, όπου οι αρχικοί στόχοι της «αποστρατιωτικοποίησης» και «αποναζιστικοποίησης» της Ουκρανίας σταδιακά μετατράπηκαν σε ευρύτερη αφήγηση περί προστασίας ρωσόφωνων πληθυσμών και εδαφικού ελέγχου. Με απλά λόγια, ο πόλεμος αρχίζει με έναν λόγο και συνεχίζεται με άλλον. Και αυτό είναι μία από τις πιο κλασικές παγίδες της στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Η ανάλυση του Guardian για το Ιράν

Η ανάλυση δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη γλώσσα. Σημειώνει ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Μόσχα περιέγραψαν τις ενέργειές τους ως αμυντικές, υποστηρίζοντας ότι δρουν για να προλάβουν μια επικείμενη απειλή. Ο Guardian θεωρεί αυτούς τους ισχυρισμούς εξαιρετικά αμφισβητήσιμους από νομική και πολιτική άποψη. Το μοτίβο είναι γνώριμο. Ο Πούτιν είχε πει το 2022 ότι η Ρωσία δεν ξεκίνησε τον πόλεμο αλλά προσπαθεί να τον τελειώσει. Ο Τραμπ χρησιμοποίησε σχεδόν παρόμοια διατύπωση για το Ιράν, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ δεν ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο αλλά τον ολοκληρώνουν. Αυτή η σχεδόν κατοπτρική ρητορική είναι, για τον Guardian, μια από τις πιο ανατριχιαστικές ομοιότητες των δύο περιπτώσεων, επειδή δείχνει πώς μεγάλες στρατιωτικές κινήσεις συσκευάζονται πολιτικά ως «αναγκαία άμυνα» και όχι ως επιλογή κλιμάκωσης. Το ακόμη πιο κρίσιμο σημείο της ανάλυσης είναι η εκτίμηση ότι κανένας από τους δύο ηγέτες δεν περίμενε μακροχρόνια σύγκρουση. Ο Πούτιν, σύμφωνα με τη γενικά αποδεκτή διεθνή αποτίμηση που συνοψίζει ο Guardian, πίστευε ότι η Ουκρανία θα λυγίσει μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στην αμερικανική περίπτωση, η αρχική γλώσσα περί «περιορισμένης επιχείρησης» και η αποφυγή της λέξης «πόλεμος» από ορισμένους αξιωματούχους δίνουν την ίδια αίσθηση, ότι δηλαδή υπήρχε η προσδοκία μιας σύντομης, ελεγχόμενης και καθαρής εκστρατείας.

Guardian: Το Ιράν και η εμπειρία της Ουκρανίας

Όμως, όπως δείχνει η εμπειρία της Ουκρανίας, οι πόλεμοι που ξεκινούν με ασαφή όρια και υπεραισιόδοξες προσδοκίες έχουν μεγάλη τάση να μετατρέπονται σε πολέμους φθοράς. Αυτό ακριβώς τόνισε και ο αναλυτής του Atlantic Council Ντάνι Σιτρινόβιτς, τον οποίο επικαλείται ο Guardian, προειδοποιώντας ότι όταν οι στρατηγικοί στόχοι γίνονται υπερβολικά φιλόδοξοι ή μη ρεαλιστικοί, ακόμη και μια αρχικά επιτυχημένη στρατιωτική εκστρατεία μπορεί να γλιστρήσει σε παρατεταμένο πόλεμο φθοράς. Ο πρώην Ρώσος διπλωμάτης Βλαντίμιρ Φρόλοφ απάντησε λιτά σε αυτή την προειδοποίηση: «Ακούγεται γνώριμο». Η ουσία της ανάλυσης, λοιπόν, δεν είναι ότι το Ιράν «είναι η νέα Ουκρανία». Είναι ότι οι λογικές που παγίδευσαν τη Ρωσία στην Ουκρανία μπορούν να παγιδεύσουν και άλλους, ακόμη κι αν το αρχικό πλαίσιο είναι διαφορετικό. Όταν οι στόχοι μετακινούνται, όταν η νομική βάση είναι θολή, όταν η πολιτική ηγεσία μιλά για κάτι «περιορισμένο» χωρίς καθαρό τέλος και όταν η στρατιωτική επιτυχία γεννά πειρασμό για ακόμη μεγαλύτερους στόχους, τότε ανοίγει ο δρόμος για μια πολύ πιο μακρά και δαπανηρή περιπέτεια. Αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι του Guardian. Και γι’ αυτό η σύγκριση, όσο άβολη κι αν είναι, δεν περνά απαρατήρητη.