Πλαίσιο θωράκισης καταρτίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ενέκρινε την Τρίτη μια σειρά συστάσεων με τις οποίες καλεί τους νομοθέτες να βρουν μια «μόνιμη» λύση για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI), μια κίνηση που σηματοδοτεί - αν μη τι άλλο - ισχυρή πολιτική υποστήριξη προς τους καλλιτέχνες και τους κατόχους δικαιωμάτων. Σχετική έκθεση, που συντάχθηκε από την επιτροπή νομικών υποθέσεων του Κοινοβουλίου, ζητά την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ περί πνευματικών δικαιωμάτων σε όλα τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που διατίθενται στους χρήστες εντός της ΕΕ.

Μεταξύ των βασικών προτάσεών της είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μητρώου στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), στο οποίο θα καταχωρούνται όλα τα έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα και χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και οι καλλιτέχνες που έχουν επιλέξει να μην χρησιμοποιούνται τα έργα τους. Η έκθεση προτείνει επίσης οι εταιρείες να γνωστοποιούν τους ιστότοπους από τους οποίους έχουν συλλέξει δεδομένα για εκπαίδευση.

Οι ευβουλευτές προειδοποιούν ότι η μη συμμόρφωση με αυτές τις απαιτήσεις διαφάνειας «θα μπορούσε να ισοδυναμεί με παραβίαση των πνευματικών δικαιωμάτων», εκθέτοντας ενδεχομένως τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης σε νομικές συνέπειες. Παράλληλα, τα μέλη του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου τόνισαν ότι όταν έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, οι δημιουργοί θα πρέπει να αποζημιώνονται. Ο δημιουργικός τομέας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύει περίπου το 6,9% του συνολικού ΑΕΠ και, όπως σημειώνεται στην έκθεση, αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Tεχνητή νοημοσύνη: Η εισήγηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα πνευματικά δικαιώματα και τα μέσα ενημέρωσης

«Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να λειτουργεί εκτός του πλαισίου του κράτους δικαίου», δήλωσε ο ευρωβουλευτής Axel Voss σχετικά με την έκθεση τον Ιανουάριο. «Εάν έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, οι δημιουργοί έχουν δικαίωμα σε διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και δίκαιη αποζημίωση» πρόσθεσε.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εισηγήθηκε επίσης τη δημιουργία μιας νέας αγοράς αδειοδότησης για υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να διαμορφωθούν εθελοντικές συλλογικές συμφωνίες αδειοδότησης ανά τομέα, στις οποίες θα συμμετέχουν τόσο μεμονωμένοι δημιουργοί όσο και μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, πρότεινε να δοθεί στους κατόχους δικαιωμάτων η δυνατότητα να εξαιρούν τα έργα τους από τη χρήση τους στην εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Για τη διαχείριση ενός τέτοιου καταλόγου προτάθηκε ως αρμόδιος φορέας το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τομέα της ενημέρωσης. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ειδικότερα ότι το δημοσιογραφικό περιεχόμενο χρησιμοποιείται συχνά από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει τόσο την επισκεψιμότητα όσο και τα έσοδα των μέσων ενημέρωσης. Για τον λόγο αυτό, το Κοινοβούλιο κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τρόπους με τους οποίους τα μέσα θα μπορούν να αποζημιώνονται όταν το περιεχόμενό τους αξιοποιείται από υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αρνούνται τη χρήση του υλικού τους για την εκπαίδευση τέτοιων συστημάτων.

Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι η συγκέντρωση ειδησεογραφικού περιεχομένου οφείλει να διασφαλίζει την πολυφωνία και τον πλουραλισμό, αποφεύγοντας την επιλεκτική επεξεργασία πληροφοριών ή πρακτικές αυτοπροτίμησης από ρυθμιστές πρόσβασης που επωφελούνται από υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, επισήμαναν ότι περιεχόμενο που δημιουργείται αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε την ενίσχυση της προστασίας των πολιτών από παραποιημένο ή ψευδές περιεχόμενο που παράγεται με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.