Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει κάποια αναφορά για εμπλοκή της Κίνας στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ωστόσο αυτό ενδέχεται να αλλάξει, καθώς ειδικοί των μυστικών υπηρεσιών, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Al Jazeera, σημειώνουν πως το Ιράν πιθανώς χρησιμοποιεί ένα κινεζικό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης για να στοχεύει στρατιωτικούς στόχους του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.

Ειδικότερα, ο πρώην διευθυντής των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών Alain Juillet δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο ανεξάρτητο podcast Tocsin της Γαλλίας ότι είναι πιθανό το Ιράν να έχει αποκτήσει πρόσβαση στο κινεζικό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης BeiDou, καθώς η ακρίβεια των στόχων του έχει βελτιωθεί σημαντικά μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο. Αυτό είχαν ήδη εντοπίσει αναλυτές, που επικαλέστηκε και η Washington Post προ ημερών, στο δημοσίευμά της, με βάση το οποίο πάντως η Ρωσία (δεν υπήρχε αναφορά στην Κίνα) παρείχε πληροφόρηση, με το CNN σε χθεσινό του αποκλειστικό δημοσίευμα να το πηγαίνει ένα «βήμα παραπέρα», αναφέροντας πως η Μόσχα παρέχει συνδρομή στην Τεχεράνη και στην τακτική της χρήσης των drones, προκειμένου να πλήξει στόχους των ΗΠΑ, αλλά και στις Χώρες του Κόλπου.

Ενώ οι ΗΠΑ μπορούν να παρεμβάλουν ή να αρνηθούν την πρόσβαση στο σύστημα παγκόσμιας πλοήγησης (GPS) που ανήκει στην αμερικανική κυβέρνηση, στο οποίο βασιζόταν προηγουμένως ο ιρανικός στρατός, δεν μπορούν να κάνουν πολλά για να παρεμποδίσουν το σύστημα BeiDou της Κίνας, αν αυτό είναι που χρησιμοποιεί το Ιράν. Το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε έχει σχολιάσει το θέμα, αναφέρει το Al Jazeera. 

Πότε ανέπτυξε η Κίνα το σύστημα BeiDou - Το αντίπαλον δέος του GPS

Η Κίνα εγκαινίασε το 2020 την τελευταία έκδοση του δορυφορικού συστήματος πλοήγησης, το οποίο θεωρείται ανταγωνιστικό του GPS. Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εγκαινίασε επίσημα το σύστημα σε τελετή που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2020 στην Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο Πεκίνο.

Η Κίνα ξεκίνησε την ανάπτυξη του δικού της δορυφορικού συστήματος πλοήγησης μετά την κρίση της Ταϊβάν το 1996, επειδή φοβόταν ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση στο GPS στο μέλλον.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο της κινεζικής κυβέρνησης για το BeiDou, ο στόχος του συστήματος είναι να «εξυπηρετήσει τον κόσμο και να ωφελήσει την ανθρωπότητα».


Το σύστημα της Κίνας χρησιμοποιεί πολύ περισσότερους δορυφόρους από άλλα συστήματα πλοήγησης. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η ομάδα δεδομένων AJ Labs του Al Jazeera, ενώ το αμερικανικό σύστημα GPS διαθέτει 24 δορυφόρους που του παρέχουν δεδομένα, το κινεζικό σύστημα βασίζεται σε 45. Τα άλλα δύο κύρια παγκόσμια συστήματα πλοήγησης είναι το ρωσικό GLONASS και το σύστημα Galileo της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία διαθέτουν 24 δορυφόρους το καθένα. 

Ο ιστότοπος BeiDou αναφέρει ότι το σύστημα αποτελείται από τρία τμήματα: ένα διαστημικό τμήμα, ένα επίγειο τμήμα και ένα τμήμα «χρηστών».

«Το επίγειο τμήμα του BDS αποτελείται από διάφορους επίγειους σταθμούς, συμπεριλαμβανομένων σταθμών κεντρικού ελέγχου, σταθμών συγχρονισμού χρόνου/ανάρτησης, σταθμών παρακολούθησης, καθώς και εγκαταστάσεων λειτουργίας και διαχείρισης της διασatelιτικής σύνδεσης», αναφέρει ο ιστότοπος.

«Το τμήμα χρηστών του BDS αποτελείται από διάφορα είδη βασικών προϊόντων, συστημάτων και υπηρεσιών του BDS, καθώς και από εκείνα που είναι συμβατά με άλλα συστήματα πλοήγησης, συμπεριλαμβανομένων βασικών προϊόντων όπως τσιπ, μονάδες και κεραίες, τερματικά, συστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες εφαρμογών».

Όπως και άλλα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, το BeiDou, το οποίο προσφέρει παγκόσμια κάλυψη, λειτουργεί μεταδίδοντας σήματα χρονισμού από δορυφόρους σε δέκτες στο έδαφος ή σε οχήματα. Μετρώντας το χρόνο που χρειάζονται τα σήματα από διάφορους δορυφόρους για να φτάσουν στον δέκτη, το σύστημα μπορεί να υπολογίσει μια ακριβή γεωγραφική θέση.

«Η ακρίβεια ποικίλλει ανάλογα με το επίπεδο της υπηρεσίας», δήλωσε ο στρατιωτικός και πολιτικός αναλυτής Elijah Magnier, με έδρα τις Βρυξέλλες. «Το ανοιχτό πολιτικό σήμα παρέχει γενικά ακρίβεια εντοπισμού θέσης περίπου πέντε έως δέκα μέτρων, ενώ οι περιορισμένες υπηρεσίες που διατίθενται σε εξουσιοδοτημένους χρήστες μπορούν να προσφέρουν πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια».

Το Ιράν πιθανώς βασίζεται στο BeiDou μετά τον πόλεμο του Ιουνίου 2025

Σε σχέση με το αν το χρησιμοποιεί το Ιράν, δεν υπάρχει απάντηση, με την Τεχεράνη να έχει διαμηνύσει πως όλες τις διαθέσιμες «τεχνολογίες», χωρίς να βασίζεται σε μία συγκεκριμένη. Πάντως, κατά τον Juillet, δεν πρέπει να αποκλείεται πως η στροφή έγινε ήδη μετά τον πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, καθώς η ακρίβεια έχει βελτιωθεί. Αναλυτές, πάντως, πιστεύουν ότι η στροφή από το GPS έχει ξεκινήσει νωρίτερα, ενδεχομένως και από το 2021, μετά την υπογραφή της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Κίνας και Ιράν από το 2021, με την μεταστροφή αυτή τελικά να ολοκληρώνεται μετά τον πόλεμο των 12 ημερών πριν από 9 μήνες.

Με τη χρήση του BeiDou, ο πύραυλος μπορεί να αυξήσει την ακρίβειά του, βασιζόμενος σε δορυφορικά δεδομένα, αντί για την αδράνεια, εξηγεί ο Magnier στο αραβικό μέσο.

«Η ταυτόχρονη χρήση πολλαπλών δορυφορικών συστημάτων προσφέρει ένα επιπλέον πλεονέκτημα: ανθεκτικότητα έναντι παρεμβολών ή διακοπών του σήματος», εξήγησε επίσης o Magnier στο Al Jazeera. «Σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα, τα σήματα πλοήγησης ενδέχεται να υποστούν σκόπιμες παρεμβολές. Εάν ένα όπλο εξαρτάται από ένα μόνο δορυφορικό σύστημα, η διακοπή του σήματος μπορεί να μειώσει την ακρίβεια. Ωστόσο, τα συστήματα καθοδήγησης που είναι ικανά να λαμβάνουν σήματα από πολλαπλούς δορυφορικούς σχηματισμούς είναι πιο ανθεκτικά στην πλήρη άρνηση πλοήγησης. Επιπλέον, η πρόσβαση σε περισσότερους δορυφόρους βελτιώνει τη γεωμετρία του σήματος, ενισχύοντας έτσι την ακρίβεια της θέσης».

Το κινεζικό σύστημα πλοήγησης πιστεύεται ότι έχει «περιθώριο σφάλματος» μικρότερο από ένα μέτρο (3,3 πόδια), πράγμα που σημαίνει ότι είναι εξαιρετικά ακριβές. Μπορεί επίσης να διορθώνει αυτόματα τις κατευθύνσεις των στόχων εάν αυτοί μετακινηθούν, σύμφωνα με αναλυτές. «Αυτό είναι σημαντικά καλύτερο από ό,τι ήταν δυνατό με το πολιτικό σήμα GPS, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ περιορίζουν την πρόσβαση στα κρυπτογραφημένα στρατιωτικά σήματα στους αντιπάλους τους», δήλωσε ο Theo Nencini, ειδικός στις σχέσεις Κίνας-Ιράν και ερευνητής στο ChinaMed Project στο Al Jazeera.

Η δοκιμή επί του πεδίου

Σε κάθε περίπτωση, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι το Ιράν χρησιμοποιεί κινεζικό δορυφορικό σύστημα, θα μπορούσε να ανατρέψει τα δεδομένα, επιτρέποντας στο Πεκίνο να αποκομίσει πολύτιμα συμπεράσματα, αναφορικά με την αποτελεσματικότητά του σε real time συνθήκες, αμφισβητώντας την κυριαρχία του GPS. Από εκεί και πέρα, τα πάντα φαίνονται πως εξαρτώνται από το κατά πόσον οι ΗΠΑ μπορούν πράγματι να εξουδετερώσουν το πυραυλικό απόθεμα της Τεχεράνης, κάτι ιδιαιτέρως δύσκολο λόγω του τερέν και της έκτασης της επικράτειας, ενώ παράλληλα δεν πρέπει να λησμονείται η ανησυχία περί αποθεμάτων του αντιβαλλιστικού οπλοστασίου των ΗΠΑ, που μπορεί να εξαντλείται στο να αναχαιτίζει τα φθηνά Shahed.