Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο, επηρεάζει όχι μόνο την αγορά πετρελαίου αλλά και την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού λιπασμάτων, με τις πρόσφατες διαταραχές να οδηγούν ήδη σε αυξήσεις τιμών και σε πιέσεις στη γεωργική παραγωγή. Τα Στενά αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους για το παγκόσμιο εμπόριο λιπασμάτων, καθώς περίπου το ένα τρίτο των θαλάσσιων μεταφορών λιπασμάτων διεθνώς διέρχεται από τη συγκεκριμένη οδό.

Οι πρόσφατες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν αρχίσει να επηρεάζουν την αγορά, αυξάνοντας το κόστος των λιπασμάτων και δημιουργώντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι τιμές των λιπασμάτων έχουν αυξηθεί περίπου κατά 30% από τα τέλη Φεβρουαρίου, καθώς καθυστερήσεις στις θαλάσσιες μεταφορές προκαλούν προβλήματα στην τροφοδοσία διεθνών αγορών.


Παράλληλα, πλοία που μεταφέρουν λιπάσματα παραμένουν εγκλωβισμένα σε λιμάνια του Περσικού Κόλπου, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την εφοδιαστική αλυσίδα. Η κατάσταση αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την ανοιξιάτικη περίοδο σποράς σε αρκετές περιοχές του κόσμου.


Στενά του Ορμούζ: Η συμβολή των χωρών του Κόλπου στην αγορά λιπασμάτων

Οι χώρες του Περσικού Κόλπου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά λιπασμάτων. Υπολογίζεται ότι οι παραγωγοί της περιοχής αντιπροσωπεύουν περίπου το 43% έως 49% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας και περίπου το 30% των εξαγωγών αμμωνίας. Επιπλέον, από την ίδια περιοχή διακινείται περίπου το 44% του θαλάσσιου εμπορίου θείου, ενός βασικού συστατικού για την παραγωγή λιπασμάτων.

Τα αζωτούχα λιπάσματα, όπως η ουρία και η αμμωνία, αποτελούν βασικό παράγοντα για τη διατήρηση υψηλών αποδόσεων στις καλλιέργειες. Η παραγωγή τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο χαμηλού κόστους που διαθέτουν οι χώρες του Κόλπου. Σχεδόν όλες οι εξαγωγές λιπασμάτων από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν.

Η παραγωγή τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο χαμηλού κόστους που διαθέτουν οι χώρες του Κόλπου. Σχεδόν όλες οι εξαγωγές λιπασμάτων από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν διέρχονται υποχρεωτικά από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που καθιστά τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό κρίσιμη για την παγκόσμια γεωργική παραγωγή.

Οι επιπτώσεις από τις διαταραχές στη μεταφορά λιπασμάτων αρχίζουν ήδη να γίνονται αισθητές σε διάφορες περιοχές του κόσμου.

Στην Ινδία, το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές, οι αυξήσεις τιμών συνδυάζονται με προβλήματα στην προμήθεια φυσικού αερίου που επηρεάζουν τη λειτουργία εργοστασίων παραγωγής λιπασμάτων.

Στη Βραζιλία, το αυξημένο κόστος των λιπασμάτων προκαλεί ανησυχία για τις καλλιέργειες σόγιας, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς αγροτικούς τομείς της χώρας.

Παράλληλα, στην Κίνα και σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας καταγράφεται έντονη άνοδος των τιμών των λιπασμάτων, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής οι ελλείψεις απειλούν να εντείνουν τους κινδύνους επισιτιστικής ανασφάλειας.