Αν ένα χαρακτηριστικό µπορεί να αποδοθεί στον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από φιλικά προς εκείνον διακείµενους κύκλους και µη, είναι αδιαµφισβήτητα το διπλωµατικό του ταλέντο να ισορροπεί πατώντας σε δύο βάρκες. Ο εν εξελίξει πόλεµος στη Μέση Ανατολή, όµως, έφερε τον Τούρκο πρόεδρο σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Αν η σύρραξη είχε δύο παίκτες, το Ισραήλ και το Ιράν, η επιλογή στρατοπέδου θα ήταν εύκολη υπόθεση για την Άγκυρα, οι σχέσεις της οποίας µε την Ιερουσαλήµ βρίσκονται στο ναδίρ, ενώ µε την Τεχεράνη είναι διαχρονικά καλές. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι Ισραηλινοί επιτίθενται στους Ιρανούς από κοινού µε τους Αµερικανούς εξανάγκασε τον Τ. Ερντογάν να χειριστεί µε προσοχή το θέµα, όχι µόνο λόγω ΝΑΤΟ, αλλά (κυρίως) λόγω της καλής διαπροσωπικής σχέσης που έχει -και θέλει να έχει- µε τον Ντόναλντ Τραµπ.

Διαβάστε: ΗΠΑ: Κανένα ψευδοκράτος για τους Αμερικανούς, ζήτησαν να δεσμευτεί τμήμα στη βόρεια Κύπρο για στρατιωτικές επιχειρήσεις

Ο µύθος της πολυδιαφηµιζόµενης ικανότητας της Τουρκίας κατέρρευσε

Ο «βασιλιάς», όµως, απεδείχθη γυµνός και επιχειρησιακά. Ο µύθος της πολυδιαφηµιζόµενης ικανότητας της Τουρκίας να υπερασπιστεί το έδαφός της και τον εναέριο χώρο της κατέρρευσε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα. Οσο η Ελλάδα έστελνε φρεγάτες και µαχητικά στην Κύπρο για την αµυντική θωράκιση της Μεγαλονήσου και όσο µετέφερε συστοιχίες Patriot σε Κάρπαθο και Εβρο, η Τουρκία δεχόταν επιθέσεις από βαλλιστικούς πυραύλους. Μολονότι το Ιράν διέψευσε ότι ήταν εκείνο που στόχευσε την Τουρκία, το τουρκικό υπουργείο Αµυνας µίλησε ανοιχτά για ιρανική προέλευση. Σε κάθε περίπτωση, η αναχαίτιση πιστώθηκε σε ΝΑΤΟϊκά αντιαεροπορικά συστήµατα.

Η γείτων, δηλαδή, έδειξε ότι επαφίεται σε ΝΑΤΟϊκές δυνάµεις για να κάνουν εκείνες αυτό που δεν δύναται να κάνει η ίδια. Ητοι, να θωρακιστεί. Στο πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤΟ προχώρησε στην ανάπτυξη Patriot στην Τουρκία. Συγκεκριµένα, τα συστήµατα που µεταφέρθηκαν στο Κιούρετσικ προήλθαν από τη βάση του NATO στο Ράµσταϊν της Γερµανίας. Σύµφωνα µε πληροφορίες εξ Ανατολών, στη βάση του Ιντσιρλίκ βρίσκονται ήδη από το 2015 ισπανικοί Patriot, ενώ η πρώτη ανάπτυξη τέτοιων συστηµάτων στην περιοχή είχε γίνει το 1991, στον Πόλεµο του Κόλπου, από την Ολλανδία. Μετά τη λήξη της ολλανδικής αποστολής, τα συστήµατα αντικαταστάθηκαν µε ισπανικά.

Πλέον, µε την εγκατάσταση των εκ της Γερµανίας προερχόµενων Patriot στο Κιούρετσικ, εκτιµάται ότι θα δηµιουργηθεί µια ευρύτερη «οµπρέλα» αεράµυνας, που δεν θα καλύπτει µόνο το ίδιο το ραντάρ, αλλά και την ευρύτερη γραµµή Ιντσιρλίκ - Κιούρετσικ, δηλαδή µεγάλο µέρος της Νοτιοανατολικής Τουρκίας.

Σχεδόν επτά χρόνια έχει στις αποθήκες η Τουρκία τους ρωσικούς S-400

Σχεδόν επτά χρόνια έχει στις αποθήκες η Τουρκία τους ρωσικούς S-400. Η σχετική συµφωνία Αγκυρας - Μόσχας υπεγράφη το 2017, µε τις συστοιχίες να φτάνουν στην Τουρκία το 2019. Ωστόσο, λόγω ΝΑΤΟϊκών και αµερικανικών πιέσεων, η Τουρκία δεν χρησιµοποιεί το ρωσικό σύστηµα. Αλλωστε, αυτό ήταν κι η αιτία να της επιβληθούν κυρώσεις από τον αµερικανικό νόµο CAATSA και να τεθεί εκτός του προγράµµατος των F-35. Ετσι, τώρα που χρειάστηκε αντιαεροπορική άµυνα, έµεινε έκθετη.

Το γεγονός ότι οι Ισραηλινοί επιτίθενται στους Ιρανούς από κοινού µε τους Αµερικανούς εξανάγκασε τον Τ. Ερντογάν να χειριστεί µε προσοχή το θέµα, όχι µόνο λόγω ΝΑΤΟ

Παρ’ όλα αυτά, µε περίσσιο θράσος και µε ουτοπική προσέγγιση, ο Τούρκος υπουργός Αµυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δήλωσε ότι η Τουρκία επιδιώκει τόσο τη διατήρηση των ρωσικών συστηµάτων S-400 µε αυτόνοµη χρήση όσο και την επανένταξή της στο πρόγραµµα των F-35. Στον αντίποδα, η τουρκική αντιπολίτευση «σφυροκόπησε» τον Τ. Ερντογάν, χαρακτηρίζοντας «στρατηγικό λάθος» την απόκτηση των S-400, και µίλησε ευθέως για επιχειρησιακή ένδεια. «∆εν έχουµε αντιαεροπορική άµυνα», είπε ο αρχηγός της αξιωµατικής αντιπολίτευσης, Οζγκούρ Εζέλ. Τουρκικά φιλοκυβερνητικά κανάλια έσπευσαν, βεβαίως, να αφήσουν να διαρρεύσουν σενάρια περί µυστικής ενεργοποίησης των ρωσικών S-400, χωρίς, ωστόσο, οι πληροφορίες να έχουν επιβεβαιωθεί επισήµως.

Εξωτερίκευση της κρίσης

Όταν η Τουρκία «στριµώχνεται», τείνει να εξωτερικεύει την κρίση. Αυτό έκανε για ακόµα µία φορά. Προκειµένου να ικανοποιήσει το ακροατήριό της, έστειλε επιπλέον στρατιωτική δύναµη στα Κατεχόµενα, ενώ εξέδωσε και µια προκλητική ανακοίνωση για τη µεταφορά ελληνικών Ρatriot στην Κάρπαθο.

Ως προς την αποστολή τουρκικών F-16 και αντιπυραυλικών συστηµάτων αεράµυνας στα Κατεχόµενα, η Ελλάδα -που δεν αιφνιδιάστηκε- απήντησε διά της εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνας Ζωχιού, η οποία τόνισε: «Η παράνοµη εισβολή και κατοχή δεν νοµιµοποιεί οποιαδήποτε παρουσία τουρκικής στρατιωτικής δύναµης». Είχε προηγηθεί η δήλωση του Κύπριου Προέδρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος είχε ξεκαθαρίσει πως η Τουρκία, ό,τι και να στείλει στο ψευδοκράτος, θα παραµείνει µια κατοχική δύναµη.

Επίσης, µε αφορµή την ανάπτυξη συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο και την αποστολή F-16 στη Λήµνο, το τουρκικό υπουργείο Αµυνας σε ανακοίνωσή του ισχυρίστηκε ότι «η Λήµνος και η Κάρπαθος είναι νησιά που θα έπρεπε να έχουν αποστρατικοποιηµένο καθεστώς», δηλώνοντας παράλληλα: «∆εν αποδεχόµαστε τις προσπάθειες της Ελλάδας, οι οποίες δεν εξυπηρετούν τον πραγµατικό σκοπό και αποσκοπούν στην εκµετάλλευση των κρίσεων στην περιοχή µας. Λαµβάνουµε όλα τα απαραίτητα µέτρα προς αυτή την κατεύθυνση». Σύµφωνα µε διπλωµατικούς κύκλους που µίλησαν στην υπογράφουσα, η Τουρκία εµµέσως απείλησε την Ελλάδα, φοβούµενη ότι η χώρα µας θα αφήσει µόνιµα τα οπλικά αυτά συστήµατα στα νησιά.

Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η αµυντική διάταξη της χώρας είναι αδιαπραγµάτευτη, απορρίπτοντας τις µονοµερείς και ανυπόστατες τουρκικές αιτιάσεις και ξεκαθαρίζοντας ότι το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, τη Σύµβαση του Μοντρέ του 1936 και τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947, στην οποία, µάλιστα, η Τουρκία δεν είναι καν συµβαλλόµενο µέρος.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά