Βρήκαν 45 πιθανούς δεύτερους κόσμους: Οι εξωπλανήτες που μπαίνουν στο μικροσκόπιο για ζωή

Μια νέα αστρονομική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο 45 εξωπλανήτες που θεωρούνται οι πιο ελπιδοφόροι υποψήφιοι στην αναζήτηση κατοικήσιμων κόσμων πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα, δίνοντας στους επιστήμονες έναν πολύ πιο στοχευμένο κατάλογο για το πού αξίζει να στραφούν τα επόμενα χρόνια τα ισχυρότερα τηλεσκόπια της Γης και του Διαστήματος. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society και βασίστηκε σε δεδομένα από το Gaia DR3 της ESA και το NASA Exoplanet Archive, με την ομάδα να αναλύει τους γνωστούς εξωπλανήτες και να απομονώνει βραχώδεις κόσμους που κινούνται μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη των άστρων τους. Οι ερευνητές δεν λένε ότι βρήκαν ζωή ούτε ότι επιβεβαίωσαν κατοικημένους πλανήτες. Αυτό που λένε είναι ότι εντόπισαν 45 βραχώδεις στόχους που έχουν τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά για να εξεταστεί αν θα μπορούσαν να υποστηρίξουν συνθήκες φιλικές προς την παρουσία υγρού νερού στην επιφάνειά τους, εφόσον διαθέτουν και την κατάλληλη ατμόσφαιρα. 

Διαβάστε: Η NASA παρουσιάζει τον πιο ολοκληρωμένο χάρτη του σύμπαντος με το τηλεσκόπιο SPHEREx (Βίντεο)

Πλανήτες και γήινοι παράδεισοι

Η έννοια του «πιθανώς κατοικήσιμου» δεν σημαίνει ότι ένας πλανήτης είναι γήινος παράδεισος ή ότι εκεί ζουν οργανισμοί. Στην αστρονομία, ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως για κόσμους που κινούνται σε μια περιοχή γύρω από το άστρο τους όπου οι θερμοκρασίες θα μπορούσαν, υπό ορισμένες συνθήκες, να επιτρέψουν την ύπαρξη υγρού νερού στην επιφάνεια. Η μελέτη εξηγεί ότι η κατοικήσιμη ζώνη δεν έχει το ίδιο εύρος για όλα τα άστρα, επειδή το χρώμα και η ακτινοβολία κάθε άστρου θερμαίνουν διαφορετικά την ατμόσφαιρα ενός πλανήτη. Για αυτό και το νέο catalog δεν είναι απλώς μια λίστα αποστάσεων, αλλά μια πιο σύνθετη προσπάθεια ταξινόμησης, με στόχο να ξεχωρίσουν οι πλανήτες που μπορούν να δοκιμάσουν τα όρια της κατοικησιμότητας, να προσφέρουν συνθήκες παρόμοιες με της σύγχρονης Γης ή να βοηθήσουν στην κατανόηση του ρόλου που παίζουν η εκκεντρότητα της τροχιάς και η εξελικτική πορεία ενός βραχώδους κόσμου.

Ανάμεσα στους πιο γνωστούς πλανήτες που περιλαμβάνονται στη λίστα είναι ο Proxima Centauri b, ο κοντινότερος γνωστός εξωπλανήτης στο Ηλιακό μας Σύστημα, ο TRAPPIST-1f και ο Kepler-186f. Η ομάδα δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στους TRAPPIST-1d, TRAPPIST-1e, TRAPPIST-1f και TRAPPIST-1g, καθώς και στον LHS 1140b, επειδή αποτελούν κορυφαίους στόχους για μελλοντικές παρατηρήσεις ατμόσφαιρας και επιφανειακών συνθηκών. Το Cornell, που ηγείται της προσπάθειας μέσω της Lisa Kaltenegger και του Carl Sagan Institute, υπογραμμίζει ότι η νέα λίστα δεν προορίζεται για εντυπώσεις αλλά για ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ώστε οι παρατηρησιακοί πόροι να κατευθυνθούν εκεί όπου οι πιθανότητες να βρεθούν χρήσιμα δεδομένα είναι μεγαλύτερες. Η ίδια ανακοίνωση τονίζει επίσης ότι πέρα από τους 45 πλανήτες της ευρύτερης κατοικήσιμης ζώνης, υπάρχει και μια στενότερη υποκατηγορία 24 κόσμων σε πιο περιορισμένο «3D habitable zone» πλαίσιο.

Διάστημα: Νέοι πλανήτες

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η πραγματική επιβεβαίωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από το ότι ένας πλανήτης βρίσκεται στη σωστή απόσταση από το άστρο του. Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι η επόμενη μεγάλη δοκιμασία είναι να διαπιστωθεί αν αυτοί οι μικροί βραχώδεις κόσμοι μπορούν να κρατήσουν ατμόσφαιρα. Αυτό είναι καθοριστικό, γιατί χωρίς ατμόσφαιρα ακόμη και ένας πλανήτης που δέχεται τη «σωστή» ενέργεια μπορεί να είναι αφιλόξενος. Ακριβώς για αυτό η νέα λίστα θεωρείται τόσο χρήσιμη για όργανα όπως το James Webb Space Telescope, το Extremely Large Telescope που αναμένεται να αρχίσει επιστημονική λειτουργία προς το τέλος της δεκαετίας, το μελλοντικό Habitable Worlds Observatory της NASA και το προτεινόμενο LIFE interferometer. Η έρευνα ουσιαστικά λέει στους αστρονόμους: αυτοί είναι οι βραχώδεις κόσμοι που αξίζει να κοιτάξετε πρώτοι, αν θέλετε να απαντήσετε σοβαρά στο ερώτημα αν υπάρχουν συνθήκες ζωής αλλού.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα από αυτή τη δουλειά δεν είναι ότι «βρέθηκαν 45 νέες Γαίες», αλλά ότι το χάος των χιλιάδων γνωστών εξωπλανητών αρχίζει να οργανώνεται με τρόπο χρήσιμο για την επόμενη γενιά παρατηρήσεων. Ανάμεσα σε περισσότερους από 5.000 έως 6.000 γνωστούς εξωπλανήτες, η έρευνα απομονώνει λίγες δεκάδες που έχουν το μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον. Αυτό από μόνο του είναι τεράστιο βήμα, γιατί μετατρέπει μια αχανή λίστα κόσμων σε συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους. Και όσο τα τηλεσκόπια γίνονται ισχυρότερα, τόσο πιο κοντά θα φτάνει η επιστήμη όχι απλώς στο να εντοπίζει πλανήτες, αλλά στο να εξετάζει αν κάποιος από αυτούς μπορεί όντως να μοιάζει, έστω λίγο, με έναν δεύτερο κόσμο για ζωή.