«Δίχτυ προστασίας» ενόψει ενδεχόμενων τραπεζικών πτωχεύσεων, από κοινού με ενίσχυση της εγγύησης καταθέσεων αναμένεται να εγκρίνει σήμερα Πέμπτη (26/3) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στόχος είναι ο περιορισμός των επιπτώσεων που μπορούν να προκληθούν στο τραπεζικό σύστημα, μέσα από την έγκαιρη έξοδο από την αγορά των μερών που ενδέχεται να δημιουργήσουν τέτοιες συνέπειες, παράλληλα με την μείωση της προσφυγής σε χρήματα των φορολογουμένων για τη διάσωση των τραπεζών, αυξάνοντας παράλληλα την προστασία των καταθετών, μέσα από τη διαμόρφωση ενός ομοιόμορφου πλαισίου, που στόχο έχει την ενίσχυση της εμπιστοσύνης έναντι του τραπεζικού τομέα πανευρωπαϊκά.

Όπως σημειώνεται, οι νέοι κανόνες έχουν σχεδιαστεί ώστε να ενισχύσουν τις διασφαλίσεις για τα χρήματα των φορολογουμένων, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας για την αντιμετώπιση τραπεζικών πτωχεύσεων. Θα παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τις ενδεχόμενες πτωχεύσεις και θα εναρμονίσουν την προστασία των καταθετών σε ολόκληρη την ΕΕ. Το πλαίσιο εξυγίανσης —το οποίο χρησιμοποιούν οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές για την ασφαλή αναδιάρθρωση ή εκκαθάριση τραπεζών που αντιμετωπίζουν προβλήματα, προστατεύοντας παράλληλα τους καταθέτες και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα— θα καλύπτει επίσης τις μικρές και μεσαίες τράπεζες, όταν κρίνεται ότι εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

Εφόσον δεν πρόκειται για επαγγελματίες επενδυτές, οι ιδιώτες καταθέτες, οι πολύ μικρές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις καθώς και οι μικρές δημόσιες αρχές (όπως δήμοι και περιφέρειες) θα επωφεληθούν από ισχυρότερη προστασία έναντι ζημιών. Πέραν της υφιστάμενης εγγύησης καταθέσεων στην ΕΕ ύψους 100.000 ευρώ ανά καταθέτη και ανά τράπεζα, θα καλύπτονται επίσης ορισμένες καταθέσεις που συνδέονται με συναλλαγές ακινήτων. Η προστασία θα κυμαίνεται από κατ’ ελάχιστον 500.000 ευρώ έως 2.500.000 ευρώ, ανάλογα με την περίσταση.

Το πλαίσιο γύρω από τη νομοθέτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: Προτεραιότητα στη διάσωση των τραπεζών, με παράλληλη αύξηση προστασίας των καταθετών

Σημειώνεται πως η εν λόγω διαδικασία ξεκίνησε από το 2023, με ένα πακέτο προτάσεων που κατέθεσε η Επιτροπή για την τροποποίηση του πλαισίου διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων και εγγύησης καταθέσεων (CMDI) και συγκεκριμένα στους τομείς της έγκαιρης παρέμβασης, του συστήματος εγγύησης καταθέσεων (που χρηματοδοτείται από τις τράπεζες) και της «εκτίμησης δημοσίους συμφέροντος», των κριτηρίων που θα καθορίσουν αν μια τράπεζα ευρισκόμενη σε κρίση δέον είναι να εξυγιανθεί ή να ρευστοποιηθεί. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία στις 25 Ιουνίου 2025. Η συμφωνία διατηρεί τον στόχο της πρότασης να διευκολυνθεί η πρόσβαση μιας τράπεζας που αντιμετωπίζει προβλήματα σε στήριξη που χρηματοδοτείται από τον κλάδο. Οι τράπεζες με ανεπαρκές ρυθμιστικό κεφάλαιο κατά τη στιγμή της εξυγίανσης μπορούν «ως έσχατη λύση» να βασίζονται σε συστήματα εγγύησης καταθέσεων (DGS) ή σε ταμεία εξυγίανσης για τη χρηματοδότηση της εξυγίανσής τους – υπό την επιφύλαξη διασφαλίσεων.

Επιπλέον, το νέο πλαίσιο CMDI διευρύνει τα γεγονότα που ενεργοποιούν την εξυγίανση έναντι της εκκαθάρισης, ενώ οι επιπτώσεις σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο θα λαμβάνονται επίσης υπόψη για τη λήψη της απόφασης. Η συμφωνία αποσκοπεί επίσης στην εναρμόνιση του «ελέγχου του ελάχιστου κόστους», ο οποίος διασφαλίζει ότι τα κεφάλαια του συστήματος εγγύησης καταθέσεων που χρησιμοποιούνται για την εξυγίανση δεν υπερβαίνουν το υποθετικό κόστος αποζημίωσης των καλυπτόμενων καταθετών σε περίπτωση εκκαθάρισης. Τέλος, η συμφωνία διατηρεί την ισχύουσα προτεραιότητα αποπληρωμής των καταθετών που προστατεύονται από το συστήματος εγγύησης καταθέσεων σε πρώτη φάση, και μια δεύτερη κατηγορία για τις καταθέσεις των νοικοκυριών και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δεν καλύπτονται από το εν λόγω πλαίσιο.