Σε μία από τις πιο αιχμηρές δημόσιες παρεμβάσεις του απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ύψωσε κατακόρυφα τους τόνους, απαντώντας τόσο στις αμερικανικές αιχμές περί ανεπαρκούς στήριξης από το ΝΑΤΟ όσο και στη συνολική διαχείριση του πολέμου με το Ιράν. Ο κ. Μερτς εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο, αμφισβητώντας ευθέως ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδηγούν σε αποκλιμάκωση ή σε μια σαφή στρατηγική εξόδου από τη σύγκρουση. Σύμφωνα με το Reuters, ο Γερμανός καγκελάριος δήλωσε την Παρασκευή ότι έχει σοβαρές αμφιβολίες για το αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διαθέτουν ξεκάθαρη στρατηγική για να τερματίσουν τον πόλεμο με το Ιράν, ενώ παράλληλα επανέλαβε ότι η Γερμανία θα μπορούσε, κατ’ αρχήν, να συμβάλει στη σταθεροποίηση της περιοχής μόνο μετά το τέλος των εχθροπραξιών και μόνο υπό διεθνή εντολή και κοινοβουλευτική έγκριση.

Διαβάστε: Ανάλυση CNN: Αυτά τα επτά νησιά κρατούν "τα κλειδιά" των Στενών του Ορμούζ - Το σχέδιο μπορεί να κρίνει τον έλεγχο του Κόλπου

Η πιο βαριά φράση του κ. Μερτς ήρθε όταν περιέγραψε τις κινήσεις του Τραμπ όχι ως προσπάθεια ειρηνικής λύσης αλλά ως ευθεία επιδείνωση της κατάστασης. Όπως είπε, «Αυτό που κάνει ο Τραμπ αυτή τη στιγμή δεν είναι αποκλιμάκωση και μια προσπάθεια επίτευξης ειρηνικής λύσης, αλλά μάλλον μια μαζική κλιμάκωση», ενώ στην ίδια παρέμβαση εξέφρασε επιφυλάξεις και για τον τελικό στόχο της αμερικανικής στρατηγικής. Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, διερωτήθηκε δημόσια αν αυτός είναι πράγματι ο στόχος των ΗΠΑ και ξεκαθάρισε ότι δεν πιστεύει πως μπορεί να επιτευχθεί, σημειώνοντας πως τέτοιες επιδιώξεις «συνήθως δεν πηγαίνουν καλά». Το Reuters μετέδωσε επίσης ότι ο Μερτς, μιλώντας σε εκδήλωση της Frankfurter Allgemeine Zeitung, εμφανίστηκε δύσπιστος απέναντι στους πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, εκτιμώντας ότι η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση δύσκολα θα οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Το μήνυμα Μερτς στον Τραμπ: «Ρωτήστε μας πρώτα»

Το πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο της τοποθέτησής του ήταν η αποκάλυψη για όσα είπε ο ίδιος στον Ντόναλντ Τραμπ σε πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία. Εκεί ο Γερμανός καγκελάριος απάντησε ευθέως στην κριτική που είχε διατυπώσει η αμερικανική πλευρά για τη στάση της Γερμανίας στο θέμα της ασφάλειας των Στενών του Ορμούζ. «Του είπα, αν θέλετε να βοηθήσουμε, τότε παρακαλώ ρωτήστε μας εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων μέσω των εφημερίδων. Μια τέτοια συμπεριφορά είναι μια συμπεριφορά που απλά δεν μπορούμε να δεχτούμε. Δεν θα την επιτρέψουμε», τόνισε, στέλνοντας μήνυμα ότι το Βερολίνο δεν προτίθεται να αποδέχεται δημόσιες πιέσεις ή τετελεσμένα από την Ουάσιγκτον. Η γραμμή αυτή συνδέεται και με όσα είχε αναφέρει ο ίδιος λίγες ημέρες νωρίτερα στη γερμανική Βουλή, όταν είχε πει πως η Ουάσιγκτον δεν είχε συμβουλευθεί τη Γερμανία και δεν είχε εξηγήσει γιατί θα ήταν αναγκαία ευρωπαϊκή βοήθεια.

Ο Μερτς ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η Γερμανία δεν κλείνει απολύτως την πόρτα σε μελλοντική συμβολή, αλλά βάζει πολύ αυστηρούς όρους. Σύμφωνα με το Reuters, ανέφερε ότι το ΝΑΤΟ δεν συμμετέχει στις μάχες και ότι ο Τραμπ έχει αποδεχτεί αυτή τη θέση, ενώ σημείωσε πως η Γερμανία θα μπορούσε να εξετάσει υποστήριξη μόνο για την επόμενη ημέρα του πολέμου, για παράδειγμα σε αποστολές όπως η αποναρκοθέτηση στα Στενά του Ορμούζ, αλλά μόνο εφόσον υπάρξει σχετική εντολή από τον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση και φυσικά από τη γερμανική Bundestag. Ο ίδιος χαρακτήρισε πάντως αυτή τη συζήτηση «μάλλον θεωρητική» προς το παρόν, αποφεύγοντας να προβλέψει πώς και πότε θα τελειώσει η σύγκρουση. Ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι το πιο δύσκολο κομμάτι σε τέτοιες κρίσεις είναι συνήθως η διάρκεια και όχι οι πρώτες ημέρες, τονίζοντας ουσιαστικά ότι ένας πόλεμος που εμφανίζεται ως σύντομος μπορεί να εξελιχθεί σε μακρόχρονη και ανεξέλεγκτη αποσταθεροποίηση.

Το βαθύτερο μήνυμα του Βερολίνου

Πίσω από τη φραστική σύγκρουση, το Βερολίνο επιχειρεί να χαράξει μια πιο αυτόνομη στάση, αποφεύγοντας να ταυτιστεί πλήρως με τις αμερικανικές επιλογές, αλλά και χωρίς να διαρρήξει ανοιχτά τη διατλαντική σχέση. Η θέση Μερτς ότι «δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ» είχε ήδη αποτυπωθεί και σε προηγούμενες δηλώσεις του, σε ένα κλίμα γενικότερης ευρωπαϊκής επιφυλακτικότητας απέναντι στις πιέσεις του Τραμπ για εμπλοκή των συμμάχων στη διαχείριση του Ορμούζ. Η ανησυχία για τις επιπτώσεις είναι ήδη μεγάλη, καθώς το Reuters έχει μεταδώσει ότι ο πόλεμος από τα τέλη Φεβρουαρίου έχει προκαλέσει επιθέσεις του Ιράν σε Ισραήλ, αμερικανικές βάσεις και κράτη του Κόλπου, αλλά και σοβαρή διαταραχή στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μερτς φαίνεται να προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της συμμαχικής συνοχής και στην προστασία των γερμανικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να απαιτεί υποστήριξη χωρίς προηγούμενη συνεννόηση.