«Θολό τοπίο» και εντατικά πλήγματα περιλαμβάνει ο εν εξελίξει πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που σήμερα, Σάββατο 28 Μαρτίου, κλείνει έναν μήνα εχθροπραξιών. Ο Αμερικανός πρόεδρος «έριξε βόμβα» με το δεκαήμερο μορατόριουμ για τις ενεργειακές υποδομές και στέλνει μηνύματα για διάλογο,την ώρα που εντείνονται οι αναφορές πως ΗΠΑ και Ισραήλ μοιάζουν να απομακρύνονται ως προς τη συνέχιση των επιχειρήσεων, που στόχο έχουν τη διαμόρφωση ενός νέου χάρτη στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και την προώθηση των Συμφωνιών του Αβραάμ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται πως βρήκαν -κατά τις τοποθετήσεις του Τραμπ- ορισμένους ανθρώπους από την Τεχεράνη προκειμένου να διαπραγματευτούν, με το Πακιστάν (που είναι πιθανό να φιλοξενήσει συνομιλίες, αν και τα πάντα είναι ανοικτά), την Αίγυπτο και την Τουρκία να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο.

Σε αυτό το μπρα-ντε-φερ γίνεται αντιληπτό πως οι εν λόγω τρεις δυνάμεις με τη δική τους παρουσία και προσπάθεια άσκησης επιρροής στον ισλαμικό κόσμο αποσκοπούν στο να «μεταβιβάζουν μηνύματα» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, χωρίς, πάντως, οι δύο πλευρές να βγάζουν στο προσκήνιο το δάχτυλο από τη σκανδάλη. Και όπου «σκανδάλη» εννοείται μια πιθανή αποβατική απόπειρα, που θα μπορούσε να έχει ως βάση το αμερικανικό πλοίο αμφίβιων επιχειρήσεων «Τρίπολη», το οποίο απέπλευσε από τη βάση «Ντιέγκο Γκαρσία», με την αντίπαλη πλευρά να δηλώνει έτοιμη να αντιπαρατάξει ακόμα και 1 εκατομμύριο στρατιώτες για χερσαία σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ «οχυρώνεται» και το νησί-πετρελαιαποθήκη Χαργκ, που από πληθώρα αμερικανικών Μέσων παρουσιάζεται ως πιθανό σημείο εκδήλωσης αμερικανικών επιχειρήσεων.

Με βάση τα παραπάνω αλλά και το γεγονός ότι οι δύο πλευρές μοιάζουν, από την άποψη των προβαλλόμενων θέσεων (π.χ., τα 15 αμερικανικά σημεία), πολύ μακριά από κάποια συμφωνία που θα ήταν δυνατόν να θέσει τέρμα στις συγκρούσεις, θα μπορούσε να γίνει μια αποτύπωση της δυναμικής που υπάρχει, των κρισιμότερων παικτών και μιας ημερομηνίας που μπορεί να είναι καταλύτης εξελίξεων.

Το παγκόσμιο Power Game για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ως προς το πρώτο θέμα, της δυναμικής και των γεωπολιτικών προεκτάσεων, ο πόλεμος έναντι του Ιράν φαίνεται πως επιχειρεί να απομειώσει περαιτέρω την κινεζική επιρροή σε ένα παγκόσμιο power game, που φαίνεται πως έχει ξεκινήσει από την πρώτη ημέρα της δεύτερης προεδρίας Τραμπ. Αρκεί κανείς να θυμηθεί τις κινήσεις έναντι του Παναμά, την απόπειρα επαναφοράς της αμερικανικής κυριαρχίας στη Λατινική Αμερική, αλλά και, φυσικά, τον εμπορικό πόλεμο αυτόν καθ’ αυτόν με την Κίνα, την οποία πάντως πρόκειται να επισκεφθεί (πιθανόν για μια «συμφωνία κυρίων» απευθείας με τον Σι Τζινπίνγκ) ο ένοικος του Λευκού Οίκου στις 14-15 Μαΐου, αντί του αρχικού πλάνου, που προέβλεπε το ταξίδι στο Πεκίνο να διεξαχθεί το τριήμερο 31 Μαρτίου - 2 Απριλίου. Το Πεκίνο δεν φαίνεται διατεθειμένο να κάνει και πολλά για να στηρίξει την Τεχεράνη, «δομώντας» κατά βάση ένα προφίλ «υπεύθυνης» δύναμης, με τον «Δρόμο του Μεταξιού» να μοιάζει ορατό να χάνει το Ιράν, που αποτελεί τμήμα της πρωτοβουλίας «Μία ζώνη, ένας δρόμος» από το 2021.

Σε αυτό το πλαίσιο, άλλωστε, δεν φαντάζει τυχαίο πως το Πακιστάν, πέραν του θρησκευτικού-πολιτιστικού στοιχείου που αναφέρθηκε και ανωτέρω (στόχος σε κάθε περίπτωση η διατήρηση ισορροπιών, καθώς υπάρχουν ενδημικά «εύφλεκτα» στοιχεία, όπως η παρουσία των σιιτών, αλλά και των Βαλούχων), ανέλαβε ρόλο: Το Ισλαμαμπάντ ποντάρει πολλά στον διάδρομο CPEC (China-Pakistan Economic Corridor), κομβικό τμήμα του σύγχρονου «Δρόμου του Μεταξιού», με τον πρωθυπουργό, Σαμπάζ Σαρίφ, να επαναβεβαιώνει την κοινή δέσμευση στο έργο και στην πρόοδό του με την Κίνα, καθώς υποδέχθηκε την περασμένη Πέμπτη τον πρεσβευτή Ζιάνγκ Ζαϊντόνγκ.

Πιέζει η Σαουδική Αραβία

Το «παζλ» συμπληρώνεται από τα κράτη του Κόλπου και τον δικό τους ρόλο στη σύγκρουση. Πρόσφατο δημοσίευμα των «New York Times» αναφέρει πως ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, «πιέζει» τον Τραμπ να συνεχίσει τον πόλεμο, βλέποντας μια ευκαιρία να «αναδιαμορφώσει» τον χάρτη της Μέσης Ανατολής, τελειώνοντας με την ιρανική «απειλή».

Αυτό που δεν φαίνεται να υποστηρίζουν σε κάθε περίπτωση είναι μια απότομη αμερικανική «στροφή», που θα σήμαινε πως το πυρ θα έπαυε, χωρίς κάποια «οριστικά» αποτελέσματα. Σε αυτά, ασφαλώς, αποσκοπεί και το Ισραήλ, για το οποίο πλέον ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν φαίνεται να απομακρύνεται χρονικά (σενάρια που φέρεται να παρουσίασε ο αρχηγός της Μοσάντ, Ντέιβιντ Μπαρνέα, στην ισραηλινή κυβέρνηση δείχνουν πως θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε έναν χρόνο, όπως ανέφερε η «Jerusalem Post»).

Το όριο των 60 ημερών

Τα παραπάνω καθιστούν κάθε πρόβλεψη για τερματισμό του πολέμου (που βαίνει επί ξυρού ακμής, καθώς το Ιράν μοιάζει να αντέχει) παράτολμη. Ηδη ακούστηκε το σενάριο κατάπαυσης του πυρός στις 9 Απριλίου, προκειμένου στις 22 Απριλίου (Ημέρα Ανεξαρτησίας του Ισραήλ) ο Τραμπ να μεταβεί στο Ισραήλ και να παραλάβει το Israel Prize για τις υπηρεσίες του στη χώρα. Ωστόσο, η ημερομηνία-κλειδί ενδεχομένως να είναι η 28η Απριλίου: ο Νόμος Περί Πολεμικών Εξουσιών, που ψηφίστηκε με διακομματική πλειοψηφία το 1973, στα τελικά στάδια του πολέμου του Βιετνάμ, απαγορεύει χωρίς την άδεια του Κογκρέσου τις ξένες επεμβάσεις που διαρκούν πάνω από 60 ημέρες.

Αυτές συμπληρώνονται στις 28 Απριλίου, με τον Τραμπ πιθανότατα να μη θελήσει να προσφύγει στο νομοθετικό σώμα, καθώς, πέραν των Δημοκρατικών, υπάρχουν και οι Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες που ίσως υψώσουν «ανάχωμα», ερειδόμενοι και στις θέσεις του κινήματος MAGA κατά των στρατιωτικών επεμβάσεων στο εξωτερικό.

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά