Η βιομηχανία αρτοποιίας της Σλοβακίας απέρριψε κατηγορηματικά τις κοινοτικές οδηγίες που επιτρέπουν τη χρήση αλεύρων από έντομα και προνύμφες στα τρόφιμα. Μέσω κοινού ψηφίσματος, η Ένωση Αρτοποιών της χώρας ξεκαθάρισε πως οι σλοβακικές επιχειρήσεις αρνούνται να ενσωματώσουν τέτοια συστατικά στα προϊόντα τους, ανεξάρτητα από τις πιέσεις διεθνών δικτύων διανομής που δραστηριοποιούνται στη σλοβακική αγορά.

Διαβάστε: Έντομα στο πιάτο μας! Ήρθε και στην Ελλάδα η νέα διατροφική τάση

Σλοβακοί αρτοποιοί αντιστέκονται στα προϊόντα με έντομα

Ο Milan Lapsansky, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της σλοβακικής οργάνωσης αρτοποιίας, τόνισε με έμφαση την απόφασή τους. Όποιος επιθυμεί να καταναλώσει θρυμματισμένες προνύμφες μπορεί να επιλέξει δυτικοευρωπαϊκά προϊόντα που ήδη κυκλοφορούν στα ράφια των καταστημάτων, εισαγόμενα σε μεγάλες ποσότητες από αλυσίδες λιανικής. Τα σλοβακικά προϊόντα παραμένουν απαλλαγμένα από τέτοια συστατικά.

Παρά την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για χρήση αλεύρου καλαμποκιού επεξεργασμένου με υπεριώδη ακτινοβολία, ο Lapsansky υπογράμμισε την απουσία αξιόπιστων επιστημονικών μελετών σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των εντόμων στην ανθρώπινη υγεία. Οι σλοβακοί αρτοποιοί δεν προτίθενται να υποκύψουν σε πιέσεις περιβαλλοντικών ακτιβιστών ή εμπορικών αλυσίδων, καθώς θεωρούν πως οι οικονομικές και ηθικές δικαιολογίες έχουν σαφή όρια.

Ιταλική νομοθεσία κατά των εργαστηριακών τροφίμων

Η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε πρωτοποριακό νομοσχέδιο που απαγορεύει την παραγωγή και εμπορία εργαστηριακών τροφίμων και ζωοτροφών. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη διαφύλαξη της ιταλικής γαστρονομικής κληρονομιάς και την αποφυγή συνθετικών εναλλακτικών λύσεων στη διατροφή.

Ο υπουργός Γεωργίας Francesco Lollobrigida χαρακτήρισε την κίνηση ως μάχη πολιτισμών για την προστασία της δημόσιας υγείας, του παραγωγικού μοντέλου, της ποιότητας και της διατροφικής κυριαρχίας της χώρας. Η Ιταλία καθίσταται το πρώτο κράτος παγκοσμίως που απορρίπτει επίσημα τα συνθετικά τρόφιμα μέσω νομοθετικής ρύθμισης.

Πρόστιμα και κυρώσεις για παραβάτες

Εφόσον το κοινοβούλιο εγκρίνει την πρόταση, τα τρόφιμα που προέρχονται από καλλιέργειες κυττάρων ή ιστούς σπονδυλωτών ζώων θα απαγορεύονται πλήρως στην ιταλική επικράτεια. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν πρόστιμα που φτάνουν τις 60.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται κλείσιμο των παραγωγικών μονάδων και αποκλεισμός από δημόσια χρηματοδότηση για τρία χρόνια.

Τα προϊόντα εργαστηρίου δεν εγγυώνται την ποιότητα, την ευημερία και την προστασία του πολιτισμού και της παράδοσης, τόνισε ο Lollobrigida, μέλος του δεξιού κόμματος Brothers of Italy της πρωθυπουργού Giorgia Meloni. Η Meloni είχε μετονομάσει το υπουργείο Γεωργίας σε Υπουργείο Γεωργίας και Επισιτιστικής Κυριαρχίας, ενώ ο Lollobrigida διατηρεί κριτική στάση απέναντι στα επισιτιστικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το γεωργικό λόμπι Coldiretti στήριξε την απαγόρευση των συνθετικών τροφίμων, υποστηρίζοντας πως το νομοσχέδιο προστατεύει την εγχώρια βιομηχανία από πολυεθνικούς κολοσσούς.

Αντιδράσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων

Το νομοσχέδιο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από υποστηρικτές των κυτταρικών αγροπροϊόντων και οργανώσεις προστασίας ζώων. Η Alice Ravenscroft, επικεφαλής πολιτικής στο Good Food Institute Europe, προειδοποίησε πως τέτοια νομοθεσία θα περιόριζε τις οικονομικές δυνατότητες του αναδυόμενου κλάδου στην Ιταλία, εμποδίζοντας την επιστημονική πρόοδο και τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.

Η Ιταλία κινδυνεύει να μείνει πίσω καθώς η υπόλοιπη Ευρώπη προχωρά προς βιώσιμα συστήματα τροφίμων, ενώ το 54% των Ιταλών που επιθυμούν να δοκιμάσουν καλλιεργημένο κρέας θα στερούνται αυτής της επιλογής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη ισχυρή ρυθμιστική διαδικασία για την επιβεβαίωση ασφάλειας νέων τροφίμων, ενώ ρυθμιστικές αρχές στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σιγκαπούρη έχουν πιστοποιήσει την ασφάλεια του καλλιεργημένου κρέατος.

Το GFI επικαλέστηκε επιστημονικές έρευνες που δείχνουν πως το καλλιεργημένο κρέας μειώνει τις εκπομπές κατά 92% σε σύγκριση με το συμβατικό βόειο, την ατμοσφαιρική ρύπανση κατά 94% και καταναλώνει έως 90% λιγότερη γεωργική γη.

Αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη

Το ιταλικό νομοσχέδιο έρχεται σε αντίθεση με πολιτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών όπως η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία, όπου οι κυβερνήσεις επενδύουν εκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση καλλιεργημένου κρέατος. Η ομάδα LAV κατήγγειλε την πολιτική ως ιδεολογική και αντιεπιστημονική σταυροφορία κατά της προόδου, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Προστασίας Ζώων χαρακτήρισε το καλλιεργημένο κρέας ηθική εναλλακτική που προστατεύει το περιβάλλον.

Η Cellular Agriculture Europe διαμαρτυρήθηκε πως η Ιταλία περιορίζει τις επιλογές καταναλωτών που ενδιαφέρονται για την καλή διαβίωση των ζώων και την περιβαλλοντική προστασία. Επικριτές υποστηρίζουν πως ο νόμος δεν θα επηρεάσει σημαντικά την ιταλική οικονομία λόγω της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στάση κατά της κατανάλωσης εντόμων

Η κυβέρνηση Meloni αντιτίθεται επίσης στην προώθηση εντόμων ως διατροφικής εναλλακτικής, τάση που υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υποστηρίζεται από οργανώσεις όπως το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Τον Ιανουάριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε δύο επιπλέον είδη εντόμων για ανθρώπινη κατανάλωση, παρά τις ανησυχίες για αλλεργιογόνους παράγοντες.

Η Meloni ανακοίνωσε πρόσφατα πως η κυβέρνηση ετοιμάζει πολιτικές που θα υποχρεώνουν τις εταιρείες να επισημαίνουν προϊόντα που περιέχουν ή προέρχονται από έντομα, μετά από συζήτηση σχετικά με τη χρήση αλεύρου από κρίκετ. Τέσσερα διυπουργικά διατάγματα θα εισάγουν ενημερωτικές ετικέτες, επιτρέποντας στους πολίτες να επιλέγουν συνειδητά και να ενημερώνονται πλήρως.

Η ιταλική κυβέρνηση εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να συμπεριλάβει την ιταλική κουζίνα στον κατάλογο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, ενισχύοντας περαιτέρω την προστασία της γαστρονομικής παράδοσης.

Η θέση της Ελλάδας

Πρόσφατα, έγινε γνωστό ότι δημιουργήθηκε η πρώτη μονάδα εκτροφής και καθετοποιημένης παραγωγής εδώδιμων εντόμων και στη χώρα μας με σκοπό την ανάπτυξη προϊόντων και για ανθρώπινη κατανάλωση. Σε αυτήν τη φάρμα όπως έχουν αναφέρει οι υπεύθυνοι έχουν επιλεγεί δύο είδη εντόμων, το Tenebrio molitor (κίτρινος αλευροσκώληκας) και το Acheta domesticus (κοινός γρύλος).

Στη μονάδα θα αξιοποιούνται φρούτα και λαχανικά που ήταν για πέταμα για να ταΐζουν τα έντομα. Πρωταρχικός στόχος είναι η παραγωγή άοσμου, εξαιρετικά θρεπτικού και εδαφοβελτιωτικού λιπάσματος. Σε δεύτερο στάδιο θα παράγονται ζωοτροφές για κατοικίδια, αλλά και ζωντανό σκουλήκι για ιχθυοκαλλιέργειες και φάρμες πτηνών. Το τρίτο στάδιο θα είναι η παραγωγή energy balls, μπαρών δημητριακών και πρωτεϊνικής σκόνης για ανθρώπινη κατανάλωση.