Εντείνει τις προσπάθειές της η ΕΕ, σε ένα ολοένα και πιο απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον, προκειμένου να επιτευχθούν επωφελείς εμπορικές συμφωνίες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε, ειδικότερα, υπέρ της εφαρμογής της εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε πέρυσι μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια, στις 26 Μαρτίου, η συνέλευση της ΕΕ ενέκρινε τη συμφωνία με 417 ψήφους υπέρ με αποτέλεσμα να εγκριθούν υπό όρους μειώσεις δασμών σε βιομηχανικά, γεωργικά προϊόντα και θαλασσινά των ΗΠΑ, με τον όρο όμως της αναστολής των συμφωνηθέντων σε περίπτωση που η Ουάσιγκτον επιβάλει νέους δασμούς στις εξαγωγές της ΕΕ.

Η λεγόμενη ρήτρα αναστολής θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εάν οι ΗΠΑ «υπονόμευαν τους στόχους της συμφωνίας, προχωρούσαν σε διακρίσεις εις βάρος των οικονομικών φορέων της ΕΕ, απειλούσαν την εδαφική ακεραιότητα, την εξωτερική και αμυντική πολιτική των κρατών μελών ή ασκούσαν οικονομικό καταναγκασμό», όπως αναφέρθηκε σε δήλωση ευρωβουλευτών. Το εν λόγω πλαίσιο καταργεί τους περισσότερους δασμούς σε βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ, παρέχοντας παράλληλα πρόσβαση σε αμερικανικά γεωργικά προϊόντα και θαλασσινά, μετά τη συμφωνία Turnberry του Ιουλίου 2025 μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Τι προβλέπει η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ & ΕΕ για τα μέταλλα

Σύμφωνα με μια ρήτρα που εισήγαγαν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι δασμολογικές πολιτικές τίθενται σε ισχύ μόνο εάν οι ΗΠΑ μειώσουν τους δασμούς σε προϊόντα της ΕΕ με περιεκτικότητα σε χάλυβα και αλουμίνιο.

Στον χάλυβα, οι αρνητικές συνέπειες των αμερικανικών δασμών που εφαρμόστηκαν από τον Μάρτιο (25%) και τον Ιούνιο (50%) είχαν περαιτέρω επιπτώσεις στον τομέα. Σύμφωνα με έκθεση της Eurofer, της ευρωπαϊκής ένωσης χάλυβα, τα μεγαλύτερα πλεονάσματα για τις εξαγωγές στην ΕΕ το 2025 καταγράφηκαν στις ΗΠΑ, με 165.000 μετρικούς τόνους ανά μήνα, αν και πολύ χαμηλότερα από το 2024, όταν ήταν 219.000 μετρικούς τόνους/μήνα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενίσχυσε τους μηχανισμούς αναστολής που επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποσύρει τις εμπορικές διευκολύνσεις εάν οι ΗΠΑ επιβάλουν πρόσθετους δασμούς που υπερβαίνουν το όριο του 15% ή εισαγάγουν νέους δασμούς σε προϊόντα της ΕΕ. 

Για το εμπόριο ενέργειας

Οι ηγέτες των ΗΠΑ και της ΕΕ συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν σημαντικά το εμπόριο ενέργειας στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη συμφωνία το περασμένο καλοκαίρι. Η ΕΕ δεσμεύτηκε να αγοράσει 750 δισεκατομμύρια δολάρια σε ενεργειακούς πόρους των ΗΠΑ - συμπεριλαμβανομένου του LNG, του πετρελαίου και των πυρηνικών πόρων - έως το 2028.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης τονίσει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες, και όχι οι Βρυξέλλες, καθοδηγούν τις εμπορικές αποφάσεις πίσω από το πρόσθετο εμπόριο.

Το LNG έχει εξελιχθεί σε ακρογωνιαίο λίθο των ενεργειακών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ, με τις ΗΠΑ να εξελίσσονται στον κυρίαρχο προμηθευτή της ΕΕ εν μέσω της απομάκρυνσης της γηραιάς ηπείρου από το ρωσικό φυσικό αέριο. 

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αρχίσει, στο μεταξύ, να εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για την εξάρτηση της Ευρώπης από προμηθευτές ενέργειας στο εξωτερικό, αυξάνοντας τις τελευταίες εβδομάδες την επιθυμία τους να ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή ενέργειας εν μέσω των αναταραχών από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέστειλε την επικύρωση της συμφωνίας τον περασμένο μήνα, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ κήρυξε παράνομους ορισμένους από τους δασμούς του Τραμπ.

Εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δήλωσε, πάντως, ότι η εμπορική συμφωνία θα μπορούσε να υπογραφεί «πριν από το καλοκαίρι ως ρεαλιστική προσδοκία».