Όταν την περασµένη εβδοµάδα ο επικεφαλής (έως το 2019) της ΜI6, Alex Younger, ερωτήθηκε από τον «Economist» «Ποιος έχει το πάνω χέρι στον πόλεµο ΗΠΑ-Ιράν;», απάντησε άνευ περιστροφών: «Το Ιράν». Η απάντηση αυτή φαίνεται εκ πρώτης όψεως παράδοξη για µια χώρα που έχει δεχθεί τον σφοδρότερο σε ένταση αεροπορικό βοµβαρδισµό της σύγχρονης πολεµικής ιστορίας. Η εκτίµηση αυτή γίνεται ακόµα πιο περίεργη εάν κανείς αναλογιστεί ότι το Ιράν δεν διαθέτει Πολεµική Αεροπορία, βασικές µονάδες Πολεµικού Ναυτικού και αεράµυνα.

Σε όλες τις στατιστικές παραµέτρους του διεξαγόµενου πολέµου ο αµερικανοϊσραηλινός συνασπισµός επικρατεί παρασάγγας και παραθέτει ως τεκµήριο της νίκης του την απώλεια πολλαπλών επιπέδων της ιρανικής ηγεσίας και τη µείωση του αριθµού των βαλλιστικών µέσων και drones που οι Ιρανοί εκτοξεύουν. Ολα αυτά είναι ακριβή, αλλά οι πόλεµοι δεν κερδίζονται µόνο µε τη στατιστική. Οι αµερικανικές δυνάµεις κέρδισαν όλες τις µάχες που έδωσαν κατά των Ταλιµπάν και των Βορειοβιετναµέζων, αλλά έχασαν τον πόλεµο.

Μπορεί το Ιράν να έχει φτάσει στο 20% της αρχικής βαλλιστικής του δυνατότητας, αλλά αυτή φαίνεται να επαρκεί για να το καταστήσει προσωρινό κλειδοκράτορα των Στενών του Ορµούζ, της βασικότερης ενεργειακής αρτηρίας στον πλανήτη. Το ότι οι αµερικανικές αεροναυτικές δυνάµεις που βρίσκονται στην περιοχή αποφεύγουν «σαν ο διάβολος το λιβάνι» να οργανώσουν νηοποµπές που θα άρουν τον ιδιότυπο ιρανικό αποκλεισµό αποτελεί πρωτοφανή παραδοχή αδυναµίας και απρονοησίας, εάν κανείς λάβει υπ' όψιν του ότι η γενεσιουργός αιτία για τη συγκρότηση του 5ου Αµερικανικού Στόλου, που εδράζει στο Μπαχρέιν από το 1995, ήταν να αποτρέψει αυτόν ακριβώς τον αποκλεισµό. Το ότι οι ΗΠΑ δεν µπορούν να στηριχθούν στους ΝΑΤΟϊκούς τους συµµάχους για να ανοίξουν τα Στενά, όπως έκανε ο Reagan το 1987-1988, είναι δηλωτικό του κόστους της τραµπικής διπλωµατικής µονοµέρειας, αλλά και της τεχνολογικής εξέλιξης του πολέµου, που επιτρέπει επιθέσεις κορεσµού µε φθηνά µέσα (π.χ. drones) έναντι πανάκριβων συµβατικών µέσων (π.χ. αντιτορπιλικά) όταν το γεωγραφικό ανάγλυφο ωφελεί τον επιτιθέµενο.

Γίνεται ολοένα και σαφέστερο ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται ένα ισοδύναµο τετελεσµένο για να υποχρεώσουν το Ιράν να ανοίξει τα Στενά. Θα ήταν λογικό το τετελεσµένο αυτό να απαγορεύσει στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και το ίδιο. Οι ΗΠΑ και οι σύµµαχοί τους θα συλλάµβαναν τα πλοία που µεταφέρουν ιρανικό αργό και θα έκαναν κατάσχεση του φορτίου τους στην Αραβική Θάλασσα, µακριά από το Ορµούζ, χωρίς το ρίσκο µιας χερσαίας επιχείρησης. Το ότι οι ΗΠΑ σκέφτονται σοβαρά να καταλάβουν το νησί Kharg, από όπου το Ιράν εξάγει το 90% του πετρελαίου του, πέραν του ότι θα ξεκλειδώσει το έσχατο επίπεδο κλιµάκωσης για το Ιράν, βάζοντας τους Χούθι στον χορό κατά της Σαουδικής Αραβίας, υποδηλώνει ότι ο αντικειµενικός στόχος των ΗΠΑ παραµένει η αντικατάσταση του καθεστώτος σε αναζήτηση της Ιρανής Delcy Rodriguez...

*Ο Θεόδωρος Τσακίρης είναι καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστηµίου Λευκωσίας

Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά