EnΧαλίλ Χελού στα Παραπολιτικά: Ανησυχία για το εμπλουτισμένο ουράνιο στο Ιράν - Μεγάλος κίνδυνος να υπάρξει νέα 11η Σεπτεμβρίου
Συνέντευξη στα Παραπολιτικά
Τον κίνδυνο να υπάρξει μια νέα τρομοκρατική επίθεση, ανάλογης κλίμακας με την 11η Σεπτεμβρίου 2001, αν τα πυρηνικά πέσουν σε λάθος χέρια στο επίκεντρο των συγκρούσεων, εκφράζει στα Παραπολιτικά ο στρατηγός ε.α. του λιβανέζικου στρατού Χαλίλ Χελού
Η «Χεζμπολάχ» παραμένει μια υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη, με πολιτική επιρροή στον Λίβανο, παρά τον αφοπλισμό της, επισημαίνει ο Χαλίλ Χελού, στρατηγός ε.α. του λιβανέζικου Στρατού. Με θητεία που ξεπερνάει τα 28 χρόνια, καθώς υπηρέτησε στο Σύνταγμα Ρέιντζερς των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου και στη δύναμη διάσωσης ομήρων των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, ο στρατηγός Χελού εκτιμά σε αποκλειστική συνέντευξή του για τα «Π» πως το οπλοστάσιο της παραστρατιωτικής οργάνωσης συνεχίζει να αριθμεί τουλάχιστον 40.000 ρουκέτες, ικανές να πλήττουν το Ισραήλ σε βάθος χρόνου, ενώ δεν αποκλείει μια νέα 11η Σεπτεμβρίου, αν το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει το Ιράν πέσει σε λάθος χέρια.
Η «Χεζμπολάχ», παρά τον πολυσυζητημένο αφοπλισμό της, συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις με ομοβροντίες ρουκετών προς το Ισραήλ. Από πού προέρχονται αυτά τα όπλα;
Η κυβέρνηση του Λιβάνου αποφάσισε να αφοπλίσει τη «Χεζμπολάχ» στις 5 Αυγούστου 2025, επτά μήνες μετά τη σύστασή της και επτά μήνες μετά την εκλογή του προέδρου της χώρας. Ολο αυτό το διάστημα, ο πρόεδρος και η κυβέρνηση ήταν εντελώς αδρανείς σε αυτό το ζήτημα, διατυπώνοντας απλώς κάποιες δημόσιες θέσεις. Η απόφαση ελήφθη στις 5 Αυγούστου και η κυβέρνηση ανέθεσε στον Στρατό να καταρτίσει ένα σχέδιο τον Σεπτέμβριο. Ο Στρατός ζήτησε τέσσερις μήνες για να εκτελέσει μερικώς τον αφοπλισμό στα νότια. Ο ποταμός Λιτάνι βρίσκεται, στα δυτικά, σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από τα ισραηλινά σύνορα και, στο ανατολικό τμήμα, σε απόσταση μόλις πέντε χιλιομέτρων. Αυτό είναι τμήμα του Νότιου Λιβάνου. Ο Στρατός αναπτύχθηκε και έκανε έρευνες εκεί, ενώ τόσο η κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ όσο και η UNIFIL επαίνεσαν την αποστολή του. Ανέφεραν ότι ο λιβανέζικος Στρατός ασφάλισε εκατοντάδες θέσεις που προηγουμένως κατείχε η «Χεζμπολάχ» και μάλιστα ο λιβανέζικος Στρατός μπήκε σε σήραγγες όπου η οργάνωση αποθήκευε τα όπλα και τους πυραύλους της. Σε μία από αυτές, ο Στρατός έπεσε σε παγίδα, με αποτέλεσμα πολλοί στρατιώτες να σκοτωθούν και άλλοι να τραυματιστούν. Αυτό είναι το μόνο μέρος όπου έλαβε χώρα ο αφοπλισμός. Ωστόσο, η απόφαση αυτή αφορά τον αφοπλισμό μιας οργάνωσης η οποία δραστηριοποιείται στον Λίβανο 40 χρόνια τώρα, με βαθιές κοινωνικές ρίζες, καθώς υπάρχουν 200.000-400.000 σιίτες που υποστηρίζουν τη «Χεζμπολάχ», με εκπροσώπηση στην κυβέρνηση από δύο υπουργούς, με άλλους δύο υπουργούς συμμάχους τους, ενώ στο Κοινοβούλιο διαθέτει 13 βουλευτές και έχει μια συμμαχία 41 βουλευτών έναντι 128. Πρόκειται για ένα τεράστιο πολιτικό, εθνικό και στρατιωτικό ζήτημα. Οποιαδήποτε μάχη με τη «Χεζμπολάχ» θα είχε κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις, γι’ αυτό και η ευθύνη για όλο αυτό το ζήτημα βαρύνει τον πρόεδρο της χώρας. Είναι ο αρχιστράτηγος των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με το Σύνταγμα. Υπάρχει ένα Ανώτατο Συμβούλιο Αμυνας, με τον πρόεδρο επικεφαλής αυτού. Ολοι αυτοί είναι υπεύθυνοι, αλλά δεν ανέλαβαν τις ευθύνες τους.
Τι συνέβη μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ-ΗΠΑ;
Η «Χεζμπολάχ», βόρεια του ποταμού Λιτάνι, έχει κρατήσει όλο τον οπλισμό της. Μετά τον πόλεμο Ισραήλ - «Χεζμπολάχ» το 2024, η οργάνωση αυτή απώλεσε ένα τεράστιο μέρος του οπλοστασίου και των πυραύλων της, ενώ έχασε 5.000 έως 6.000 μαχητές. Τα όπλα που εξακολουθεί να κατέχει η «Χεζμπολάχ» εκτιμάται ότι αποτελούν μεταξύ 30% και 40% του αρχικού της οπλισμού.
Πόσους πυραύλους έχουν σήμερα στα χέρια τους;
Τα στοιχεία για το απόθεμα πυραύλων είναι αυτά που δημοσιεύει το Ισραήλ, γιατί από το 1992 οι Ενοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου είχαν διαταχθεί από το πολιτικό κατεστημένο –και ιδιαίτερα από τον πρόεδρο Εμίλ Λαχούντ– να μη συλλέγουν καμία πληροφορία για τη «Χεζμπολάχ». Δεν υπάρχουν αρχεία σχετικά με τη «Χεζμπολάχ» στις στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες του Λιβάνου μέχρι στιγμής και αυτό είναι ένα τεράστιο κενό. Εκτιμάται ότι η «Χεζμπολάχ» διέθετε 150.000 πυραύλους στην αρχή του πολέμου. Το Ισραήλ λέει ότι κατέστρεψε τουλάχιστον τα δύο τρίτα αυτού του οπλοστασίου. Γνωρίζουμε ότι η «Χεζμπολάχ» εκτόξευσε περισσότερους από 30.000 έως 35.000 πυραύλους πάνω από το Ισραήλ κατά την περίοδο 2023-2024, συνεπώς αυτό που απομένει εκτιμάται ότι αγγίζει τους 30.000 έως 40.000 πυραύλους. Από το 2006 έχει δημιουργήσει τεράστιους κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης σε κάθε χωριό του Νότιου Λιβάνου, αριθμώντας 200 έως 300 χωριά. Σε κάθε ένα από αυτά υπάρχουν και οι μαχητές της. Κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ισραήλ, δεν χρειάστηκε να δημιουργήσουν γραμμές εφοδιαστικής αλυσίδας για να ενισχυθούν με πυρομαχικά. Χρησιμοποιούν τα αποθέματα από την κοιλάδα Μπεκάα, η οποία βρίσκεται 50 έως 100 χιλιόμετρα από τον Νότιο Λίβανο, για να στοχεύσουν το Ισραήλ με πυραύλους που έχουν βεληνεκές 100 έως 200 χιλιόμετρα, καθώς και με πυραύλους μικρού βεληνεκούς, όπως οι ρουκέτες Κατιούσα, ή πυρά των 122 χιλιοστών.
Το απόθεμα που τους έχει απομείνει έχει αναπληρωθεί;
Το Ιράν χρησιμοποιούσε τα μεταγωγικά αεροπλάνα ρωσικού τύπου και παλιά αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Αυτά καταστράφηκαν από το Ισραήλ πριν από μερικές εβδομάδες. Με αυτά μετέφεραν όπλα στα αεροδρόμια της Δαμασκού και του Χαλεπίου, στη Συρία, και στη συνέχεια με φορτηγά αυτά διοχετεύονταν στον Λίβανο. Ο λιβανέζικος Στρατός διατάχθηκε να διευκολύνει αυτή τη μεταφορά όπλων από την εποχή του προέδρου Εμίλ Λαχούντ. Από το 1992 έως το 2005, κατά τη διάρκεια της συριακής κατοχής, ο συριακός Στρατός διευκόλυνε τη μεταφορά όπλων από τη Συρία στον Λίβανο.
Ο Λίβανος δείχνει αδύναμος να διαχειριστεί ή να αφοπλίσει τη «Χεζμπολάχ». Ο πρόεδρος ζήτησε βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση, προκειμένου να αφοπλίσει την οργάνωση. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που δεν φτάσει η ευρωπαϊκή βοήθεια;
Η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ «Χεζμπολάχ» και λιβανέζικου Στρατού είναι υπέρ των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων. Το 2000 είχαμε την πρώτη μάχη στον αραβικό κόσμο με την «Αλ Κάιντα». Το 2007 είχαμε μια τεράστια μάχη σε ένα παλαιστινιακό στρατόπεδο στον Βόρειο Λίβανο με μέλη της «Αλ Κάιντα» και χάσαμε 168 στρατιώτες. Εχασαν 300 μαχητές και αιχμαλωτίσαμε όσους έχασαν κι αυτοί, ενώ το 2017 κερδίσαμε μία μάχη εναντίον του «ISIS». Οι Ενοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου δεν είναι αδύναμες, ούτε τακτικά ούτε τεχνικά ούτε επιχειρησιακά. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα ποσοστό 20% με 25% του λιβανέζικου πληθυσμού που υποστηρίζει τη «Χεζμπολάχ». Ο λιβανέζικος Στρατός δεν χρειάζεται κανέναν να τον υποστηρίξει στον αφοπλισμό της.
Σε ποια φάση του πολέμου βρισκόμαστε τώρα;
Το Ιράν προσπαθεί να εμπλέξει όλες τις χώρες που το περιβάλλουν, προκειμένου να αυξήσει την πίεση στις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να σταματήσει η επίθεση, αλλά νομίζω ότι αυτό τελικά δεν θα συμβεί. Οι Ιρανοί υποστηρίζουν ότι έχουν 430 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60%. Αυτό μπορεί να εμπλουτιστεί πολύ γρήγορα στο 90% με φυγοκεντρητές που διατίθενται και κατασκευάζονται στο Ιράν.
Δεν έχουν καταστραφεί οι φυγοκεντρητές;
Οχι. Βρίσκονται είτε θαμμένοι στο έδαφος, στα σημεία που έχουν βομβαρδιστεί, είτε είναι διασκορπισμένοι σε τρεις ή τέσσερις τοποθεσίες, για να αποφευχθεί μια ειδική επιχείρηση από τη Δύναμη Δέλτα των ΗΠΑ. Η ανησυχία των Αμερικανών είναι ότι αυτό το εμπλουτισμένο ουράνιο, αν επικρατήσει το χάος στο Ιράν, θα μπορούσε να πέσει στα χέρια οργανώσεων-συμμάχων του Ιράν, όπως οι Χούθι ή οι ιρακινές πολιτοφυλακές ή ακόμα και η «Χεζμπολάχ», ενώ ήδη γνωρίζουμε ότι το Ιράν φιλοξενεί μέλη της «Αλ Κάιντα». Αυτές οι οργανώσεις θα ήταν πολύ πρόθυμες να έχουν ουράνιο, για να οργανώσουν ίσως μια νέα 11η Σεπτεμβρίου.
Ακόμα κι αν αυτό το ουράνιο πέσει στα χέρια τρομοκρατικών οργανώσεων, πώς πιστεύετε ότι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν;
Μπορούν είτε να το χρησιμοποιήσουν χωρίς εμπλουτισμό, στο 60%, είτε θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα μέρος αυτού για να κατασκευάσουν πολύ εύκολα αυτό που ονομάζουμε «βρώμικη βόμβα». Είναι μια βόμβα η οποία, όταν εκραγεί, θα διασκορπίσει ραδιενεργό υλικό σε όλη την ατμόσφαιρα και αυτό μακροπρόθεσμα θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες στους ανθρώπους. Το άλλο σενάριο είναι η πιθανότητα κατασκευής μιας μικρής πυρηνικής βόμβας, η τοποθέτησή της σε ένα πλοίο και η μεταφορά της με αυτό σε οποιοδήποτε λιμάνι στις ΗΠΑ, π.χ. στο λιμάνι της Νέας Υόρκης ή σε οποιοδήποτε άλλο, όπου μπορεί να εκραγεί και να σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Η 11η Σεπτεμβρίου, η επίθεση στη Μαδρίτη και η επίθεση στο Παρίσι δεν είχαν ποτέ προβλεφθεί. Οι ΗΠΑ στέλνουν ένα τρίτο αεροπλανοφόρο προς τη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος δεν θα σταματήσει τώρα και η πίεση στο Ιράν θα συνεχιστεί από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Στα πρώιμα στάδια του πολέμου, έγινε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι αυτό το drone είχε εκτοξευθεί από τον Λίβανο.
Είναι πολύ εύκολο για τη «Χεζμπολάχ» να εκτοξεύσει ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος από την κοιλάδα Μπεκάα προς την Κύπρο. Ωστόσο, δεν απορρίπτω τη θεωρία ένα τέτοιο drone να προέρχεται από το Ιράν. Το drone Shahed 136, που χρησιμοποιούν οι Ρώσοι στην Ουκρανία, έχει εμβέλεια 2.000 χιλιομέτρων και το εκρηκτικό φορτίο είναι περίπου 50 κιλά. Είναι πολύ αποτελεσματικό, επειδή είναι κατασκευασμένο από συνθετικό υλικό. Η ανίχνευση με ραντάρ είναι πολύ δύσκολη, επειδή υπάρχει ελάχιστο μέταλλο μέσα στη δομή, συνεπώς είναι πολύ εύκολο να εκτοξευτεί από το Ιράν και να φτάσει στην Κύπρο μέσα σε έξι με επτά ώρες. Είναι πολύ ακριβές επειδή καθοδηγείται από GPS και GIS, ένα αδρανειακό σύστημα καθοδήγησης, ίδιο με αυτό που καθοδηγεί τους πυραύλους.
Το Ιράν ισχυρίζεται ότι οι πύραυλοι που εκτοξεύτηκαν προς την Τουρκία δεν ήταν δικοί του.
Ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και το Ιράν υπάρχουν ήδη εντάσεις, ενώ μέσα στη χώρα υπάρχουν 16 εκατομμύρια Αζέροι. Ενα μέρος αυτών που ζουν στο Βόρειο Ιράν είναι αυτονομιστές και έχουν δεσμούς με τους ομολόγους τους στο Αζερμπαϊτζάν. Οι εντάσεις υπάρχουν λόγω του προβλήματος με την Αρμενία και του Διαδρόμου της Ζανγκέζουρ (βαφτίστηκε «Trump Route for International Peace and Prosperity» - TRIPP), που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για την Τουρκία. Τα ραντάρ του ΝΑΤΟ που βρίσκονται στην Τουρκία θα μπορούσαν πολύ εύκολα να εντοπίσουν την προέλευση των πυραύλων.
Ανησυχείτε για το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος προσφύγων προς την Ευρωπαϊκή Ενωση;
Ηδη το ζούμε. Ο Νότιος Λίβανος είναι άδειος. Το Ισραήλ προειδοποίησε τους κατοίκους 100 χωριών να τα εγκαταλείψουν. Εφυγαν και πήγαν στο όρος Λίβανος, στα βουνά του Λιβάνου και στη Βηρυτό. Το ίδιο συνέβη στα δυτικά, στα νότια προάστια της Βηρυτού. Από την Μπεκάα, τουλάχιστον 700.000 άνθρωποι είναι εκτοπισμένοι και ήρθαν σε περιοχές όπου η «Χεζμπολάχ» δεν είναι ευπρόσδεκτη, ενώ πολλοί από αυτούς είναι υποστηρικτές της. Είναι μια ωρολογιακή βόμβα στον Λίβανο και η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Είμαστε αντιμέτωποι με δύο ή τρεις δεκαετίες τεράστιων προβλημάτων στον Λίβανο.
Πότε πιστεύετε ότι θα τελειώσει ο πόλεμος;
Νομίζω ότι η στρατιωτική νίκη έχει ήδη επιτευχθεί. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν ήδη αποδυναμώσει σημαντικά το Ιράν. Λόγω όμως των τεράστιων αποθεμάτων όπλων που έχουν, συνεχίζουν να εκτοξεύουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το καθεστώς, όμως, δεν έχει ανατραπεί.
Η στρατιωτική αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος και η διατήρηση της πίεσης σε αυτή την κυβέρνηση μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για μια αλλαγή εντός του Ιράν, είτε από τον ιρανικό Στρατό είτε από τους ίδιους τους Φρουρούς της Επανάστασης, κατά το μοντέλο της Βενεζουέλας. Αν οι ΗΠΑ καταλάβουν το νησί Καργκ, χωρίς να καταστρέψουν τις πετρελαϊκές δομές του Ιράν, τότε η σανίδα σωτηρίας του Ιράν θα βρίσκεται στα χέρια των πεζοναυτών. Οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη θα ήταν πολύ πιο εύκολες σε ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο, αν αυτό δεν συμβεί, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα έχουν την πολυτέλεια να σταματήσουν τον πόλεμο τώρα.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
Η «Χεζμπολάχ», παρά τον πολυσυζητημένο αφοπλισμό της, συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις με ομοβροντίες ρουκετών προς το Ισραήλ. Από πού προέρχονται αυτά τα όπλα;
Η κυβέρνηση του Λιβάνου αποφάσισε να αφοπλίσει τη «Χεζμπολάχ» στις 5 Αυγούστου 2025, επτά μήνες μετά τη σύστασή της και επτά μήνες μετά την εκλογή του προέδρου της χώρας. Ολο αυτό το διάστημα, ο πρόεδρος και η κυβέρνηση ήταν εντελώς αδρανείς σε αυτό το ζήτημα, διατυπώνοντας απλώς κάποιες δημόσιες θέσεις. Η απόφαση ελήφθη στις 5 Αυγούστου και η κυβέρνηση ανέθεσε στον Στρατό να καταρτίσει ένα σχέδιο τον Σεπτέμβριο. Ο Στρατός ζήτησε τέσσερις μήνες για να εκτελέσει μερικώς τον αφοπλισμό στα νότια. Ο ποταμός Λιτάνι βρίσκεται, στα δυτικά, σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από τα ισραηλινά σύνορα και, στο ανατολικό τμήμα, σε απόσταση μόλις πέντε χιλιομέτρων. Αυτό είναι τμήμα του Νότιου Λιβάνου. Ο Στρατός αναπτύχθηκε και έκανε έρευνες εκεί, ενώ τόσο η κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ όσο και η UNIFIL επαίνεσαν την αποστολή του. Ανέφεραν ότι ο λιβανέζικος Στρατός ασφάλισε εκατοντάδες θέσεις που προηγουμένως κατείχε η «Χεζμπολάχ» και μάλιστα ο λιβανέζικος Στρατός μπήκε σε σήραγγες όπου η οργάνωση αποθήκευε τα όπλα και τους πυραύλους της. Σε μία από αυτές, ο Στρατός έπεσε σε παγίδα, με αποτέλεσμα πολλοί στρατιώτες να σκοτωθούν και άλλοι να τραυματιστούν. Αυτό είναι το μόνο μέρος όπου έλαβε χώρα ο αφοπλισμός. Ωστόσο, η απόφαση αυτή αφορά τον αφοπλισμό μιας οργάνωσης η οποία δραστηριοποιείται στον Λίβανο 40 χρόνια τώρα, με βαθιές κοινωνικές ρίζες, καθώς υπάρχουν 200.000-400.000 σιίτες που υποστηρίζουν τη «Χεζμπολάχ», με εκπροσώπηση στην κυβέρνηση από δύο υπουργούς, με άλλους δύο υπουργούς συμμάχους τους, ενώ στο Κοινοβούλιο διαθέτει 13 βουλευτές και έχει μια συμμαχία 41 βουλευτών έναντι 128. Πρόκειται για ένα τεράστιο πολιτικό, εθνικό και στρατιωτικό ζήτημα. Οποιαδήποτε μάχη με τη «Χεζμπολάχ» θα είχε κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις, γι’ αυτό και η ευθύνη για όλο αυτό το ζήτημα βαρύνει τον πρόεδρο της χώρας. Είναι ο αρχιστράτηγος των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με το Σύνταγμα. Υπάρχει ένα Ανώτατο Συμβούλιο Αμυνας, με τον πρόεδρο επικεφαλής αυτού. Ολοι αυτοί είναι υπεύθυνοι, αλλά δεν ανέλαβαν τις ευθύνες τους.
Τι συνέβη μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ-ΗΠΑ;
Η «Χεζμπολάχ», βόρεια του ποταμού Λιτάνι, έχει κρατήσει όλο τον οπλισμό της. Μετά τον πόλεμο Ισραήλ - «Χεζμπολάχ» το 2024, η οργάνωση αυτή απώλεσε ένα τεράστιο μέρος του οπλοστασίου και των πυραύλων της, ενώ έχασε 5.000 έως 6.000 μαχητές. Τα όπλα που εξακολουθεί να κατέχει η «Χεζμπολάχ» εκτιμάται ότι αποτελούν μεταξύ 30% και 40% του αρχικού της οπλισμού.
Γνωρίζουμε ότι η «Χεζμπολάχ» εκτόξευσε περισσότερους από 30.000 έως 35.000 πυραύλους πάνω από το Ισραήλ την περίοδο 2023-2024. Συνεπώς, αυτό που απομένει εκτιμάται ότι αγγίζει τους 30.000-40.000 πυραύλους
Πόσους πυραύλους έχουν σήμερα στα χέρια τους;
Τα στοιχεία για το απόθεμα πυραύλων είναι αυτά που δημοσιεύει το Ισραήλ, γιατί από το 1992 οι Ενοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου είχαν διαταχθεί από το πολιτικό κατεστημένο –και ιδιαίτερα από τον πρόεδρο Εμίλ Λαχούντ– να μη συλλέγουν καμία πληροφορία για τη «Χεζμπολάχ». Δεν υπάρχουν αρχεία σχετικά με τη «Χεζμπολάχ» στις στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες του Λιβάνου μέχρι στιγμής και αυτό είναι ένα τεράστιο κενό. Εκτιμάται ότι η «Χεζμπολάχ» διέθετε 150.000 πυραύλους στην αρχή του πολέμου. Το Ισραήλ λέει ότι κατέστρεψε τουλάχιστον τα δύο τρίτα αυτού του οπλοστασίου. Γνωρίζουμε ότι η «Χεζμπολάχ» εκτόξευσε περισσότερους από 30.000 έως 35.000 πυραύλους πάνω από το Ισραήλ κατά την περίοδο 2023-2024, συνεπώς αυτό που απομένει εκτιμάται ότι αγγίζει τους 30.000 έως 40.000 πυραύλους. Από το 2006 έχει δημιουργήσει τεράστιους κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης σε κάθε χωριό του Νότιου Λιβάνου, αριθμώντας 200 έως 300 χωριά. Σε κάθε ένα από αυτά υπάρχουν και οι μαχητές της. Κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ισραήλ, δεν χρειάστηκε να δημιουργήσουν γραμμές εφοδιαστικής αλυσίδας για να ενισχυθούν με πυρομαχικά. Χρησιμοποιούν τα αποθέματα από την κοιλάδα Μπεκάα, η οποία βρίσκεται 50 έως 100 χιλιόμετρα από τον Νότιο Λίβανο, για να στοχεύσουν το Ισραήλ με πυραύλους που έχουν βεληνεκές 100 έως 200 χιλιόμετρα, καθώς και με πυραύλους μικρού βεληνεκούς, όπως οι ρουκέτες Κατιούσα, ή πυρά των 122 χιλιοστών.
Το απόθεμα που τους έχει απομείνει έχει αναπληρωθεί;
Το Ιράν χρησιμοποιούσε τα μεταγωγικά αεροπλάνα ρωσικού τύπου και παλιά αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Αυτά καταστράφηκαν από το Ισραήλ πριν από μερικές εβδομάδες. Με αυτά μετέφεραν όπλα στα αεροδρόμια της Δαμασκού και του Χαλεπίου, στη Συρία, και στη συνέχεια με φορτηγά αυτά διοχετεύονταν στον Λίβανο. Ο λιβανέζικος Στρατός διατάχθηκε να διευκολύνει αυτή τη μεταφορά όπλων από την εποχή του προέδρου Εμίλ Λαχούντ. Από το 1992 έως το 2005, κατά τη διάρκεια της συριακής κατοχής, ο συριακός Στρατός διευκόλυνε τη μεταφορά όπλων από τη Συρία στον Λίβανο.
Ο Λίβανος δείχνει αδύναμος να διαχειριστεί ή να αφοπλίσει τη «Χεζμπολάχ». Ο πρόεδρος ζήτησε βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση, προκειμένου να αφοπλίσει την οργάνωση. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που δεν φτάσει η ευρωπαϊκή βοήθεια;
Η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ «Χεζμπολάχ» και λιβανέζικου Στρατού είναι υπέρ των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων. Το 2000 είχαμε την πρώτη μάχη στον αραβικό κόσμο με την «Αλ Κάιντα». Το 2007 είχαμε μια τεράστια μάχη σε ένα παλαιστινιακό στρατόπεδο στον Βόρειο Λίβανο με μέλη της «Αλ Κάιντα» και χάσαμε 168 στρατιώτες. Εχασαν 300 μαχητές και αιχμαλωτίσαμε όσους έχασαν κι αυτοί, ενώ το 2017 κερδίσαμε μία μάχη εναντίον του «ISIS». Οι Ενοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου δεν είναι αδύναμες, ούτε τακτικά ούτε τεχνικά ούτε επιχειρησιακά. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα ποσοστό 20% με 25% του λιβανέζικου πληθυσμού που υποστηρίζει τη «Χεζμπολάχ». Ο λιβανέζικος Στρατός δεν χρειάζεται κανέναν να τον υποστηρίξει στον αφοπλισμό της.
Σε ποια φάση του πολέμου βρισκόμαστε τώρα;
Το Ιράν προσπαθεί να εμπλέξει όλες τις χώρες που το περιβάλλουν, προκειμένου να αυξήσει την πίεση στις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να σταματήσει η επίθεση, αλλά νομίζω ότι αυτό τελικά δεν θα συμβεί. Οι Ιρανοί υποστηρίζουν ότι έχουν 430 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60%. Αυτό μπορεί να εμπλουτιστεί πολύ γρήγορα στο 90% με φυγοκεντρητές που διατίθενται και κατασκευάζονται στο Ιράν.
Δεν έχουν καταστραφεί οι φυγοκεντρητές;
Οχι. Βρίσκονται είτε θαμμένοι στο έδαφος, στα σημεία που έχουν βομβαρδιστεί, είτε είναι διασκορπισμένοι σε τρεις ή τέσσερις τοποθεσίες, για να αποφευχθεί μια ειδική επιχείρηση από τη Δύναμη Δέλτα των ΗΠΑ. Η ανησυχία των Αμερικανών είναι ότι αυτό το εμπλουτισμένο ουράνιο, αν επικρατήσει το χάος στο Ιράν, θα μπορούσε να πέσει στα χέρια οργανώσεων-συμμάχων του Ιράν, όπως οι Χούθι ή οι ιρακινές πολιτοφυλακές ή ακόμα και η «Χεζμπολάχ», ενώ ήδη γνωρίζουμε ότι το Ιράν φιλοξενεί μέλη της «Αλ Κάιντα». Αυτές οι οργανώσεις θα ήταν πολύ πρόθυμες να έχουν ουράνιο, για να οργανώσουν ίσως μια νέα 11η Σεπτεμβρίου.
Ακόμα κι αν αυτό το ουράνιο πέσει στα χέρια τρομοκρατικών οργανώσεων, πώς πιστεύετε ότι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν;
Μπορούν είτε να το χρησιμοποιήσουν χωρίς εμπλουτισμό, στο 60%, είτε θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα μέρος αυτού για να κατασκευάσουν πολύ εύκολα αυτό που ονομάζουμε «βρώμικη βόμβα». Είναι μια βόμβα η οποία, όταν εκραγεί, θα διασκορπίσει ραδιενεργό υλικό σε όλη την ατμόσφαιρα και αυτό μακροπρόθεσμα θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες στους ανθρώπους. Το άλλο σενάριο είναι η πιθανότητα κατασκευής μιας μικρής πυρηνικής βόμβας, η τοποθέτησή της σε ένα πλοίο και η μεταφορά της με αυτό σε οποιοδήποτε λιμάνι στις ΗΠΑ, π.χ. στο λιμάνι της Νέας Υόρκης ή σε οποιοδήποτε άλλο, όπου μπορεί να εκραγεί και να σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Η 11η Σεπτεμβρίου, η επίθεση στη Μαδρίτη και η επίθεση στο Παρίσι δεν είχαν ποτέ προβλεφθεί. Οι ΗΠΑ στέλνουν ένα τρίτο αεροπλανοφόρο προς τη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος δεν θα σταματήσει τώρα και η πίεση στο Ιράν θα συνεχιστεί από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Στα πρώιμα στάδια του πολέμου, έγινε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι αυτό το drone είχε εκτοξευθεί από τον Λίβανο.
Είναι πολύ εύκολο για τη «Χεζμπολάχ» να εκτοξεύσει ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος από την κοιλάδα Μπεκάα προς την Κύπρο. Ωστόσο, δεν απορρίπτω τη θεωρία ένα τέτοιο drone να προέρχεται από το Ιράν. Το drone Shahed 136, που χρησιμοποιούν οι Ρώσοι στην Ουκρανία, έχει εμβέλεια 2.000 χιλιομέτρων και το εκρηκτικό φορτίο είναι περίπου 50 κιλά. Είναι πολύ αποτελεσματικό, επειδή είναι κατασκευασμένο από συνθετικό υλικό. Η ανίχνευση με ραντάρ είναι πολύ δύσκολη, επειδή υπάρχει ελάχιστο μέταλλο μέσα στη δομή, συνεπώς είναι πολύ εύκολο να εκτοξευτεί από το Ιράν και να φτάσει στην Κύπρο μέσα σε έξι με επτά ώρες. Είναι πολύ ακριβές επειδή καθοδηγείται από GPS και GIS, ένα αδρανειακό σύστημα καθοδήγησης, ίδιο με αυτό που καθοδηγεί τους πυραύλους.
Το Ιράν ισχυρίζεται ότι οι πύραυλοι που εκτοξεύτηκαν προς την Τουρκία δεν ήταν δικοί του.
Ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και το Ιράν υπάρχουν ήδη εντάσεις, ενώ μέσα στη χώρα υπάρχουν 16 εκατομμύρια Αζέροι. Ενα μέρος αυτών που ζουν στο Βόρειο Ιράν είναι αυτονομιστές και έχουν δεσμούς με τους ομολόγους τους στο Αζερμπαϊτζάν. Οι εντάσεις υπάρχουν λόγω του προβλήματος με την Αρμενία και του Διαδρόμου της Ζανγκέζουρ (βαφτίστηκε «Trump Route for International Peace and Prosperity» - TRIPP), που συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για την Τουρκία. Τα ραντάρ του ΝΑΤΟ που βρίσκονται στην Τουρκία θα μπορούσαν πολύ εύκολα να εντοπίσουν την προέλευση των πυραύλων.
Ανησυχείτε για το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος προσφύγων προς την Ευρωπαϊκή Ενωση;
Ηδη το ζούμε. Ο Νότιος Λίβανος είναι άδειος. Το Ισραήλ προειδοποίησε τους κατοίκους 100 χωριών να τα εγκαταλείψουν. Εφυγαν και πήγαν στο όρος Λίβανος, στα βουνά του Λιβάνου και στη Βηρυτό. Το ίδιο συνέβη στα δυτικά, στα νότια προάστια της Βηρυτού. Από την Μπεκάα, τουλάχιστον 700.000 άνθρωποι είναι εκτοπισμένοι και ήρθαν σε περιοχές όπου η «Χεζμπολάχ» δεν είναι ευπρόσδεκτη, ενώ πολλοί από αυτούς είναι υποστηρικτές της. Είναι μια ωρολογιακή βόμβα στον Λίβανο και η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Είμαστε αντιμέτωποι με δύο ή τρεις δεκαετίες τεράστιων προβλημάτων στον Λίβανο.
Πότε πιστεύετε ότι θα τελειώσει ο πόλεμος;
Νομίζω ότι η στρατιωτική νίκη έχει ήδη επιτευχθεί. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν ήδη αποδυναμώσει σημαντικά το Ιράν. Λόγω όμως των τεράστιων αποθεμάτων όπλων που έχουν, συνεχίζουν να εκτοξεύουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το καθεστώς, όμως, δεν έχει ανατραπεί.
Η στρατιωτική αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος και η διατήρηση της πίεσης σε αυτή την κυβέρνηση μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για μια αλλαγή εντός του Ιράν, είτε από τον ιρανικό Στρατό είτε από τους ίδιους τους Φρουρούς της Επανάστασης, κατά το μοντέλο της Βενεζουέλας. Αν οι ΗΠΑ καταλάβουν το νησί Καργκ, χωρίς να καταστρέψουν τις πετρελαϊκές δομές του Ιράν, τότε η σανίδα σωτηρίας του Ιράν θα βρίσκεται στα χέρια των πεζοναυτών. Οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη θα ήταν πολύ πιο εύκολες σε ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο, αν αυτό δεν συμβεί, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα έχουν την πολυτέλεια να σταματήσουν τον πόλεμο τώρα.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
