Το Λονδίνο να κλείνει από τώρα κάθε παράθυρο διαπραγμάτευσης σχετικά με τις βάσεις στην Κύπρο. Ο Βρετανός υφυπουργός Άμυνας για τις Ένοπλες Δυνάμεις, Αλ Καρνς, έστειλε σαφές μήνυμα ότι η κυριαρχία στις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια δεν είναι αντικείμενο συνομιλιών με τη Λευκωσία, παρά το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα στην Κύπρο είχαν ενισχυθεί οι φωνές που ζητούν επανεξέταση του πλαισίου. Μιλώντας στην Telegraph και επαναλαμβάνοντας αντίστοιχη γραμμή και σε βρετανικά στρατιωτικά μέσα, ο Καρνς ήταν κατηγορηματικός ότι «το νομικό καθεστώς» των βάσεων είναι σταθερό και «δεν είναι διαπραγματεύσιμο». Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και μετά τις επιθέσεις που ανέβασαν την πίεση γύρω από τον ρόλο των βάσεων στο νησί.

Διαβάστε: Τραγωδία στην Κύπρο: Δύο νεκροί από την κατάρρευση πολυκατοικίας - "Γυρίσαμε και είδαμε ένα μπαλκόνι να πέφτει", συγκλονίζει μαρτυρία γείτονα (Εικόνες & Βίντεο)

Κύπρος: Η ξεκάθαρη θέση του Λονδίνου για Ακρωτήρι και Δεκέλεια

Η βρετανική πλευρά επέλεξε να μιλήσει χωρίς αστερίσκους. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν από τη συνέντευξη του Αλ Καρνς, ο Βρετανός υφυπουργός δήλωσε ότι «πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς σε αυτό, το νομικό καθεστώς των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων είναι ακλόνητο». Στην ίδια γραμμή, το Cyprus Mail κατέγραψε τη φράση ότι το καθεστώς των δύο κυρίαρχων βρετανικών βάσεων «is not up for negotiation», ενώ το Forces News μετέφερε ότι «the future of bases like RAF Akrotiri are not in question». Αυτή η επαναλαμβανόμενη διατύπωση δείχνει ότι το Λονδίνο δεν θέλει απλώς να αποκρούσει τα σενάρια περί επαναδιαπραγμάτευσης, αλλά να προλάβει και τη δημιουργία πολιτικής δυναμικής γύρω από το θέμα. Για τη βρετανική κυβέρνηση, το θέμα δεν είναι απλώς διπλωματικό, αλλά συνδέεται άμεσα με ένα καθεστώς που απορρέει από τις συμφωνίες της ανεξαρτησίας της Κύπρου το 1960 και το οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί απολύτως κατοχυρωμένο.

Δεν είναι τυχαίο ότι η θέση αυτή διατυπώνεται τη στιγμή που στη Λευκωσία είχε αρχίσει να αναπτύσσεται συζήτηση για το αν πρέπει να ανοίξει ένας πιο επίσημος διάλογος γύρω από το μέλλον των βάσεων. Το Reuters είχε μεταδώσει στα τέλη Μαρτίου ότι η Κύπρος επιδιώκει νέες ρυθμίσεις ασφαλείας για τις βρετανικές βάσεις μετά τις επιθέσεις με drones, ενώ δημοσιεύματα της Telegraph και κυπριακών μέσων κατέγραφαν σκέψεις για μοντέλο ανάλογο με άλλες βρετανικές διευθετήσεις, με μεταβολή του ελέγχου και νέα μίσθωση χρήσης. Ακριβώς επειδή αυτή η συζήτηση είχε ανοίξει, η δήλωση Καρνς μοιάζει με πολιτικό φρένο πριν από οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγματευτική πίεση από τη Λευκωσία.

Κύπρος: Οι κινήσεις Χριστοδουλίδη και το νέο πλαίσιο ασφάλειας

Το υπόβαθρο αυτής της αντιπαράθεσης είναι η έντονη ανασφάλεια που δημιουργήθηκε στην Κύπρο μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και τις επιθέσεις που έφεραν το νησί πιο κοντά στη ζώνη κινδύνου. Το Reuters είχε μεταδώσει ότι η κυπριακή πλευρά ζήτησε από το Λονδίνο νέα συμφωνία ασφάλειας μετά από πλήγματα με drones που συνδέθηκαν με τις περιφερειακές συγκρούσεις, ενώ η Telegraph και άλλες πηγές κατέγραψαν ότι ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης μίλησε δημοσίως για την ανάγκη μιας «ανοικτής και ειλικρινούς συζήτησης» με τη βρετανική κυβέρνηση όταν τελειώσουν οι εχθροπραξίες. Η πολιτική βάση αυτής της στάσης ήταν ότι οι βρετανικές βάσεις, λόγω του στρατηγικού ρόλου τους, καθιστούν την Κύπρο εκτεθειμένη σε άμεσες απειλές χωρίς η Λευκωσία να έχει αντίστοιχο λόγο στο καθεστώς τους.

Απέναντι σε αυτή τη λογική, ο Καρνς δεν επέλεξε να απαντήσει με συζήτηση για κυριαρχία, αλλά με πρόταση για βαθύτερη αμυντική συνεργασία. Όπως μετέφεραν τα κυπριακά μέσα, υποστήριξε ότι «για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό οι Κύπριοι, οι Βρετανοί και άλλοι σύμμαχοι συνεργάζονται για ένα ενιαίο σχέδιο άμυνας», παραδεχόμενος ότι υπάρχουν τριβές αλλά επιμένοντας ότι η νομική βάση των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων δεν αλλάζει. Το Forces News και άλλα βρετανικά μέσα περιέγραψαν επίσης ενίσχυση της αεράμυνας στην περιοχή, με πρόσθετο προσωπικό, παρουσία μαχητικών Typhoon και F-35 και ανάπτυξη του HMS Dragon στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δείχνει ότι η βρετανική απάντηση στις κυπριακές ανησυχίες δεν είναι πολιτική παραχώρηση, αλλά μεγαλύτερη στρατιωτική εμπλοκή και στενότερος συντονισμός.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η Λευκωσία βλέπει να κλείνει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, η πόρτα μιας συζήτησης για το καθεστώς των βάσεων. Το Λονδίνο θεωρεί το θέμα λήξαν και μεταφέρει το βάρος στη συνεργασία για την άμυνα του νησιού, όχι στη συζήτηση περί κυριαρχίας. Έτσι, η επόμενη κίνηση της κυπριακής κυβέρνησης θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα κρίνει αν το θέμα θα παραμείνει σε επίπεδο πολιτικών δηλώσεων ή αν θα μετατραπεί σε πιο οργανωμένη διπλωματική πίεση.