«Μήλον της Έριδος» αποδεικνύονται τα Στενά του Ορμούζ, με την πλωτό οδό, από όπου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, να δυναμιτίζει έτι περαιτέρω το κλίμα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι το βασικό αγκάθι των Στενών, στις διμερείς διεργασίες, δημιουργεί μία ασθμαίνουσα εικόνα στις αγορές και την ίδια ώρα οι επενδυτές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις ραγδαίες εξελίξεις. Όσο η αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία και τις πληθωριστικές πιέσεις εντείνεται, πολλοί αναρωτιούνται εάν οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να επιβιβαστούν και να κατασχέσουν - ή ακόμη και να πλήξουν ή να βυθίσουν - πλοία που επιχειρούν να σπάσουν τον αποκλεισμό. Το άλλο ερώτημα που ανακύπτει, παράλληλα, είναι τι θα συμβεί εάν τα πλοία αυτά μεταφέρουν πετρέλαιο για μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα ή για συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ινδία και η Νότια Κορέα.

Λίγο νωρίτερα, παντως, τα μηνύματα των δύο αντιμαχόμενων πλευρών κατέδειξαν διάθεση για επιμονή στους όρους και τα τελεσίγραφά τους. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι «οποιοσδήποτε Ιρανός ανοίξει πυρ εναντίον μας ή ειρηνικών πλοίων θα εξοντωθεί», ενώ από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έστειλαν ότι κάθε στρατιωτικό πλοίο που θα προσεγγίσει τα Στενά θα θεωρηθεί ότι παραβιάζει την εκεχειρία και θα αντιμετωπιστεί «σκληρά και αποφασιστικά», υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.


Στενά του Ορμούζ: Τα σενάρια για την αμερικανική επιχείρηση

Ορισμένοι διεθνείς αναλυτές γράφουν για μία τεράστια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση και άλλοι σημειώνουν ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών συνεπάγεται είσοδο σε ακόμη πιο επικίνδυνο πεδίο από εκείνο στο οποίο βρισκόταν προηγουμένως οι ΗΠΑ, νομικά, στρατιωτικά και οικονομικά. Τα πολεμικά πλοία του αμερικανικού ναυτικού δεν θα περιπολούν ακριβώς έξω από τα λιμάνια, όπως για παράδειγμα στο Μπαντάρ Αμπάς ή στο Τζασκ καθώς κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με πρόσκληση για άμεση επίθεση από drones, πυραύλους ή ταχύπλοα «καμικάζι».

Αντ’ αυτού, η CENTCOM, το τμήμα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που καλύπτει τη Μέση Ανατολή, είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει δορυφορικά και άλλα μέσα συλλογής πληροφοριών για να εντοπίσει ποια πλοία έχουν αποπλεύσει από ιρανικά λιμάνια και σε ποιους ανήκουν. Ακόμη και αν τα συστήματα αυτόματης αναγνώρισης (AIS) των πλοίων είναι απενεργοποιημένα, τα αμερικανικά πολεμικά που κινούνται σε ασφαλή απόσταση ανοικτά των ακτών δεν θα δυσκολευτούν να τα εντοπίσουν μόλις εισέλθουν στον Κόλπο του Ομάν και να τα αναχαιτίσουν.

Ωστόσο, το Ιράν χαρακτήρισε την κίνηση των ΗΠΑ πράξη θαλάσσιας πειρατείας με την Τεχεράνη να απειλεί παράλληλα ότι θα στραφεί κατά λιμανιών γειτονικών αραβικών κρατών του Κόλπου. Παράλληλα, τίθεται και το ζήτημα των συμμάχων του Ιράν: της Κίνας και της Ρωσίας. Θα είναι διατεθειμένες οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, να επιβιβαστούν και να κατασχέσουν πλοίο ή φορτίο κινεζικής ιδιοκτησίας; Και τι θα συμβεί αν η Κίνα, η οποία διαθέτει στρατιωτική βάση σε μικρή απόσταση, στο Τζιμπουτί, αποφασίσει να παρέχει ένοπλη ναυτική συνοδεία στα πλοία της;

Υπενθυμίζεται, την ίδια ώρα, ότι το Στενό του Ορμούζ αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, καθώς περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από αυτό. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος αποδέκτης αργού πετρελαίου από το Στενό, λαμβάνοντας το 31% των μεταφερόμενων ποσοτήτων και ακολουθεί η Ινδία με 14%. Συνολικά, το 86% του πετρελαίου που περνά από το Στενό κατευθύνεται προς χώρες της Ασίας.

Ωστόσο, οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτή τη διαδρομή μπορεί να επηρεάσει τις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο.


Το μήνυμα της Ευρώπης

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφέρθηκε στις οικονομικές επιπτώσεις του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν.

Όπως δήλωσε, ο λογαριασμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 22 δισ. ευρώ από την έναρξη του πολέμου πριν από 44 ημέρες, χωρίς να έχει ληφθεί «ούτε ένα επιπλέον μόριο».

«Πληρώνουμε πολύ υψηλό τίμημα για την υπερβολική εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα», σημείωσε χαρακτηριστικά η Φον ντερ Λάιεν.


Το "παράθυρο" που άνοιξε ο Βανς

Αναφορικά με την πιθανότητα επανάληψης των ειρηνευτικών διεργασιών, τα αποθέματα διπλωματίας δεν έχουν ακόμη εξαντληθεί, παρότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβιβάστηκε σε αεροσκάφος δηλώνοντας ότι είχε καταθέσει την «τελική και καλύτερη» πρόταση της Ουάσινγκτον.

Προς το παρόν, η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός διατηρείται έστω οριακά. Αν και οι δύο πλευρές, ΗΠΑ και Ιράν, αποφεύγουν στρατιωτική κλιμάκωση, ο κίνδυνος μιας διολίσθησης σε σύγκρουση παραμένει, όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένα.