To ράβε-ξήλωνε συνεχίζεται μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και το κλίμα της έντασης συντηρείται λόγω των βασικών διαφωνιών ανάμεσα στις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Ολοένα και περισσότερες λεπτομέρειες βλέπουν το φως της δημοσιότητας αναφορικά με τις μαραθώνιες συνομιλίες, χρόνου ρεκόρ, 21 ωρών ειδικότερα, στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, το Ισλαμαμπάντ, όπου το Ιράν πρότεινε την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για χρονικό διάστημα έως και πέντε ετών, πρόταση που απορρίφθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά τη διάρκεια των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων το Σαββατοκύριακο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν από το Ιράν αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για 20 χρόνια, και στη συνέχεια οι Ιρανοί, σε επίσημη απάντηση που εστάλη τη Δευτέρα, δήλωσαν ότι θα συμφωνούσαν σε έως και πέντε χρόνια, σύμφωνα με δύο ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους και έναν Αμερικανό αξιωματούχο. Ο Τραμπ απέρριψε αυτήν την πρόταση, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, με την αντιπαράθεση να σημειώνεται ενόσω η Ουάσινγκτον κατηγορεί την Τεχεράνη ότι βρίσκεται κοντά στην κατασκευή ατομικού όπλου. Γρίφος παραμένει εάν και πότε θα καταφέρουν οι αντιπροσωπείες ΗΠΑ και Ιράν να συναντηθούν ξανά στο Ισλαμαμπάντ, όπως είχε γράψει το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, που θεώρησε πιθανότητα την εν λόγω επανάληψη των διεργασιών, επικαλούμενο τέσσερις πηγές. 

Οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει επίσης από το Ιράν να απομακρύνει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού από τη χώρα, ενώ οι Ιρανοί επέμειναν ότι το υλικό πρέπει να παραμείνει εντός Ιράν. Ωστόσο, πρότειναν να το αραιώσουν σημαντικά, ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Ποιος είναι όμως ο κίνδυνος; Εγείρονται φόβοι ότι οι Ιρανοί θα εξακολουθούν να κατέχουν το υλικό και ενδεχομένως στο μέλλον να μπορέσουν να το επανεμπλουτίσουν σε επίπεδο κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.

Ιράν: Τι συμβαίνει με τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα πυρηνικά

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι το Ιράν διαψεύδει ότι έχει την πρόθεση να κατασκευάσει ατομική βόμβα και υπερασπίζεται το δικαίωμά του στην πυρηνική ενέργεια. Το σχέδιο των δέκα σημείων που πρότεινε η Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου περιλαμβάνει την «αποδοχή του εμπλουτισμού», ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε  ότι «δεν θα υπάρξει κανένας εμπλουτισμός». Ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε επίσης λύση για την συγκέντρωση του ιρανικού αποθέματος άνω των 400 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο έγινε στόχος των αμερικανικών βομβαρδισμών τον Ιούνιο 2025 και πλέον θεωρείται ότι είναι θαμμένο.

Σύμφωνα με την εν λόγω πρόταση, οι δύο χώρες θα εργασθούν από κοινού για «να ξεθάψουν και να απομακρύνουν» την «πυρηνική σκόνη». Υπενθυμίζεται ότι πριν από τις επιθέσεις του Ιουνίου 2025, το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο σε επίπεδο 60%, πολύ πέραν του ορίου του 3,67% που επέτρεπε η διεθνής συμφωνία του 2015. Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018, το Ιράν αθέτησε όλες τις δεσμεύσεις που απέρρεαν από την διεθνή συνθήκη.

Εμπλουτισμένο σε επίπεδο 3% και 5%, το ουράνιο τροφοδοτεί τους πυρηνικούς σταθμούς για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Για την κατασκευή ατομικής βόμβας απαιτείται εμπλουτισμός σε επίπεδο μέχρι 90%.

Η πιθανότητα νέου γύρου συνομιλιών και τα αγκάθια

Σε αυτό το τεταμένο σκηνικό υπάρχουν συζητήσεις για ακόμη έναν γύρο κατ'ιδίαν συνομιλιών, αλλά αξιωματούχοι αναφέρουν ότι δεν έχουν οριστικοποιηθεί σχέδια συνάντησης. Εν μέσω της παράτασης του καθεστώτος αποκλεισμού από τις ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια και της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν τη Δευτέρα.

Ωστόσο, οι ανησυχίες των επενδυτών φάνηκαν να υποχωρούν όταν ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν εξακολουθεί να επιδιώκει συμφωνία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών. Τα σχόλια του Τραμπ συνέβαλαν στη μείωση της τιμής του Brent, του παγκόσμιου σημείου αναφοράς, στα 99,36 δολάρια από 102 νωρίτερα μέσα στην ημέρα. Ο δείκτης S&P 500 έκλεισε περίπου 1% υψηλότερα τη Δευτέρα, αφού ανέκαμψε από μια μικρή πτώση νωρίτερα μέσα στην ημέρα.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, μιλώντας, με τη σειρά του, στο Fox News το βράδυ της Δευτέρας, δήλωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος και ότι υπήρξαν «ορισμένες καλές συνομιλίες» με το Ιράν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν το Σαββατοκύριακο. Σύμφωνα με τον Βανς, η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο του Ιράν και «το μεγάλο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι αν οι Ιρανοί θα επιδείξουν επαρκή ευελιξία».

Ο Βανς ανέφερε ότι το Ιράν έδειξε κάποια ευελιξία αλλά «δεν προχώρησε αρκετά». Όσον αφορά το ενδεχόμενο περαιτέρω συνομιλιών, είπε ότι το ερώτημα αυτό «καλύτερα να τεθεί στους Ιρανούς». Ερωτηθείς για το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ, σημείωσε ότι αυτό θα είναι κρίσιμο για οποιαδήποτε συμφωνία. «Υπάρχει μια μεγάλη συμφωνία που μπορεί να επιτευχθεί», δήλωσε ο Βανς, αποδίδοντας ωστόσο την ευθύνη στο Ιράν για την υλοποίησή της.