Στην Κύπρο μεταβαίνουν σήμερα οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να συμμετάσχουν στην Άτυπη Σύνοδο Κορυφής που διοργανώνεται υπό την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η προσέλευση των ηγετών της ΕΕ στη Λευκωσία αναδεικνύει τον ρόλο του νησιού ως «πρώτης γραμμής» των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη για ενισχυμένη ασφάλεια στους θαλάσσιους διαύλους. Αν και η ατζέντα επικεντρώνεται στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ (2028-2034), η Σύνοδος αναμένεται να διαμορφώσει το έδαφος και για μια κοινή ευρωπαϊκή κατεύθυνση σε όλα τα ζητήματα γεωστρατηγικής μετά την έντονη γεωπολιτική ρευστότητα που πυροδότησαν οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, είχε απευθύνει πρόσκληση και στην Τουρκία να παρευρεθεί στη Σύνοδο, ωστόσο, όπως ήταν αναμενόμενο, η τουρκική πλευρά την απέρριψε. Αντίθετα, ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει ασκήσει δριμεία κριτική στην παρουσία ακόμη και των αμυντικών συστημάτων ευρωπαϊκών κρατών στη Μεγαλόνησο.

Κώστας Υφαντής στο parapolitika.gr: "Η Τουρκία πολεμάει οτιδήποτε ενισχύει ή επιβεβαιώνει την κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας"

Σύμφωνα με τον καθηγητή Διεθνών Σπουδών Κώστα Υφαντή, η εχθρική στάση της Τουρκίας έναντι της Κυπριακής Προεδρίας είναι αναμενόμενη, καθώς, όπως υποστηρίζει στο parapolitika.gr, «η Τουρκία πολεμάει οτιδήποτε ενισχύει ή επιβεβαιώνει την κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οτιδήποτε και να συμβαίνει η Τουρκία θα το αμφισβητεί, θα κάνει δηλώσεις εναντίον, θα θέλει να καταγράφει συνεχώς την άποψή της ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι κράτος, αλλά είναι κυπριακή διοίκηση».

Οι δηλώσεις Φον ντερ Λάιεν που "άναψαν φωτιές" και προκάλεσαν αντιδράσεις σε Τουρκία και ΕΕ - Η θέση του Σαρλ Μισέλ και η απάντηση του Χριστοδουλίδη

Η περίπλοκη σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας επανήλθε στο προσκήνιο μετά τις πρόσφατες δηλώσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στην Άγκυρα, αλλά και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επέκριναν τις δηλώσεις της Φον ντερ Λάιεν, που έβαλε την Τουρκία στην ίδια φράση με Ρωσία και Κίνα, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα παραμένει στρατηγικός εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, καθώς και ότι εξακολουθεί να είναι επίσημα υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ. Μάλιστα, οι ευρωτουρκικές σχέσεις και η θέση που εξέφρασε αρχικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προκάλεσαν αψιμαχία μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του πρώην Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, ο οποίος δεν έχει κρύψει ποτέ τα φιλοτουρκικά του αισθήματα.

Ο κ. Μισέλ υποστήριξε πως η Τουρκία είναι «βασικός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, βασικός εταίρος στη μετανάστευση, ενεργειακός διάδρομος», προκαλώντας την αντίδραση του κ. Χριστοδουλίδη, που του υπενθύμισε ότι η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο το 1974 και εξακολουθεί να κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος.
Ξεκάθαρη αποτύπωση είχαν οι ευρωτουρκικές σχέσεις για άλλη μια χρονιά και στην πρόσφατη Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι, παρά τη γεωπολιτική της σημασία, η ενταξιακή πορεία της χώρας παραμένει «παγωμένη» λόγω της σοβαρής οπισθοδρόμησης στο κράτος δικαίου και των προκλητικών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την επισήμανση αυτή κάνει στο parapolitika.gr και ο καθηγητής Διεθνών Σπουδών Κώστας Υφαντής, που τονίζει ότι «ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις εδώ και πάρα πολλά χρόνια είναι σε ακινησία, σε αδράνεια. Ούτε διευρύνεται η συνεργασία με την Ευρώπη, ούτε έχουν αλλάξει στο εσωτερικό της Ευρώπης εκείνοι οι συσχετισμοί που θα επέτρεπαν την αναζωογόνηση της ενταξιακής διαδικασίας, η οποία απλώς υπάρχει γιατί κανένας δεν θέλει να πάρει το κόστος να την κηρύξει αποτυχημένη και να σταματήσει».

Όπως υποστηρίζει ο κ. Υφαντής, πολλά θα εξαρτηθούν από το πώς θα εξελιχθεί η Ευρώπη από εδώ και πέρα και εξηγεί ότι οι σχέσεις Ευρώπης και Τουρκίας εξαρτώνται εν πολλοίς από το «εάν θα γίνει μία μεγαλύτερη προσπάθεια συντονισμού -όχι ενοποίησης, γιατί αυτό προϋποθέτει την αναθεώρηση των συνθηκών και δεν πρόκειται κανένας να προτείνει κάτι τέτοιο τώρα-, εάν θα γίνει μεγαλύτερος αμυντικός συντονισμός. Τότε είναι βέβαιο ότι αρκετές χώρες θα δουν την Τουρκία ως έναν ελκυστικό εταίρο. Μια Νατοϊκή χώρα με σύγχρονο στρατό, με πολεμική βιομηχανία, ιδιαίτερα οι βόρειες χώρες δεν θα απορρίψουν αυτή την προοπτική. Αλλά και πάλι είμαστε πολύ μακριά από κάτι τέτοιο. Δηλαδή αυτό που κάποτε λέγαμε “η Ευρώπη των πολλαπλών ταχυτήτων” ή “των ομόκεντρων κύκλων”, που θα μπορούσε σε έναν εξωτερικό κύκλο που θα είναι η συνεργασία για την άμυνα να συμμετέχουν περισσότεροι».

Μέχρι στιγμής, πάντως, η Τουρκία αντιμετωπίζει την αμφισβήτηση των Ευρωπαίων εταίρων για τις προθέσεις της να εναρμονίσει το κράτος δικαίου και να σταματήσει την επιθετική της πολιτική έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το μήνυμα που έστειλε η Πρόεδρος της Κομισιόν, παραμονές της Άτυπης Συνόδου της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν έχει ληφθεί εις το ακέραιο από την Τουρκία.