Κύπρος: Ισχυρά μηνύματα για αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών της ΕΕ στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Εικόνες & βίντεο)

Η πρόταση του προέδρου της Κύπρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, για μια δομημένη διαδικασία ενεργοποίησης του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σ.σ.: προνοεί αμοιβαία συνδρομή στα κράτη-μέλη της ΕΕ που δέχονται στρατιωτική απειλή στο έδαφός τους) έγινε δεκτή από τους ηγέτες της ΕΕ, που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν ότι η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο: την ετοιμασία ενός προσχεδίου για τη δομημένη διαδικασία ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας στήριξης.

Ο πρόεδρος της Κύπρου δήλωσε ότι το άρθρο 42.7 δεν πρέπει να παραμείνει ένα νεκρό κείμενο

Μετά το τέλος του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβούλιο στη Λευκωσία, σήμερα, καθώς και της Συνόδου με τους περιφερειακούς ηγέτες που έφθασαν στην Κύπρο για γεύμα εργασίας (Συρίας, Αιγύπτου, Λιβάνου, Ιορδανίας και ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου), ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η πρόεδρος της Κομισιόν προχώρησαν σε δηλώσεις. Νωρίτερα τοποθετήθηκαν από το βήμα ο πρόεδρος του Λιβάνου, Μισιέλ Αούν, και ο ντε φάκτο ηγέτης της Συρίας, Αχμέντ Χουσεΐν αλ Σάρα. Ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλαν ισχυρά μηνύματα για το άρθρο 42.7 που προνοεί αμοιβαία συνδρομή στα κράτη-μέλη της ΕΕ που δέχονται στρατιωτική απειλή στο έδαφός τους. Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι το περιεχόμενο της ρήτρας είναι ξεκάθαρο, εννοώντας ότι η συνδρομή είναι υποχρεωτική. Σημείωσε, ωστόσο, ότι η συνθήκη δεν λέει τι πρέπει ακριβώς να γίνει σε αυτή την περίπτωση και αυτό είναι που πρέπει να δουν, όπως και το χρονικό διάστημα πριν από την ενεργοποίησή της.

Ο πρόεδρος της Κύπρου δήλωσε ότι το άρθρο δεν πρέπει να παραμείνει ένα νεκρό κείμενο, ενώ αποκάλυψε ότι κράτη του σκληρού πυρήνα του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, έχουν ήδη ταχθεί υπέρ της πρωτοβουλίας της Λευκωσίας ώστε να δοθεί ουσία. Σημαντικό ήταν και το μήνυμα που έστειλε ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας, ο οποίος ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει τις ευθύνες της ενάντια στην επιθετικότητα του Ισραήλ. «Για την Κυπριακή Δημοκρατία και όχι μόνο το θέμα είναι ξεκάθαρο. Το άρθρο πρέπει να αποκτήσει ουσία, να είναι πλήρως επιχειρησιακό και να είναι αξιόπιστο. Ήδη όπως ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής γίνεται δουλειά. Είναι σημαντικό και ενδεικτικό των εξελίξεων ότι βλέπουμε χώρες που είναι στον σκληρό πυρήνα του ΝΑΤΟ όπως η Πολωνία και οι οποίες είναι υπέρ στο να δώσουμε ουσία στο άρθρο 42.7», ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης. Από την πλευρά της η Φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι «είδαμε σήμερα ότι εδώ ακριβώς, στην Κύπρο, η Ευρώπη συναντά τη Μέση Ανατολή. Η προεδρία σας είναι πραγματικά επίκαιρη. Για την ενέργεια και τα αποθεματικά καύσιμα προτείναμε μια εργαλειοθήκη και η βοήθεια να πηγαίνει αναλογικά σε κάθε κράτος-μέλος. Για την ανταγωνιστικότητα, υπογράψαμε με Νίκο (Χριστοδουλίδη) και Ρομπέρτα (Μέτσολα) αυτό το χαρτί πορείας που είναι τεράστιας σημασίας. Σχετικά με το άρθρο 42.7 «η ρήτρα είναι ξεκάθαρη ότι η αμοιβαία συνδρομή είναι υποχρεωτική. Το λέει ξεκάθαρα. Όμως η συνθήκη δεν λέει τι πρέπει ακριβώς να γίνει για τη ρήτρα 42.7 και αυτό είναι που πρέπει να δούμε, όπως και το χρονικό διάστημα πριν από την ενεργοποίηση της ρήτρας. Εκεί έχουμε μια ευρεία ζώνη. Αρχίσαμε να συζητούμε αυτό το θέμα τώρα και έχουμε μια μακρά πορεία».

Παρεμβαίνοντας ο κ. Χριστοδουλίδης τόνισε πως πρόκειται για «βαθιά σημαντική στιγμή. Είναι μια στιγμή υπερηφάνειας για τη χώρα μου. Η άτυπη Σύνοδος ξεκίνησε στην Αγία Νάπα και συνεχίστηκε σήμερα στην τελευταία μοιρασμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης. Οι συνθήκες κατοχής είναι αυτές που πυροδοτούν το όραμά μας για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Στο επίκεντρο της Προεδρίας μας και η υπεράσπιση της Ουκρανίας. Οι εξελίξεις στην περιοχή μάς υπενθυμίζουν πως δεν υπάρχει κρίση που δεν μας αφορά. Η συζήτησή μας αυτές τις δύο μέρες ενίσχυσε δύο θέματα. Η γειτονιά αυτή είναι στρατηγικής σημασίας. Θα πρέπει επίσης να δημιουργήσουμε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα την ενεργειακή ένωση. Θα πρέπει επίσης να έχουμε μια ρήτρα αμοιβαίας άμυνας και να τη χρησιμοποιούμε όπου χρειάζεται. Το άρθρο 42.7 δεν πρέπει να παραμείνει νεκρό κείμενο».

Κόστα: Σήμερα η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα περίεργο περιβάλλον ασφαλείας

Από την πλευρά του ο κ. Κόστα υπογράμμισε ότι «σήμερα η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα περίεργο περιβάλλον ασφαλείας και αυτό προϋποθέτει ότι θα πρέπει να αναλάβει δράση, είτε στην Ουκρανία είτε στη Μέση Ανατολή. Η ΕΕ στηρίζει τα κράτη-μέλη που έχουν πληγεί περισσότερο, γι’ αυτό η συνάντηση σήμερα είναι συμβολική. Σήμερα είμαστε δίπλα στην Κύπρο για να στείλουμε μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης». Σχετικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ανέφερε πως «όλα τα μέρη στη Μέση Ανατολή πρέπει να πετύχουν την ειρήνη. Η ΕΕ θα προσπαθήσει να είναι μέρος της λύσης. Εμείς στηρίζουμε τις διπλωματικές προσπάθειες. Πρέπει να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορζμούζ. Δεν μπορούμε να έχουμε σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αν έχει πυρηνικά το Ιράν. Συζητήσαμε την ετοιμότητα της Ένωσης σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Μιλήσαμε για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αρνητικό αντίκτυπο στις τιμές των καυσίμων. Η ανακοίνωση της Φον ντερ Λάιεν περιέχει ένα σύνολο σημαντικών μέτρων. Εμείς είμαστε έτοιμοι να δουλέψουμε πιο εντατικά».

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχε και ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας ο οποίος τόνισε ότι «συμφωνούμε ότι η ασφάλεια και η σταθερότητα είναι αλληλένδετα. Θέλω να καλέσω τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει τις ευθύνες της έναντι της επιθετικότητας του Ισραήλ. Μας χτυπούν ακατάπαυστα. Είμαστε προσηλωμένοι στην πρωτοβουλία των τεσσάρων θαλασσών. Σήμερα έγινε μια καλή αρχή και μπορεί να προετοιμαστεί το έδαφος για την επόμενη συνάντηση στις 11 του Μάη». Ο Μισέλ Αούν ευχαρίστησε την Κύπρο «για τον ρόλο της στην περιοχή». «Η σημερινή συνάντηση ήταν ευκαιρία για συζήτηση και προώθηση της σταθερότητας ώστε να είναι βιώσιμη στην περιοχή και της ασφάλειας της ναυσιπλοϊας στο Ορμούζ», πρόσθεσε και συνέχισε: «Ο πόλεμος ήρθε σε μια στιγμή που ο Λίβανος δεν είχε ανακάμψει από τους προηγούμενους πολέμους. Ο Λίβανος πληρώνει μεγάλο τίμημα. Όμως, δεν θεωρεί αυτά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ως σύρραξη, αλλά ως ευκαιρίες. Η περιοχή έχει τεράστιες δυνατότητες για οικονομική ολοκλήρωση. Δεν μπορούμε όμως να το εγγυηθούμε όσο υπάρχει αστάθεια. Η σταθερότητα στον Λίβανο συνδέεται με τη σταθερότητα στην περιοχή».

Τον λόγο στη συνέχεια πήρε η Φον ντερ Λάιεν, η οποία μίλησε για μία πολύ καλή συνάντηση. «Στόχος η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ χωρίς τέλη και προϋποθέσεις. Το μήνυμά μου προς τους εταίρους ήταν διττό. Στεκόμαστε με αλληλεγγύη δίπλα στους εταίρους μας. Ζητούμε να τύχει σεβασμού η κυριαρχία του Λιβάνου. Προσωρινή εκεχειρία δεν αρκεί. Έξι πτήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν ήδη φτάσει με 50 τόνους για στήριξη από την ΕΕ. Μπράβο στην ηγεσία της Αιγύπτου και της Ιορδανίας και ευχαριστίες στα κράτη του Κόλπου για την υποστήριξη να επιστρέψουν οι πολίτες στις χώρες τους». Η ίδια σημείωσε ότι «οι εξελίξεις μάς δίδαξαν ότι η ασφάλεια όλων μας είναι συνδεδεμένη. Πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τις απειλές από drones».

Καταλήγοντας ο Αντόνιο Κόστα ευχαρίστησε τον κ. Χριστοδουλίδη που φιλοξένησε αυτή τη συνάντηση και συνέχισε λέγοντας ότι «η πρόσφατη ανακοίνωση της παράτασης εκεχειρίας με το Ιράν είναι ένα πολύ ευπρόσδεκτο βήμα. Τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει αμέσως να ανοίξουν ξανά χωρίς περιορισμό. Η διπλωματία είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος και η ΕΕ θα συμβάλει σε κάθε προσπάθεια». Σχετικά με την κατάσταση στον Λίβανο ανέφερε ότι «παραμένει κατάσταση πολύ σοβαρής ανησυχίας. Ελπίζουμε σε εκτεταμένη εκεχειρία και διάλογο. Η Χεζμπολάχ αποτελεί μια υπαρξιακή απειλή για τον Λίβανο. Πρόεδρε Αούν έχετε πάρει ιστορική απόφαση για απαγόρευση στρατιωτικών προσπαθειών της Χεζμπολάχ. Είναι ενθαρρυντικό ότι είδαμε συζητήσεις με το Ισραήλ να αρχίζουν» «Αίγυπτος και Ιορδανία είναι στρατηγικοί εταίροι και η σταθερότητα και η ασφάλεια τους είναι προτεραιότητα. Χάρηκα για την συνάντηση με τον αλ Σάρα. Υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για ειρηνική Συρία χωρίς περιορισμούς», πρόσθεσε. 

Κλείνοντας την συνέντευξη τύπου ο Πρόεδρος της Κύπρου τόνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι παρούσα στην περιοχή και εκφράζουμε την αλληλεγγυή μας στους περιφερειακούς εταίρους. Η Κύπρος είναι υπέρ της πιο στενής σχέσης της Ευρώπης μαζί με τις χώρες του Κόλπου. Ελπίζω ότι η σημερινή συνάντηση θα είναι μια αρχή για ένα διάλογο πιο συγκεκριμένο, με κοινό ξεκάθαρο στόχο μιας πιο ισχυρής ΕΕ που θα πορεύεται χέρι χέρι με μια πιο ισχυρή περιοχή. Η Κύπρος θα συνεχίσει να αναλαμβάνει δράση ως γέφυρα. Διαμεσολαβούμε για τη σταθερότητα και την ασφάλεια», κατέληξε μεταξύ άλλων.