Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι τα επίμονα κενά στο κράτος δικαίου αποδυναμώνουν τις δημοκρατικές δικλείδες στην ΕΕ και ότι οι συστάσεις της Επιτροπής δεν εφαρμόζονται. Το κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 387 ψήφους υπέρ, 191 κατά και 46 αποχές την Τετάρτη, εξετάζει την έκθεση της Επιτροπής του 2025 για το κράτος δικαίου, αξιολογώντας ταυτόχρονα τις εξελίξεις στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης.

Το Κοινοβούλιο τονίζει ότι το 93% των συστάσεων της Επιτροπής αποτελεί επανάληψη από προηγούμενα έτη. Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, οι μηχανισμοί για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η ελευθερία των ΜΜΕ, ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών, η ισότητα και οι δημοκρατικοί θεσμοί λογοδοσίας παραμένουν σε κίνδυνο, ενώ η ετήσια έκθεση εξακολουθεί να μην καταγγέλλει σοβαρές διαρθρωτικές απειλές. Οι αδυναμίες αυτές βλάπτουν άμεσα την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη, την προστασία από τις διακρίσεις, την ελευθερία της έκφρασης, την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ορθή χρήση του δημόσιου χρήματος.

Κώστας Αρβανίτης για την έκθεση για το Κράτος Δικαίου: "Η δημοκρατία νίκησε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο"

Ο εισηγητής Κώστας Αρβανίτης (Η Αριστερά, Ελλάδα) σχολίασε: «Η υπερψήφιση της έκθεσης με ευρεία πλειοψηφία των πολιτικών ομάδων του δημοκρατικού τόξου αποτελεί ορόσημο θεσμικής ευταξίας και δείκτη εμπέδωσης της κανονικότητας στον χώρο του κράτους δικαίου. Το κείμενο καλύπτει το σύνολο των θεματικών κλάδων του πεδίου, εκφράζει σε εξαιρετικό βαθμό τους προβληματισμούς μας για τις δικαιοκρατικές αρρυθμίες στα κράτη μέλη, και περιλαμβάνει πολυάριθμες συνεκτικές προτάσεις βελτίωσης. Ευχαριστώ πολύ τους συναδέλφους ευρωβουλευτές που τη στήριξαν, κι εύχομαι η έκθεση να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο αναφοράς και ισχυρή παρακαταθήκη για τις μελλοντικές μας δράσεις θωράκισης του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και της δημοκρατίας.»

Σε σχετική του ανάρτηση, στη συνέχεια ο κ. Αρβανίτης ανέφερε τα εξής: «Η δημοκρατία νίκησε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είναι η νίκη της συναίνεσης, της θεσμικής ευθύνης και της ευρωπαϊκήςκανονικότητας απέναντι στις μικροπολιτικές λογικές και στις εθνικές σκοπιμότητες. Νίκησε η Ευρώπη. Από το Α έως το Ω αυτή η Έκθεση δείχνει ΚΑΙ την ελληνική κυβέρνηση. Όσα κάποιοι προσπάθησαν να εμφανίσουν ως εσωτερικό ζήτημα, αναγνωρίζονται πλέον ως ευρωπαϊκή υπόθεση δημοκρατίας και θεσμικής λογοδοσίας. Ο αγώνας μας για να γίνει η Ελλάδα υπόδειγμα Κράτους Δικαίου σε μια Ευρώπη αρχών και αξιών συνεχίζεται εντός και εκτός συνόρων»




Κράτος Δικαίου & Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ανησυχίες στον τομέα της δικαιοσύνης

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν για υπερβολική πολιτική επιρροή στους διορισμούς δικαστών, τα πειθαρχικά τμήματα, τις προαγωγές και την ανάθεση υποθέσεων. Καλούν τα κράτη μέλη να εγγυηθούν ότι τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης είναι διαρθρωτικά ανεξάρτητα, αποτελεσματικά και αμερόληπτα, με επαρκείς πόρους, δωρεάν νομική συνδρομή και μηχανισμούς για την αποτροπή πολιτικών πιέσεων.

Ακόμη, οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν την πολιτική εργαλειοποίηση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων σε υποθέσεις διαφθοράς, των πολιτικά υποκινούμενων διώξεων, των επιθέσεων κατά δικαστών και εισαγγελέων και των καταχρήσεων αμνηστιών και απονομών χάριτος. Επιδιώκουν επίσης την ενίσχυση της επιβολής των αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ζητούν από την Επιτροπή να αντιμετωπίζει τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές ως ζήτημα κράτους δικαίου.

Επίμονα ζητήματα διαφθοράς

Οι ευρωβουλευτές χαρακτηρίζουν τη διαφθορά σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ίση μεταχείριση, προειδοποιώντας ότι η ανεπαρκής επιβολή των διαθέσιμων εργαλείων που προβλέπει η νομοθεσία προωθεί την ατιμωρησία και διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Χαιρετίζουν την οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς και ζητούν αυστηρότερες ποινές, εξειδικευμένους ελεγκτικούς φορείς και αποτελεσματική δράση σε υποθέσεις υψηλού επιπέδου. Το Κοινοβούλιο ζητεί επίσης την πλήρη συμμετοχή της ΕΕ στην GRECO και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των οργάνων της ΕΕ που ασχολούνται με τη διαφθορά.

Πίεση στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στην κοινωνία των πολιτών

Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η δολοφονία δημοσιογράφων αποτελεί ευθεία επίθεση στο κράτος δικαίου, ενώ οι απειλές, η παρενόχληση και οι καταχρηστικές αγωγές αποθαρρύνουν την δημοσιογραφική έρευνα. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού παρακολούθησης και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για πολιτικές παρεμβάσεις, κρατικά ελεγχόμενη διαφήμιση, συγκεντρωμένη ιδιοκτησία και πίεση στα δημόσια μέσα ενημέρωσης.

Το Κοινοβούλιο προειδοποιεί επίσης για τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών (μέσω υπερβολικού διοικητικού φόρτου, περικοπών χρηματοδότησης, εκστρατειών δυσφήμισης και ποινικοποίησης οργανώσεων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) και επαναλαμβάνει ότι οι περιορισμοί στην κοινωνία των πολιτών και στις ελευθερίες του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι πρέπει να είναι αιτιολογημένοι, αναλογικοί και να συνάδουν με τα κατοχυρωμένα δικαιώματα.

Θεμελιώδη δικαιώματα, κονδύλια της ΕΕ και διεύρυνση

Το Κοινοβούλιο συνδέει το κράτος δικαίου με τα θεμελιώδη δικαιώματα, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τις διακρίσεις, τη ρητορική μίσους, τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό, την ισλαμοφοβία, τα μέτρα κατά των ΛΟΑΤΚΙ+, τα κενά στα δικαιώματα των μειονοτήτων, την έμφυλη βία, των πολιτικών της μετανάστευσης και του ασύλου, καθώς και τους φραγμούς στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα. Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν επίσης ότι κονδύλια της ΕΕ ενδέχεται να έχουν συνδεθεί με παραβιάσεις δικαιωμάτων και ζητούν αναστολές πληρωμών όπου εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις. Τέλος, υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος του κράτους δικαίου πρέπει να είναι αυστηρός στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ και ότι όλες οι χώρες πρέπει να τηρούν τα ίδια υψηλά πρότυπα.