Στις ευρωπαϊκές χώρες φαίνεται να μετακυλίεται το κόστος της ενεργειακής κρίσης, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να δημιουργούν νέα δεδομένα στο δίκτυο αεροπορίας και τα μειωμένα καύσιμα να οδηγούν σε περικοπές πτήσεων, αυξήσεις τιμών, τη στιγμή που οι ευρωπαϊκές Αρχές εκδίδουν ειδικές προειδοποιήσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται στη Γηραιά Ήπειρο θυμίζει την περίοδο του κορονοϊού αλλά και την ενεργειακή κρίση που διαμορφώθηκε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οπότε οι τιμές ενέργειας αποτέλεσαν τεστ αντοχής. 

Οι ευρωβουλευτές έχουν καλέσει, με κοινή επιστολή τους, την πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, «να αναλάβει αποφασιστική δράση χωρίς καθυστέρηση» και να αναστείλει τις μη απαραίτητες μετακινήσεις. Η επιστολή καταλήγει τονίζοντας ότι «όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητεί από τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση, το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση».

Eνεργειακή κρίση: Από το 2022 μέχρι σήμερα - Πώς αντέδρασαν οι ευρωβουλευτές 

Πριν από περίπου τρία χρόνια οι ευρωβουλευτές είχαν προτείνει να συμπεριληφθούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα (έως το 2034) στο μείγμα αεροπορικών καυσίμων ορισμένα βιοκαύσιμα, που παράγονται από ζωικά λίπη ή αποστάγματα. Ωστόσο, είχαν απορρίψει τα καύσιμα που προέρχονται από καλλιέργειες ζωοτροφών και τροφίμων, καθώς και τα καύσιμα που προέρχονται από φοινικέλαιο, σόγια και σαπούνι, διότι δεν ευθυγραμμίζονται με τα προτεινόμενα κριτήρια βιωσιμότητας.

Επιπροσθέτως, είχαν προσθέσει την ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια και το υδρογόνο ως πιθανά μέρη ενός βιώσιμου μείγματος καυσίμων, αφού και οι δύο αποτελούν ελπιδοφόρες νέες τεχνολογίες που θα μπορούσαν σταδιακά να συμβάλουν στην απαλλαγή των αεροπορικών μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Οι ευρωβουλευτές είχαν προτείνει τη δημιουργία ενός Ταμείου Βιώσιμης Αεροπορίας έως το 2050 για την επιτάχυνση της απαλλαγής του τομέα των αερομεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές και τη στήριξη των επενδύσεων σε βιώσιμα καύσιμα, σε καινοτόμες τεχνολογίες πρόωσης αεροσκαφών και στην έρευνα για νέους κινητήρες.

Πώς διαμορφώνονται όμως τα δεδομένα τέσσερα χρόνια μετά; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει σαφείς προειδοποιήσεις προς τις αεροπορικές εταιρείες και τα κράτη-μέλη, ζητώντας προετοιμασία για όλα τα πιθανά σενάρια εξέλιξης της κρίσης.

«Κανείς δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση. Το πιο αποτελεσματικό που μπορούμε να κάνουμε είναι να είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο», δήλωσε η εκπρόσωπος της Κομισιόν Άννα-Κάισα Ιτκόνεν.

Η Κομισιόν παρουσιάζει νέες κατευθυντήριες γραμμές που θα αφορούν την εξοικονόμηση καυσίμων, τα δικαιώματα των επιβατών αλλά και τις τεχνικές προδιαγραφές που σχετίζονται με τα καύσιμα αεροσκαφών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρώπη καλύπτει περίπου το 70% των αναγκών της σε καύσιμα αεροσκαφών μέσω εγχώριων διυλιστηρίων, ωστόσο το υπόλοιπο ποσοστό εξαρτάται από εισαγωγές, κυρίως από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που αυξάνει την έκθεσή της στην τρέχουσα κρίση.

Το δημοσίευμα των Financial Times για τα αεροπορικά καύσιμα 

Σύμφωνα με δεδομένα της εταιρείας ανάλυσης αεροπορικών στοιχείων Cirium, τα οποία επικαλούνται οι Financial Times, η κρίση στον εφοδιασμό καυσίμων έχει ήδη οδηγήσει στην απώλεια περίπου 2 εκατομμυρίων θέσεων από τα προγράμματα πτήσεων του τρέχοντος μήνα. Ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων μειώθηκε από τα 132 εκατομμύρια στα 130 εκατομμύρια μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ οι ακυρώσεις πτήσεων έχουν φτάσει περίπου τις 12.000.

Η κρίση πυροδοτήθηκε από τη ραγδαία αύξηση της τιμής των καυσίμων αεροσκαφών, που έχει σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, η οποία οδήγησε σε αλυσιδωτές αντιδράσεις στις ενεργειακές αγορές και έφερε τον πλανήτη αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία.

Καθοριστικός παράγοντας ήταν η απόφαση της Τεχεράνης να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο από την οποία διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Η διακοπή αυτής της ροής έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην προσφορά καυσίμων.

Όπως σημειώνει η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), η μέση τιμή των καυσίμων αεροσκαφών έφτασε τα 181 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση 1% μέσα σε μία εβδομάδα, ύστερα από μήνες έντονων διακυμάνσεων.

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν προχωρήσει σε μαζικές περικοπές δρομολογίων, είτε ακυρώνοντας πτήσεις είτε αντικαθιστώντας μεγάλα αεροσκάφη με μικρότερα για εξοικονόμηση καυσίμων.

Εταιρείες, όπως η Lufthansa, έχουν προχωρήσει στις μεγαλύτερες περικοπές, με περίπου 20.000 πτήσεις να αφαιρούνται από τον προγραμματισμό έως τον Οκτώβριο. Αντίστοιχα, η Air France-KLM και άλλοι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς έχουν μειώσει σημαντικά τη χωρητικότητά τους.