Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έχει μεταφερθεί η δυναμική του νέου χάρτη ισορροπιών, της σύζευξης αταίριαστων μέχρι πρότινος δυνάμεων, των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας, και το πάγωμα της επιχείρης «Ελευθερία» αποτέλεσε σημείο καμπής στο άνοιγμα νέων επαφών, με το άνοιγμα μιας νέας ατζέντας να είναι γεγονός. Ο ρόλος των χωρών του Κόλπου, του Ριάντ, σχετικά με την πορεία των διεργασιών μέσα στον κυκεώνα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει τη δική του βαρύνουσα σημασία. Η σαουδαραβική πλευρά ρίχνει κρίσιμη ζαριά στη σκακιέρα του πολέμου, αφού η στενή, πλέον, συνεργασία με το ρεπουμπλικανικό επιτελείο οδήγησε στην αναστολή της επιχείρησης «Ελευθερία», που σε θριαμβευτικό τόνο είχε προηγουμένως αναγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος, μέχρι που πέρασε στην παύση της, κάτι που ξεπάγωσε τις συνομιλίες με την Τεχεράνη. Το νέο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς ωστόσο να ισοδυναμεί ακόμη με ελεύθερη ναυσιπλοΐα, φάνηκε να ρίχνει τους τόνους της συγκρουσιακής σχέσης ΗΠΑ και Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως μια συμφωνία βρίσκεται στα σκαριά, την πακιστανική πλευρά να το επιβεβαιώνει στη συνέχεια και το Ιράν να εμφανίζεται καταρχήν θετικό σε κατάπαυση του πυρός. Τα διεθνή ΜΜΕ με το ξεπάγωμα των διαβουλεύσεων έκαναν λόγο για ένα ειρηνευτικό μνημόνιο 14 σημείων και λίγο αργότερα η Ουάσινγκτον ξεκαθάρισε πως προϋπόθεση για την επιβολή ειρήνης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα και ειδικότερα η διακοπή του, κάτι που ακόμη όμως εντείνει την αντιπαράθεση με την Τεχεράνη. 

Σημειώνεται πως πριν από λίγες ώρες ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος σχετικά με μια ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι στο παρελθόν αντίστοιχες προσπάθειες είχαν αποδειχθεί άκαρπες. «Το είχα νιώσει αυτό και παλαιότερα μαζί τους», είπε. «Θα δούμε τι θα συμβεί», πρόσθεσε. Ο Τραμπ δήλωσε ακόμη ότι είναι «απίθανο» να αποστείλει Αμερικανούς απεσταλμένους για δεύτερο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν στην πακιστανική πρωτεύουσα, το Ισλαμαμπάντ.

Τραμπ για συμφωνία με Ιράν: "Ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα"

Τα ειδησεογραφικά δίκτυα Axios και Reuters μετέδωσαν ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη πλησιάζουν στην κατάρτιση μονοσέλιδου συμφώνου 14 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το σχέδιο αποσκοπεί στον τερματισμό των εχθροπραξιών, ώστε στη συνέχεια να ακολουθήσουν συνομιλίες για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, την άρση των κυρώσεων και τον περιορισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν.

Ωστόσο, το Axios μετέδωσε επίσης ότι ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι διατηρούν επιφυλάξεις τόσο για το ενδεχόμενο συμφωνίας όσο και για το ποιος θα μπορούσε τελικά να εγκρίνει μια τέτοια συμφωνία μεταξύ των διαφορετικών κέντρων εξουσίας στην ιρανική ηγεσία. Ο Ιρανός βουλευτής Εμπραχίμ Ρεζαεΐ, εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι τα 14 σημεία που δημοσίευσε το Axios συνιστούν μια αμερικανική «λίστα επιθυμιών». Πρόσθεσε ότι το Ιράν «έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη και είναι έτοιμο», εάν οι Αμερικανοί δεν «παραχωρήσουν τις αναγκαίες υποχωρήσεις».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προέβλεψε ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα «τελειώσει γρήγορα» και υποστήριξε ότι οι περισσότεροι «κατανοούν» τον στόχο του, δηλαδή τον περιορισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης. Οι δηλώσεις του έγιναν μετά την ανακοίνωση του Ιράν ότι η αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου «εξακολουθεί να εξετάζεται».

Επιχείρηση Ελευθερία: Το παρασκήνιο πίσω από το "πάγωμα"

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» προσωρινά το σχέδιο «Ελευθερία» για τη συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ καθησύχασε τις αγορές πετρελαίου και αναζωπύρωσε τις ελπίδες για μια διπλωματική διέξοδο.

Το Ιράν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι εξετάζει νέα πρόταση της Ουάσιγκτον, ύστερα από δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης που επικαλούνταν ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους και ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε ένα μονοσέλιδο μνημόνιο για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο.

Πηγή προσκείμενη στους διαμεσολαβητές στο Πακιστάν δήλωσε στο Reuters: «Θα το κλείσουμε πολύ σύντομα. Βρισκόμαστε κοντά».

Ο Τραμπ προειδοποίησε, πάντως, προ ενός 24ωρου, πως, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, οι βομβαρδισμοί θα επαναληφθούν «σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και με μεγαλύτερη ένταση από πριν».

Η απειλή του Αμερικανού προέδρου διατυπώθηκε λιγότερο από 24 ώρες αφότου ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει στον Λευκό Οίκο ότι η επιχείρηση «Ελευθερία», οι αμερικανικής ηγεσίας στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, είχε ολοκληρωθεί. 

Η απόφαση του Τραμπ να αναστείλει την αμερικανική επιχείρηση συνοδείας πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ ελήφθη ύστερα από πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με ρεπορτάζ του NBC News που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στις χώρες του Κόλπου αιφνιδιάστηκαν από την ανακοίνωση του Τραμπ την Κυριακή για την επιχειρηση στα Στενά που τέθηκε σε εφαρμογή τη Δευτέρα.

Η σαουδαραβική ηγεσία ενημέρωσε την Ουάσιγκτον ότι δεν θα επιτρέψει σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη να απογειώνονται από την αεροπορική βάση Prince Sultan ούτε να διέρχονται μέσω του σαουδαραβικού εναέριου χώρου για την επιχείρηση συνοδείας εγκλωβισμένων πλοίων εκτός των Στενών.

Ο Τραμπ επιχείρησε να επιλύσει το ζήτημα σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, χωρίς αποτέλεσμα, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Αναγκάστηκε έτσι να διακόψει την επιχείρηση προκειμένου να διασφαλίσει εκ νέου την πρόσβαση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στον στρατηγικής σημασίας σαουδαραβικό εναέριο χώρο.

Οι προσπάθειες για οριστικό τέλος του πολέμου

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε ότι η χώρα του «καταβάλλει προσπάθειες ώστε αυτή η κατάπαυση του πυρός να μετατραπεί σε οριστικό τέλος του πολέμου».

Μεταξύ των όρων που αναφέρονται στο σχέδιο των 14 σημείων περιλαμβάνονται η αναστολή του ιρανικού πυρηνικού εμπλουτισμού, η άρση των κυρώσεων και η αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.

Στο μεταξύ, υπενθυμίζεται ότι η Χεζμπολάχ, η φιλοϊρανική σιιτική οργάνωση και πολιτικό κόμμα του Λιβάνου, ξεκίνησε επιθέσεις κατά του Ισραήλ στις αρχές Μαρτίου, ως αντίποινα για τα ισραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν. Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνέχισαν τις επιθέσεις, αλληλοκατηγορώντας η μία πλευρά την άλλη για παραβιάσεις.

Οι περισσότερες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν τον νότιο Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επιθέσεις με ρουκέτες και drones εναντίον ισραηλινών δυνάμεων στον Λίβανο και στο βόρειο Ισραήλ.