Κορυφαία στιγμή από συμβολική και πολιτική άποψη για τη διπλωματική σκηνή αποτελεί η Σύνοδος Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επιστρέφει δέκα χρόνια μετά σε μία διαφορετική Κίνα, πιο ισχυρή και διεκδικητική, τη στιγμή που ο πόλεμος με το Ιράν επισκιάζει την πλούσια, σε θεματολογία, ατζέντα, με τον ρόλο που θα διαδραματίσει η σινική πλευρά στην πολεμική εξίσωση να ανεβάζει τον πήχη των προσδοκιών για το αποτέλσμα της συνάντησης. Το ημερολόγιο έγραφε 2017 όταν ο Τραμπ, κατά την πρώτη θητεία του, επισκέφτηκε την Κίνα, με τις συνομιλίες να πραγματοποιούνται σε κλίμα θερμής υποδοχής. Σχεδόν δέκα χρόνια μετά και οι απαιτήσεις έχουν εμφανώς αυξηθεί εν μέσω έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, με τις συνομιλίες να κορυφώνονται στις 14 και 15 Μαΐου, στο πλαίσιο της τριήμερης επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στη χώρα. 

Σε μία αναγκαία, λόγω των περιστάσεων, αναδρομή στον χρόνο, ο ηγέτης της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, είχε υποδεχθεί στο Πεκίνο τον Αμερικανό ομόλογό του, με το δείπνο μέσα στην Απαγορευμένη Πόλη, μια τιμή που κανένας προηγούμενος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν είχε λάβει, να θεωρείται ένα από κρίσιμα -από συμβολικής άποψης- στιγμιότυπα του τετ α τετ. Η υποδοχή αυτών των ημερών αναμένεται εξίσου εντυπωσιακή, περιλαμβάνοντας ακόμη και στάση στο Ζονγκνανχάι, το αυστηρά φυλασσόμενο συγκρότημα όπου ζει και εργάζεται η ανώτατη κινεζική ηγεσία. Η ατζέντα όμως κρίνεται απαιτητική, καθώς το Ιράν προστίθεται πλέον στις πηγές έντασης, δίπλα στο εμπόριο, την τεχνολογία και την Ταϊβάν. Η σύνοδος αυτή ανάμεσα στους δύο ισχυρότερους ηγέτες του κόσμου αναμένεται να αποτελέσει μία από τις πιο καθοριστικές συναντήσεις των τελευταίων ετών, καθώς διακυβεύονται μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα.

Η Κίνα επιχειρεί διακριτικά να διαδραματίσει ρόλο ειρηνοποιού στον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον τρίτο μήνα του, ενδέχεται όμως να ζητήσει ανταλλάγματα για την παρέμβασή της υπέρ των ΗΠΑ. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι σκοπεύει να έχει μια «μακρά συζήτηση» με τον Σι για το Ιράν. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο πλευρές αναμένεται να παρουσιάσουν συμφωνίες στους τομείς της αεροναυπηγικής, της γεωργίας και της ενέργειας, ενώ θα συζητηθεί και η δημιουργία αμερικανοκινεζικών συμβουλίων εμπορίου και επενδύσεων. Το Πεκίνο επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση κινεζικών εταιρειών -κυρίως στον τομέα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων- στην αμερικανική αγορά, καθώς και την αφαίρεση κινεζικών επιχειρήσεων από αμερικανικές «μαύρες λίστες».

Σε ό,τι αφορά στο εμπόριο, ο Τραμπ θα πιέσει για αύξηση των κινεζικών αγορών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ενώ το Πεκίνο αναμένεται να απαιτήσει από τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν την έρευνα περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει στον Τραμπ να επαναφέρει υψηλότερους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα. Ο Σι ελπίζει ότι οι επενδύσεις της Κίνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα δώσουν νέα ώθηση στην οικονομία της χώρας. Ωστόσο, πολλοί στις ΗΠΑ ανησυχούν ότι κινεζικές εταιρείες αποσπούν ή αντιγράφουν αμερικανική τεχνολογία, γεγονός που οδήγησε την Ουάσινγκτον στην επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές των πλέον προηγμένων μικροεπεξεργαστών. Σε αυτό το σημείο, το Πεκίνο μπορεί να αξιοποιήσει το πλεονέκτημά του στις σπάνιες γαίες — και ενδεχομένως να υπάρξει περιθώριο για μια συμφωνία.

Σύνοδος Τραμπ & Σι: Ο ρόλος της Κίνας στον πόλεμο με το Ιράν

Ο Τραμπ και ο Κινέζος ομόλογός του, Σι Τζινπίνγκ, θα συναντηθούν σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, με τις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου να δοκιμάζονται από ζητήματα όπως το εμπόριο, οι τεχνολογίες αιχμής, οι σπάνιες γαίες, η Ταϊβάν και, κυρίως, ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν, ο οποίος, πλέον, επισκιάζει το σύνολο της ατζέντας.

Ο Τραμπ είχε καθυστερήσει την επίσκεψή του στην Κίνα, εκτιμώντας ότι η κρίση με την Τεχεράνη θα επιλυόταν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ωστόσο, η σύγκρουση έχει πλέον εισέλθει στον τρίτο μήνα, χωρίς να διαφαίνεται οριστική συμφωνία ειρήνης. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν βρίσκεται πλέον σε «μαζική μηχανική υποστήριξη».

Έχει, παράλληλα, ενδιφέρον το γεγονός ότι η συνάντηση Τραμπ – Σι πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στο Πεκίνο, γεγονός που υπογραμμίζει τις στενές σχέσεις που έχει το Ιράν με την Κίνα.

Στο μεταξύ, η Κίνα δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες να αξιοποιήσει την οικονομική και πολιτική επιρροή που ασκεί στο Ιράν. Οι δύο χώρες διατηρούν στενή σχέση εδώ και δεκαετίες, ενώ το Πεκίνο αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τεχεράνης.

Κατά τις συνομιλίες του με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο κορυφαίος Κινέζος διπλωμάτης Ουάνγκ Γι δήλωσε ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Κίνα επιθυμεί τον τερματισμό αυτού του πολέμου. Η κινεζική οικονομία αντιμετώπιζε ήδη επιβράδυνση της ανάπτυξης και αυξημένη ανεργία όταν επιβλήθηκαν οι δασμοί του Τραμπ πέρυσι. Παρότι έχει αποδειχθεί ανθεκτική, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει εκ νέου την κατάσταση, καθώς η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αυξάνει το κόστος λειτουργίας των εργοστασίων και επηρεάζει τις παραγγελίες.

Η Κίνα έχει στηρίξει το ειρηνευτικό σχέδιο του Πακιστάν, στο πλαίσιο μιας προσεκτικά ισορροπημένης προσπάθειας διαμεσολάβησης, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να αποφύγει την άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο ποιες επιπλέον πρωτοβουλίες ενδέχεται να είναι διατεθειμένο να αναλάβει το Πεκίνο κατά τη διάρκεια αυτών των συνομιλιών.