Υψηλές προσδοκίες και επικείμενες συμφωνίες σε βασικούς τομείς συνεργασίας συνοδεύουν την εντυπωσιακή τελετή θερμής υποδοχής του Αμεριανικού προέδρου στην Κίνα. Η υψηλού συμβολισμού τριήμερη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο για ορισμένους έρχεται να επισφραγίσει μία νέα εποχή στις αμερικανο-σινικές σχέσεις ύστερα από μία μακρά περίοδο ψυχρότητας και με τους δασμούς να καταδεικνύουν χαμηλό βαρομετρικό. Το τετ α τετ παρομοιάζεται και με επανεκκίνηση στις διμερείς επαφές, με εγγυήσεις για άνοιγμα νέων πεδίων συννενόησης και με την ατζέντα να κινείται στη βάση νέων διπλωματικών συσχετισμών. Μέχρι στιγμή στιγμής, βασικό αγκάθι στις συνομιλίες παραμένει η Ταϊβάν, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να μην έχει επισκιάσει τη θεματολογία, όπως αναμενόταν προτού το προεδρικό Air Force One προσγειωθεί στην Κίνα.  

Στις συνομιλίες, στην αίθουσα δεξιώσεων, γνωστή ως «Χρυσή Αίθουσα», ο Τραμπ προσκάλεσε τον Σι να επισκεφτεί τις ΗΠΑ, στις 24 Σεπτεμβρίου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ μίλησε με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τον Σι Τζινπίνγκ και τις σχέσεις των δύο χωρών. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε, δε, τη σχέση τους «φανταστική», και παράλληλα αποκάλεσε τον Σι «μεγάλο ηγέτη». Στη συνέχεια ο Τραμπ, ανέφερε ότι ο ίδιος και ο Σι είχαν παραγωγικές συνομιλίες νωρίτερα, με μια «πολύτιμη» ευκαιρία να συζητήσουν πολλά ζητήματα. «Ήταν μεγάλη τιμή να είμαι μαζί σας», είπε.

Ο Σι χαρακτήρισε την επίσκεψη «ιστορική», λέγοντας πως «η μεγάλη αναζωογόνηση του κινεζικού έθνους» μπορεί να συμπορευτεί με το σύνθημα «Κάντε την Αμερική ξανά μεγάλη».

Τραμπ και Σι: Η στάση της Κίνας για τον πόλεμο ΗΠΑ & Ιράν

Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η Κίνα μείωσε τον ετήσιο στόχο οικονομικής ανάπτυξης στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1991, παρότι το Πεκίνο συνέχιζε με ταχείς ρυθμούς την ανάπτυξη των βιομηχανιών υψηλής τεχνολογίας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Κίνα ίσως ήλπιζε να ξεπεράσει τις οικονομικές δυσκολίες μέσω των εξαγωγών. Ωστόσο, εδώ και έναν χρόνο βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τώρα αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο αναταραχής στη Μέση Ανατολή, περιοχή από την οποία εξαρτώνται τόσο οι βασικές ναυτιλιακές της διαδρομές όσο και μεγάλο μέρος των ενεργειακών της αναγκών. Όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να είναι το πλήγμα — ιδιαίτερα αν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμείνει αποκλεισμένη.

Σημειώνεται, πάντως, ότι οι δύο ηγέτες ΗΠΑ και Κίνας συμφώνησαν κατά τη σημερινή συνάντησή τους ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να είναι ανοικτά για την ελεύθερη ροή της ενέργειας, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος. Οι Τραμπ και Σι συζήτησαν επίσης πώς θα συνεχισθεί η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά τον τερματισμό της ροής των πρόδρομων χημικών ουσιών της φαιντανύλης προς τις ΗΠΑ καθώς και την αύξηση των κινεζικών αγορών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, αναφέρεται στη σχετική δήλωση.

Η Κίνα επιδιώκει να μείνει εκτός οποιασδήποτε σύγκρουσης, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το Πεκίνο δεν ανησυχεί βαθιά για όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος στο Ιράν, που έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση, αναμενόταν να κυριαρχήσει στις σημερινές συνομιλίες.

Καθ’ οδόν προς το Πεκίνο με το Air Force One, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε στο Fox News ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί το Πεκίνο να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην επίλυση της σύγκρουσης με το Ιράν.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών για τη συνάντηση Τραμπ–Σι, το θέμα σχεδόν δεν αναφέρθηκε σήμερα.

Η ανακοίνωση εστίασε στο εμπόριο και την Ταϊβάν, αλλά όχι στο Ιράν — αν και σημειώθηκε ότι οι δύο πρόεδροι «αντάλλαξαν απόψεις» για την «κατάσταση στη Μέση Ανατολή», μεταξύ άλλων διεθνών ζητημάτων.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη βοήθεια της Κίνας ώστε να επιστρέψει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ η Κίνα κινείται διακριτικά στο παρασκήνιο ως μεσολαβητής, χωρίς να εμπλέκεται άμεσα στη σύγκρουση. Παρότι οι εναρκτήριες δηλώσεις του Σι προς τον Τραμπ κατά τη διμερή συνάντησή τους ήταν αρκετά φιλικές, πίσω από κλειστές πόρτες ο Κινέζος ηγέτης έστειλε ένα πιο αιχμηρό μήνυμα.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, ο Σι είπε στον Τραμπ ότι το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το σημαντικότερο θέμα στις σχέσεις τους και ότι, αν αντιμετωπιστεί «σωστά», οι δύο χώρες θα απολαμβάνουν σταθερότητα.

Διαφορετικά, θα υπάρξουν «αντιπαραθέσεις ακόμη και συγκρούσεις, θέτοντας ολόκληρη τη σχέση σε σοβαρό κίνδυνο».

«Η "ανεξαρτησία της Ταϊβάν" και η ειρήνη στα Στενά είναι τόσο ασυμβίβαστες όσο η φωτιά με το νερό», πρόσθεσε η ανακοίνωση, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στον χειρισμό του ζητήματος της Ταϊβάν».

Ο Σι υπογραμμίζει εκ νέου ότι το ζήτημα της Ταϊβάν αποτελεί την πιο αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή» και θέλει ο Τραμπ να δώσει προτεραιότητα στις σχέσεις με την Κίνα - ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται σκληρά για το εμπόριο.

Δασμοί ΗΠΑ & Κίνας: Το χρονολόγιο

Οι δασμολογικοί συντελεστές μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έχουν γίνει ολοένα και πιο περίπλοκοι με τα χρόνια, λόγω διαδοχικών αλλαγών πολιτικής που χρονολογούνται ήδη από την πρώτη θητεία Τραμπ. Η κατάσταση από το 2018 έχει ως εξής:

2018

Ο Τραμπ ανακοινώνει σειρά δασμών στις κινεζικές εισαγωγές, με στόχο την επιστροφή θέσεων εργασίας στη μεταποίηση στις ΗΠΑ και τη δημιουργία «δικαιότερων» εμπορικών όρων. Οι αμερικανικοί δασμοί στα κινεζικά προϊόντα κυμαίνονται γύρω στο 20% και παραμένουν περίπου σε αυτό το επίπεδο καθ’ όλη τη διάρκεια της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν.

Απρίλιος 2025

Ο Τραμπ, επανεκλεγμένος πλέον πρόεδρος, ανακοινώνει τους λεγόμενους «δασμούς της Ημέρας Απελευθέρωσης» (Liberation Day tariffs). Απειλεί με δασμούς στις εισαγωγές από τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και ανεβάζει τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα κοντά στο 50%.

Το Πεκίνο απαντά με αντίμετρα, πυροδοτώντας έναν αμοιβαίο εμπορικό πόλεμο («tit-for-tat») που σύντομα εκτοξεύει τους δασμούς που απειλεί να επιβάλει κάθε πλευρά πάνω από το 100%.

Μάιος 2025

Αμερικανοί και Κινέζοι αξιωματούχοι πραγματοποιούν εμπορικές συνομιλίες σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης. Οι δασμοί των ΗΠΑ στις κινεζικές εισαγωγές μειώνονται από 145% σε 30%, ενώ οι κινεζικοί δασμοί στα αμερικανικά προϊόντα πέφτουν από 125% σε 10%.

Οκτώβριος 2025

Ο Τραμπ και ο Σι συναντώνται διά ζώσης για διαπραγματεύσεις έπειτα από μήνες εμπορικών απειλών. Οι ΗΠΑ περιορίζουν τις πωλήσεις ημιαγωγών προς την Κίνα, κίνηση που οδηγεί το Πεκίνο στην αυστηροποίηση των ελέγχων στις κρίσιμες σπάνιες γαίες.

Αργότερα, η Κίνα αναστέλλει τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και συμφωνεί να αγοράσει αμερικανικά αγροτικά προϊόντα. Η Ουάσιγκτον αποσύρει μέρος των δασμών που είχε επιβάλει στην Κίνα λόγω της φαιντανύλης.

2026

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακυρώνει τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης» του Τραμπ.

Ο Λευκός Οίκος ανακοινώνει ένα προσωρινό δασμολογικό μέτρο για όλες τις παγκόσμιες εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, βάσει διαφορετικής νομοθεσίας. Αυτό διαμορφώνει τον συνολικό δασμολογικό συντελεστή στα κινεζικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ περίπου στο 10%.