Τουλάχιστον 26 δισ. δολάρια φέρεται να έχει επενδύσει ο Βλαντίμιρ Πούτιν σε κρατικά χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα, που στοχεύουν στην επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής. Ο Ρώσος πρόεδρος είναι εδώ και καιρό γοητευμένος από την έρευνα για τη «ζωή μέχρι τα 150» και οι προσπάθειες κατά της γήρανσης αποτελούν πλέον στη Ρωσία κρατική προτεραιότητα.

Διαβάστε: Ρωσία: Ο Πούτιν είναι ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη


Ο Πούτιν στο κυνήγι της μακροζωίας: Τα σχέδια για το μέλλον της βιοτεχνολογίας

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το σχέδιο, γνωστό ως «Νέες Τεχνολογίες Διατήρησης της Υγείας», περιλαμβάνει πειράματα όπως 3D εκτύπωση ιστών, καλλιέργεια οργάνων σε ζώα, έκθεση σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες και θεραπείες γονιδιακής αντιγήρανσης. Ωστόσο, επιστήμονες και επικριτές εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό για το κατά πόσο πρόκειται για πραγματική επιστήμη ή για φιλόδοξες υποσχέσεις υγιούς μακροζωΐας χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.



Κρατικές επενδύσεις δισεκατομμυρίων

Το ρωσικό κράτος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει δώσει κατ’ εντολή του Πούτιν έμφαση σε φάρμακα γονιδιακής θεραπείας που στοχεύουν στην επιβράδυνση της κυτταρικής γήρανσης. Όπως είχε δηλώσει τον Απρίλιο ο αναπληρωτής υπουργός Επιστημών της Ρωσίας, Ντένις Σεκιρίνσκι: «Αποτελεί μία από τις πιο υποσχόμενες κατευθύνσεις στη μάχη κατά της γήρανσης». Το πρόγραμμα, όπως αναφέρεται, δεν είναι πρόσφατο αλλά εντάσσεται σε μια μακροχρόνια εμμονή του Πούτιν με το νεανικό σφρίγος και τη μακροζωία που φέρεται να ξεκίνησε ήδη από την εφηβεία του.

3D εκτύπωση οργάνων και "ζωντανά" εμφυτεύματα

Όπως υποστηρίζουν Ρώσοι επιστήμονες χρηματοδοτούμενοι από το κράτος, έχουν ήδη καταφέρει να εκτυπώσουν εργαστηριακά ιστούς όπως ανθρώπινο χόνδρο και θυρεοειδή αδένα ποντικού. Με βάση τις ίδιες πηγές, στόχος τους είναι μέχρι το τέλος της δεκαετίας να μπορούν να δημιουργούν πλήρη ανθρώπινα όργανα προς μεταμόσχευση. Παράλληλα, αναπτύσσεται η τεχνολογία της βιοεκτύπωσης (bioprinting), αλλά και της ξενομεταμόσχευσης (xenotransplantation), δηλαδή της καλλιέργειας ανθρώπινων οργάνων μέσα σε γενετικά τροποποιημένα γουρούνια.


Ο στενός κύκλος του Πούτιν και ο ρόλος του

Κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα, σύμφωνα με τις αναφορές, έχουν δύο πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του Ρώσου προέδρου. Η ενδοκρινολόγος κόρη του Πούτιν, Μαρία Βοροντσόβα, φέρεται να ηγείται κρατικών προγραμμάτων γενετικής, ενώ ο φυσικός Μιχαήλ Κόβαλτσουκ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, έχει επίσης κεντρική θέση στο πρόγραμμα. «Είναι δύσκολο να μιλάμε για αθανασία, αλλά η ικανότητα να “επισκευάζουμε” τον άνθρωπο θα αυξηθεί αναμφίβολα», έχει δηλώσει. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι στο μέλλον θα είναι δυνατή η απεριόριστη αντικατάσταση οργάνων.


Κριτική από επιστήμονες  

Παρόλ' αυτά, πολλοί επιστήμονες αμφισβητούν την πρόοδο των ερευνών, επισημαίνοντας την έλλειψη αξιολογημένων επιστημονικών δημοσιεύσεων. Ο Ρώσος ειδικός στη βιοεκτύπωση Αλεξάντερ Οστρόφσκι, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα μετά το 2022, δήλωσε ότι «αν δεν υπάρχουν δημοσιεύσεις, τότε δεν υπάρχουν πραγματικά αποτελέσματα. Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι μάλλον ευσεβείς πόθοι, όχι επιστήμη». Συμπλήρωσε δε ότι:  «Δεν μπορεί να γίνει επιστήμη σε απομόνωση. Πιθανότατα λένε στον Πούτιν αυτό που θέλει να ακούσει για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση».


Ο στόχος των 120 ετών και η πολιτική διάσταση

Ο Ρώσος γιατρός Βλαντίμιρ Χάβινσον λίγο πριν από τον θάνατό του, το 2024, φέρεται να είχε ως στόχο την επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής έως τα 120 χρόνια και θεωρούσε την παράταση της ζωής του Πούτιν ως μία από τις μεγαλύτερες επιδιώξεις του. Επιπλέον, σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, ο Πούτιν έχει κατά καιρούς συζητήσει δημόσια ή ιδιωτικά την ιδέα της «αθανασίας» μέσω τεχνολογίας, ενώ φέρεται να έχει αναφερθεί σε αυτή ακόμη και σε συνομιλίες του με ξένους ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ.

Θεωρίες συνωμοσίας

Εδώ και αρκετά χρόνια, η δημόσια εικόνα του Πούτιν έχει συνδεθεί με εικόνες σωματικής ευεξίας και αντοχής, από ιππασία και κυνήγι μέχρι χειμερινές δραστηριότητες. Έχουν, ωστόσο εμφανιστεί και θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την υγεία του Ρώσου προέδρου, με αναφορές σε αλλαγές στην εμφάνιση ή τη συμπεριφορά του, οι οποίες – χωρίς επίσημη επιβεβαίωση – τροφοδοτούν δημόσια συζήτηση γύρω από την κατάστασή του.

Φιλόδοξο σχέδιο με αβέβαιο μέλλον

Το ρωσικό πρόγραμμα μακροζωίας κανείς δεν γνωρίζει, αν πρόκειται για ρεαλιστική επιστημονική επανάσταση ή για υπερφιλόδοξο κρατικό αφήγημα. Παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ερευνητικά projects διεθνώς, με τεράστιο οικονομικό και πολιτικό βάρος. Το μόνο σίγουρο, σύμφωνα με τους επικριτές, είναι ότι οι επιστήμονες επιμένουν στην ανάγκη για περισσότερη διαφάνεια και ανεξάρτητη επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.