Η Ουκρανία και η Μολδαβία αναμένεται να κάνουν ένα σημαντικό βήμα στην ευρωπαϊκή τους πορεία, καθώς η Ουγγαρία φέρεται να εγκαταλείπει τη μακροχρόνια αντίθεσή της στην έναρξη των επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τις δύο χώρες. Σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας, η έναρξη του πρώτου διαπραγματευτικού «cluster» – ενός κρίσιμου σταδίου στη διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση – προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια διακυβερνητικής διάσκεψης στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου. Η πρόοδος της Μολδαβίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με εκείνη της Ουκρανίας, καθώς οι δύο χώρες υπέβαλαν αίτηση ένταξης στην ΕΕ ταυτόχρονα. Ως εκ τούτου, η ενταξιακή διαδικασία της Μολδαβίας δεν μπορεί να προχωρήσει εάν δεν σημειωθεί αντίστοιχη πρόοδος και για την Ουκρανία.


Αλλαγή στάσης από τη Βουδαπέστη στο θέμα της ενταξιακής πορείας  της Ουκρανίας

Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του Βίκτορ Όρμπαν, η Ουγγαρία είχε υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρή στάση απέναντι στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, επικαλούμενη κυρίως ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα της ουγγρικής μειονότητας στην ουκρανική επικράτεια. Ωστόσο, η νέα πολιτική ηγεσία της χώρας φέρεται να έχει δώσει ιδιωτικά σήματα ότι είναι διατεθειμένη να άρει το βέτο της. Η μεταστροφή αυτή ακολούθησε συνάντηση Ουκρανών και Ούγγρων εμπειρογνωμόνων τη Δευτέρα, με αντικείμενο τα δικαιώματα των Ούγγρων που ζουν στην Ουκρανία. Παρά τα θετικά μηνύματα, Ούγγρος αξιωματούχος δήλωσε ότι «δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση» σχετικά με το άνοιγμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων, επισημαίνοντας ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται και δεν έχει επιτευχθεί οριστική συμφωνία.

Εγγυήσεις από το Κίεβο

Σύμφωνα με μία από τις διπλωματικές πηγές, η ουκρανική πλευρά παρουσίασε συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις για την αντιμετώπιση των περισσότερων ζητημάτων που περιλαμβάνονταν σε σχέδιο 11 σημείων, το οποίο είχε διαμορφωθεί κατά την περίοδο Όρμπαν. Αν και δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν άμεσα όλα τα αιτήματα της Βουδαπέστης, η ουγγρική έγκριση δεν φαίνεται να εξαρτάται από την άμεση υιοθέτηση νέας νομοθεσίας από το ουκρανικό κοινοβούλιο.

Ο ρόλος των ευρωπαϊκών κονδυλίων

Οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Ουκρανίας φαίνεται ότι επιταχύνθηκαν μετά την επίσκεψη του Ούγγρου πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ στις Βρυξέλλες, όπου συναντήθηκε με κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το ζήτημα της αποδέσμευσης περίπου 16,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια που παραμένουν παγωμένα για την Ουγγαρία. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι πρέσβεις των κρατών-μελών της ΕΕ θα οριστικοποιήσουν τη θέση τους έως το τέλος της εβδομάδας, αφού η Ουκρανία παρουσιάσει αναλυτικά τα σχέδιά της για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και την αντιμετώπιση των θεμάτων που αφορούν τις μειονότητες. Εφόσον υπάρξει συμφωνία, τα κράτη-μέλη θα εγκρίνουν επίσημα το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού «cluster» για την Ουκρανία και τη Μολδαβία κατά τη διακυβερνητική διάσκεψη της 15ης Ιουνίου.

Η απαίτηση της ομοφωνίας

Η διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς κάθε στάδιο απαιτεί ομόφωνη έγκριση και από τα 27 κράτη-μέλη. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε χώρα μπορεί να ανακόψει την πορεία μιας υποψήφιας χώρας, είτε κατά το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου είτε σε μεταγενέστερα στάδια της διαδικασίας. Παρά τα εμπόδια, η πιθανή αλλαγή στάσης της Ουγγαρίας θεωρείται σημαντική εξέλιξη για την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, καθώς θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας φάσης στις σχέσεις τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση.