Ο Νετανιάχου "παράκουσε" πράγματι τον Τραμπ; Οι απαντήσεις της Ουάσινγκτον και η εξέταση της ιστορίας - Το κοινό με τον "Πόλεμο των 6 Ημερών"

Μπορεί να εκτιμάται (και ενδεχομένως με κάποια βάση) πως ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν… εισάκουσε τον Ντόναλντ Τραμπ, προχωρώντας σε ανταποδοτικά πλήγματα έναντι του Ιράν και στη συνέχιση του σφυροκοπήματος στον Λίβανο (στην Τύρο, περιλαμβανόμενης και της χριστιανικής συνοικίας), ωστόσο αφενός η άποψη αυτή δεν φαίνεται να συνάδει με τα όσα δηλώνει ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, που θέλησε μάλλον να… περιορίσει τον αντίκτυπο σε επίπεδο προφίλ, αφετέρου η ίδια η ιστορία δείχνει πως κάτι τέτοιο δεν είναι και ασύνηθες στις σχέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ.


Ειδικότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια πολύ σύντομη τηλεφωνική συνέντευξη με το BBC, τόνισε πως «οι πύραυλοι ήταν ήδη καθ’ οδόν» όταν επικοινώνησε με τον Νετανιάχου, διευκρινίζοντας μάλιστα πως «αν του πω να κάνει κάτι, το κάνει». Όταν, μάλιστα, ρωτήθηκε πώς κατάφερε να πείσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Το μόνο που έκανα ήταν να πω: “Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη λογική”. Είμαστε πολύ κοντά στην υπογραφή μιας πολύ ισχυρής συμφωνίας, μιας πολύ καλής συμφωνίας. Όχι πυρηνικά όπλα, τίποτα. Ξέρετε, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε κοινή λογική. Όλα πήγαν καλά».

Η έμφαση στα Στενά του Ορμούζ

Παρεμφερή αισιόδοξα μηνύματα εξέπεμψε ο Αμερικανός πρόεδρος και μετά τον τελικό του NBA που παρακολούθησε σήμερα, στη Νέα Υόρκη, δηλώνοντας πως η συμφωνία με το Ιράν είναι «στην τελική ευθεία». Βέβαια, μένει να φανεί τι νοείται ως συμφωνία και το κατά πόσον θα επιβεβαιωθεί αυτή η προσέγγιση του ενοίκου του Λευκού Οίκου, κάτι που στο παρελθόν δεν έχει συμβεί. Πληροφορίες, άλλωστε, που μεταδίδει το BBC, επικαλούμενο αραβικές πηγές, επισημαίνουν πως όντως μια συμφωνία φέρεται να είναι κοντά, με τη λογική μιας ατζέντας για μελλοντικές συζητήσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα και το πιο πιεστικό ζήτημα, αυτό του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ, που μένοντας κλειστά, αυξάνουν τον αντίκτυπο στην αμερικανική (και παγκόσμια) οικονομία.

Βανς: Είμαστε κοντά σε συμφωνία με το Ιράν, μπορεί να μην αρέσει στο Ισραήλ

Σε κάθε περίπτωση, το μεγάλο εμπόδιο μοιάζει πως θα είναι το Ισραήλ και σε αυτό συντείνουν οι διεθνείς αναλυτές, αλλά ακόμα και η αμερικανική κυβέρνηση: Δεν είναι τυχαία η τοποθέτηση του αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, σε συνέντευξή του στο Fox News: «Μπορεί να μην αρέσει στο Ισραήλ…αλλά θεμελιωδώς νομίζουμε ότι είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ» δήλωσε, όσον αφορά στο ενδεχόμενο μιας συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουμε δημιουργήσει τον απαιτούμενο χώρο όπου ο πρόεδρος πιστεύει, και νομίζω ότι έχει δίκιο, πως μπορούμε να έχουμε μακροπρόθεσμη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Στο Ισραήλ μπορεί να μην αρέσει αυτό, ίσως δεν τους αρέσει, αλλά θεμελιωδώς νομίζουμε πως είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ» είπε χαρακτηριστικά.

Ο Πόλεμος των 6 Ημερών

Οι παραπάνω αναφορές καταδεικνύουν πως μπορεί να μην συμπλέουν πάντα τα συμφέροντα Ισραήλ και ΗΠΑ, πως οι αντικειμενικοί σκοποί ενδέχεται σε κάποια σημεία να διαφέρουν, ωστόσο ο άξονας Τελ Αβίβ – Ουάσιγκτον παραμένει αρραγής, ακόμα και αν υπάρχουν «τριβές». Ανάλυση της Jerusalem Post, άλλωστε, που εμβαθύνει σε τέτοιες περιπτώσεις στην ιστορία των σχέσεων Ισραήλ και ΗΠΑ έχει το δικό της ενδιαφέρον: Ο Νετανιάχου φαίνεται πως ακολούθησε στα «χνάρια» του πρώην Ισραηλινού πρωθυπουργού, Λεβί Εσκόλ και τη λογική που οδήγησε στη διενέργεια του Πολέμου των Έξι Ημερών. Στις 3 Ιουνίου 1967, καθώς οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή είχαν φτάσει στο αποκορύφωμά τους μετά το κλείσιμο του Στενού του Τιράν (σ.σ. η μοναδική θαλάσσια πύλη του Ισραήλ προς την Ερυθρά Θάλασσα) και τον Ινδικό Ωκεανό από τον τότε πρόεδρο της Αιγύπτου Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ, την απέλαση των παρατηρητών του ΟΗΕ από το Σινά και τις επανειλημμένες απειλές να ρίξουν το Ισραήλ στη θάλασσα, ο τότε Ισραηλινός πρωθυπουργός Λέβι Εσκόλ έλαβε μια επιστολή από τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον, η οποία ουσιαστικά ανέφερε: «Μην προχωρήσετε σε προληπτική δράση». «Πρέπει να τονίσω την ανάγκη το Ισραήλ να μην αναλάβει την ευθύνη για την έναρξη των εχθροπραξιών», έγραψε ο Τζόνσον, ένας φιλοϊσραηλινός, όπως τονίζεται στην ανάλυση, πρόεδρος. «Το Ισραήλ δεν θα είναι μόνο του, εκτός αν αποφασίσει να προχωρήσει μόνο του. Δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι θα πάρει αυτή την απόφαση».

Ο Εσκόλ διάβασε την επιστολή και, δύο ημέρες αργότερα, αποφάσισε να προχωρήσει μόνος. Το Ισραήλ προχώρησε σε προληπτική ενέργεια, θέλοντας να αποτρέψει τον οικονομικό του «στραγγαλισμό».



Η ίδια λογική επανεμφανίστηκε και σε άλλες περιπτώσεις: Ο Μενάχεμ Μπέγκιν (που υπέγραφε το 1978 τη συμφωνία του Καμπ Ντέιβιντ με την Αίγυπτο) διέταξε την αεροπορική επιδρομή εναντίον του αντιδραστήρα «Οσίρακ» στο Ιράκ το 1981, παρόλο που ο Ρόναλντ Ρέιγκαν θα διαφωνούσε. Ο Ρέιγκαν όντως «εξοργίστηκε», αναφέρει η Jerusalem Post, και ανέστειλε προσωρινά την παράδοση τεσσάρων μαχητικών αεροσκαφών F-16.



Τώρα, στόχος του Νετανιάχου ήταν να δώσει ένα σαφές μήνυμα στο Ιράν, που επέλεξε να χτυπήσει το Ισραήλ για τα πλήγματα που είχαν εξαπολυθεί στο Λίβανο και όχι στο ίδιο, σε κάτι που ίσως αποτελεί μια κίνηση της Τεχεράνης να στηρίξει έτσι τους proxies της στη Μέση Ανατολή: Με αυτήν την επιλογή, κατέδειξε ότι για το Τελ Αβίβ, τα τεκταινόμενα με το Ιράν δεν συνδέονται με αυτά στον Λίβανο, κόντρα ασφαλώς στις ιρανικές απόψεις. Παράλληλα και ενόψει εκλογών στο Ισραήλ (που πρόκειται να διεξαχθούν το αργότερο ενόψει Οκτωβρίου), οποιαδήποτε «αδυναμία» έναντι της Τεχεράνης θα είχε τη δική της βαρύτητα για το πολιτικό ακροατήριο εντός Ισραήλ.