Ντόμινο προκάλεσε στις αερομεταφορές ο πόλεμος στο Ιράν, μια και η αύξηση των καυσίμων, αλλά και η ουσιαστική απαγόρευση τουρισμού σε θέρετρα όπως είναι το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, έχει φέρει μείωση στα έξοδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΙΑΤΑ (Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών) στο Ρίο ντε Τζανέιρο και κατά την ετήσια γενική συνέλευσή της, τα καθαρά κέρδη αναμένεται να πέσουν στο μισό. Όπως αναμετέδωσε η ΕΡΤ, αναμένεται να υποχωρήσουν στα 23 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026, από 45 δισ. δολάρια το 2025. Επιπλέον, θα είναι μειωμένο κάτω από το μισό το καθαρό περιθώριο κέρδους, μια και πρόκειται να συρρικνωθεί από 4,2% σε μόλις 2%. Φυσικά, όπως τονίστηκε, αλλά και αναμενόταν, η αύξηση στις τιμές της ενέργειας είναι ο μείζων λόγος γι' αυτήν τη μείωση. Συγκεκριμένα, η σούμα στο λογαριασμό καυσίμου πρόκειται να αυξηθεί κατά περίπου 40%. Δηλαδή, θα φτάσει τα 350 δισ. δολάρια το 2026, από 252 δισ. δολάρια το 2025. Η εκτίμηση της IATA βασίζεται σε μέση τιμή αργού πετρελαίου τύπου Brent στα 95 δολάρια το βαρέλι (έναντι 69 δολαρίων το 2025), ενώ η τιμή της κυροζίνης αναμένεται να αυξηθεί σχεδόν 70% σε ετήσια βάση.

Διαβάστε: Fraport: "Δεν κινδυνεύουν οι διακοπές" - Επαρκή τα αεροπορικά καύσιμα στην Ευρώπη

Πόλεμος στο Ιράν: Η μεγαλύτερη ζημιά στη Μέση Ανατολή

Από την ΕΡΤ υπογραμμίζεται πως δεν πλήττονται ισόποσα οι αερομεταφορές παγκοσμίως.Οι αεροπορικές εταιρείες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες επλήγησαν περισσότερο από τις αναταράξεις στον εναέριο χώρο της περιοχής, αναμένεται να καταγράψουν ζημίες της τάξης των 4,3 δισ. δολαρίων το 2026, έναντι κερδών 7,2 δισ. δολαρίων το 2025. Οι περισσότερες άλλες περιοχές θα παραμείνουν κερδοφόρες, αλλά σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από ό,τι αναμενόταν πριν από την κλιμάκωση της κρίσης.

Βγαίνουν, όμως, και θετικά στοιχεία. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρθηκε, ο πόλεμος δεν έχει κάνει την ίδια ζημιά με την πανδημία. Τα συνολικά έσοδα αναμένεται να ανέλθουν σε 1.165 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 9,4% σε σχέση με το 2025, ενώ ο συντελεστής πληρότητας των αεροσκαφών αναμένεται να φτάσει σε νέο ρεκόρ, στο 84%. Ο απερχόμενος γενικός διευθυντής της IATA, Γουίλι Γουόλς, σημείωσε ότι οι πολεμικές διαταράξεις στη Μέση Ανατολή και η αύξηση του κόστους καυσίμων οδήγησαν σε σημαντική επιδείνωση των προοπτικών για τον κλάδο, με τα κέρδη να συρρικνώνονται στο μισό σε σχέση με το 2025. Παρ' όλα αυτά, η κατάσταση με την Covid-19 ήταν ασυγκρίτως δυσκολότερη. 

Ποια είναι η θέση της Ευρώπης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προφανώς ασχολείται με το ζήτημα, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασχολείται ενδελεχώς με αυτό. ύτως ή άλλως, η Ευρώπη εισάγει το 30%-40% των αναγκών της σε αεροπορικά καύσιμα, με περίπου τις μισές ποσότητες να προέρχονται παραδοσιακά από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που εκθέτει τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες ιδιαίτερα στις συνέπειες του πολέμου. Ο Έλληνας επίτροπος Μεταφορών και Βιώσιμου Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, έχει ανακοινώσει τη δημιουργία ενός «παρατηρητηρίου καυσίμων» για την παρακολούθηση της επάρκειας εφοδιασμού, ξεκινώντας από το αεροπορικό καύσιμο, καθώς και τη διερεύνηση εναλλακτικών πηγών προμήθειας, μεταξύ άλλων από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η Κομισιόν εξετάζει το ενδεχόμενο θέσπισης ελάχιστων αποθεμάτων ασφαλείας αεροπορικού καυσίμου για τα κράτη-μέλη, ενώ έχει ήδη εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές που επιτρέπουν στις αεροπορικές εταιρείες να μην χάνουν τα slots τους σε περιπτώσεις αναγκαστικών περικοπών πτήσεων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με ανάλυση του βελγικού think tank Transport & Environment, η γεωπολιτική «υπερτίμηση» των ορυκτών καυσίμων προσθέτει ήδη περίπου 29 ευρώ ανά επιβάτη στο κόστος καυσίμου για τις ενδοευρωπαϊκές πτήσεις, ποσό πολύ μεγαλύτερο από την επιβάρυνση που προκαλούν οι ευρωπαϊκές κλιματικές πολιτικές (ΣΕΔΕ και κανονισμός ReFuelEU Aviation).