Με επικριτικό τόνο απέναντι στην Τουρκία εγκρίθηκε η ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία επισημαίνει τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ της Άγκυρας και των θεμελιωδών αξιών, αρχών και στρατηγικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έκθεση υιοθετήθηκε με 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές και υπογραμμίζει ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν υφίστανται οι προϋποθέσεις για επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες από το 2018, εξαιτίας της επιδείνωσης του κράτους Δικαίου στη χώρα.

Το κείμενο, το οποίο συνέταξε ο Ισπανός σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ, ασκεί κριτική στην Τουρκία για σειρά ζητημάτων, όπως η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η δημοκρατική υποχώρηση, οι εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, το Κυπριακό, η διατήρηση των ρωσικών S-400 και οι σχέσεις της Άγκυρας με τους BRICS+.

Τουρκία: H έκθεση-κόλαφος για την ενταξιακή πορεία στην ΕΕ

Κεντρικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η Τουρκία απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την ευρωπαϊκή της προοπτική.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει πως η απουσία ουσιαστικής προόδου και η συνεχιζόμενη δημοκρατική οπισθοδρόμηση δεν επιτρέπουν την επανέναρξη της ενταξιακής διαδικασίας. Ο εισηγητής της έκθεσης σημείωσε ότι επί μία δεκαετία η Ευρώπη αναμένει θετικές εξελίξεις από την Τουρκία, χωρίς όμως να διαπιστώνει την απαραίτητη πολιτική βούληση για εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές αρχές.

Έντονη κριτική για το κράτος Δικαίου

Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι διαπιστώσεις για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους Δικαίου στην Τουρκία.

Η έκθεση περιγράφει την κατάσταση ως εξαιρετικά προβληματική, επισημαίνοντας ότι νομοθετικές ρυθμίσεις και πρακτικές περιορίζουν συστηματικά τη δράση της αντιπολίτευσης, της κοινωνίας των πολιτών και την άσκηση βασικών ελευθεριών.

Γίνεται ειδική αναφορά στο CHP και στον προεδρικό του υποψήφιο, Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και σε δημοσιογράφους, δικηγόρους, ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες, ακτιβιστές και υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν πιο ξεκάθαρη στάση απέναντι στη φθορά του κράτους Δικαίου στην Τουρκία.

Αναφορές σε casus belli και "Γαλάζια Πατρίδα"

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει τη συνέχιση του διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και αξιολογεί θετικά τη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026. Ωστόσο, καλεί την Άγκυρα να εγκαταλείψει πολιτικές και πρακτικές που εντείνουν τις εντάσεις.

Η έκθεση ασκεί ευθεία κριτική στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζει σοβαρή ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας και επισημαίνει ότι μια τέτοια απειλή δεν συνάδει με σχέσεις καλής γειτονίας και συμμαχικής συνεργασίας.

Επιπλέον, καταδικάζει τις παραβιάσεις κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, με ειδική μνεία στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Κριτική για NAVTEX, ενεργειακά έργα και τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε ενέργειες της Τουρκίας που έχουν προκαλέσει εντάσεις στην περιοχή τα τελευταία χρόνια.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, η χρήση των NAVTEX ως εργαλείου πολιτικής πίεσης, οι παρεμβάσεις σε έργα στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ, όπως ο Great Sea Interconnector και ο EastMed, καθώς και οι αντιδράσεις της Άγκυρας στο ελληνικό θαλάσσιο πάρκο του Αιγαίου.

Παράλληλα, καταγράφεται προβληματισμός για την αύξηση παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων τουρκικών σκαφών σε ελληνικά χωρικά ύδατα.

Όσον αφορά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για άλλες χώρες.

Ζητήματα θρησκευτικών ελευθεριών και πολιτιστικής κληρονομιάς

Η έκθεση αφιερώνει σημαντικό μέρος στις μειονότητες, τη θρησκευτική ελευθερία και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Καλεί την Τουρκία να εφαρμόσει τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας, με ιδιαίτερη αναφορά στον ελληνορθόδοξο πληθυσμό της Ίμβρου και της Τενέδου.

Ζητεί επίσης την αναγνώριση της νομικής προσωπικότητας του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη.

Παράλληλα, εκφράζει ανησυχία για την προστασία μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή Παναγίας Σουμελά, καθώς και για περιστατικά βανδαλισμών σε χώρους λατρείας μειονοτήτων.

Σταθερή θέση για το Κυπριακό

Στο Κυπριακό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει ότι η μόνη αποδεκτή λύση είναι μια δίκαιη, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση στη βάση της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, με μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή νομική προσωπικότητα.

Χαιρετίζει τις προσπάθειες επανεκκίνησης των συνομιλιών, αλλά καταδικάζει μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως οι εξελίξεις στα Βαρώσια και ο σφετερισμός ελληνοκυπριακών περιουσιών.

Παράλληλα, ζητά την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί και τον πλήρη σεβασμό της Πράσινης Γραμμής.

Παρά τον αυστηρό τόνο, η έκθεση δεν απορρίπτει τη συνεργασία με την Τουρκία.

Αντιθέτως, προτείνει την ανάπτυξη μιας πιο ουσιαστικής και στρατηγικής εταιρικής σχέσης σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η ασφάλεια, η άμυνα, η τελωνειακή ένωση και η αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων.

Ωστόσο, καθιστά σαφές ότι η συνεργασία αυτή δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον σεβασμό στο κράτος Δικαίου ούτε να παρακάμπτει τις ανησυχίες της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το τελικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τη συνεργασία με την Τουρκία, αλλά θεωρεί πως η επαναφορά της χώρας σε τροχιά ένταξης προϋποθέτει ουσιαστικές αλλαγές πολιτικής και σαφή προσέγγιση προς τις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές.