Με ανοιχτό ακόμη το μέτωπο των μεταπολεμικών διαπραγματεύσεων των ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, την επόμενη Τρίτη και Τετάρτη, η πιο κρίσιμη συνεδρίαση της Συνόδου του ΝΑΤΟ. Ήδη, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να υποδαυλίσει ακόμη περισσότερο τη σύγκρουσή του με τους Ευρωπαίους ηγέτες και να θέσει εκ νέου τους όρους της παραμονής των ΗΠΑ στη Συμμαχία, οξύνοντας ακόμη περισσότερο τις διατλαντικές σχέσεις. «Είναι παράλογο για τις ΗΠΑ να συνεχίζουν σε αυτή τη μονόπλευρη πορεία, όταν η σχέση δεν είναι αμφίδρομη. Δεν στάθηκαν στο πλευρό μας!!!» έγραψε την Πέμπτη στο Truth Social.

Διαβάστε: Τουρκία: Γιατί ΗΠΑ και ΕΕ αναβαθμίζουν τον ρόλο της και τι σημαίνει για την Ελλάδα - Η ανάλυση του Χάρη Τζήμητρα

Σύνοδος ορόσημο για την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ

Από την επιστροφή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, για δεύτερη φορά, στον Λευκό Οίκο, το 2025, η Συμμαχία έχει αντιμετωπίσει μια άνευ προηγουμένου ρήξη μεταξύ της Ουάσιγκτον και των άλλων χωρών - συμμάχων. Υπενθυμίζουμε ότι, τον περασμένο Μάρτιο, ο Τραμπ αποκάλεσε τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ «δειλούς», επειδή αρνήθηκαν να υποστηρίξουν τις προσπάθειες για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, αποδίδοντας τον χαρακτηρισμό «χάρτινη τίγρη» στη Συμμαχία, αφού, όπως είχε ισχυριστεί, θα ήταν αναποτελεσματική χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Σύνοδος της Άγκυρας αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο για την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ και την ισορροπία η οποία ζητείται να επιτευχθεί μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών και του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό, αναμένεται στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ την Τρίτη το απόγευμα, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να φτάνει νωρίς το πρωί της ίδιας ημέρας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας αναμένεται την Τετάρτη το απόγευμα. Το ενδιαφέρον εστιάζεται σε μία συνάντηση ανάμεσα στον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Τούρκο Πρόεδρο, που πάντως μέχρι στιγμής δεν έχει προγραμματιστεί.

Στο επίκεντρο

Στο επίκεντρο, βεβαίως, αναμένεται να βρεθούν οι αμυντικές δαπάνες και η ανάγκη ενίσχυσής τους. Σύμφωνα με το Reuters, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αναμένεται να υποστηρίξει πως οι ευρωπαϊκές χώρες τηρούν πλέον τις δεσμεύσεις τους για σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών και, όπως είχε δηλώσει πριν από λίγες ημέρες, στη συνεδρίαση της Άγκυρας αναμένεται να ανακοινωθούν νέες συμφωνίες εξοπλιστικών προγραμμάτων συνολικής αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πριν από λίγες εβδομάδες, και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκεθ, δήλωσε από τις Βρυξέλλες ότι, ενώ πολλοί σύμμαχοι τηρούν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στη Χάγη, κάποιοι «πρέπει ακόμη να κάνουν περισσότερα».

Όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΝΑΤΟ, και οι 31 χώρες - εκτός των ΗΠΑ - έχουν αυξήσει τις αμυντικές τους δαπάνες, με τις χώρες της Βαλτικής να προηγούνται. Ο ρωσοουκρανικός πόλεμος οδήγησε στην απόφαση της Ατλαντικής Συμμαχίας να αυξηθεί η συμμετοχή των αμυντικών δαπανών των χωρών στο 5% του ΑΕΠ. Έτσι, υπό τον φόβο της ρωσικής εισβολής, οι Βαλτικές χώρες προσαρμόστηκαν στη νέα συνθήκη. Όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΝΑΤΟ για το 2025, η Πολωνία ηγείται στην επίτευξη του στόχου, με τον αμυντικό της προϋπολογισμό να φτάνει στο 4,48% του ΑΕΠ. Ακολουθεί η Λιθουανία με 4%, η Λετονία με 3,73%, η Εσθονία με 3,38%, η Νορβηγία με 3,35%. Ακολουθούν οι ΗΠΑ με 3,22%, η Δανία με 3,22%, η Ελλάδα στο 2,85%, η Φινλανδία με 2,77%, η Σουηδία με 2,51%, η Ολλανδία με 2,49%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 2,40%, η Τουρκία με 2,33%, η Ρουμανία με 2,28%, η Γαλλία με 2,05%, ο Καναδάς με 2,01%, η Γερμανία με 2% και τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Κροατία, η Τσεχία, η Ουγγαρία, το Μαυροβούνιο, η Σλοβακία και η Σλοβενία, πέτυχαν το όριο του 2% το 2025. Η Ιταλία, η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Συμμαχίας, ξεπέρασε το όριο του 2% του ΑΕΠ της στις δαπάνες για αμυντικούς εξοπλισμούς για πρώτη φορά, ενώ η Ισπανία είναι ο μόνος σύμμαχος που εξαιρείται επίσημα από τον νέο στόχο του 5% - συγκεντρώνοντας τις αποδοκιμασίες του Τραμπ - έχοντας διαπραγματευτεί ένα όριο 2,1% του ΑΕΠ. Οι υπόλοιπες χώρες αγγίζουν το 2%.

Οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% των συνολικών ονομαστικών αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ. Αυτή η ανισορροπία δίνει στον Ντόναλντ Τραμπ το περιθώριο να επιτίθεται στην Ατλαντική Συμμαχία, κουνώντας τακτικά και με κάθε αφορμή το δάχτυλο στους εταίρους του. Την Τρίτη στην Άγκυρα, ο Αμερικανός Πρόεδρος αναμένεται να δείξει τον δρόμο που θα ακολουθήσει, εάν θα πάει σε οριστική ρήξη ή θα συμφιλιωθεί με τους Ευρωπαίους συμμάχους του.