Στροφή στην ενίσχυση του εναέριου στόλου της Συμμαχίας σηματοδοτούν οι ανακοινώσεις του ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά τη διάρκεια του φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας στην Άγκυρα, στα πλαίσια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, που διεξάγεται στην Τουρκία. Η Συμμαχία θα αποκτήσει 10 αεροσκάφη επιτήρησης Saab Globaleye για να αντικαταστήσει τον υφιστάμενο, παλαιό στόλο του Συστήματος Εναέριας Προειδοποίησης και Ελέγχου (AWACS), όπως δήλωσε ο γενικός γραμματέας, Μαρκ Ρούτε. Η Saab, ένας σουηδικός κατασκευαστής, αποτελεί εναλλακτική λύση έναντι των δημοφιλών και ευρέως χρησιμοποιούμενων αεροσκαφών που κατασκευάζει η αμερικανική εταιρεία Boeing.

Πέντε μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης μεγάλου υψομέτρου «Triton», κατασκευασμένα από την αμερικανική Northrop Grumman, θα προστεθούν επίσης για πρώτη φορά στον στόλο του ΝΑΤΟ. Τα κράτη μέλη Νορβηγία, Φινλανδία, Γερμανία και Δανία θα υπογράψουν επιστολή προθέσεων για την αγορά, δήλωσε ο Ρούτε. Πρόκειται για την πρώτη αγορά από τη Συμμαχία μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (drones) Triton, τα οποία θα συμπληρώσουν τον τρέχοντα στόλο του ΝΑΤΟ που αποτελείται από drones επιτήρησης και αναγνώρισης RQ-4D Phoenix, τα οποία εδρεύουν στην Αεροπορική Βάση Σιγκονέλα στη Σικελία της Ιταλίας.

Τόσο τα Triton όσο και τα Phoenix θα χρησιμοποιηθούν για το πρόγραμμα χερσαίας επιτήρησης του ΝΑΤΟ. Και οι δύο τύποι drones βασίζονται στο Global Hawk της Northrop που έχει εκπέτασμα πτερύγων 35,4 μέτρα και μπορεί να μένει στον αέρα για περισσότερες από 30 ώρες.


Επιπλέον, η Συμμαχία θα θέσει σε λειτουργία έναν στόλο στρατηγικών μεταγωγικών αεροσκαφών τύπου Airbus A400M. Το A400M έχει διαστάσεις που το τοποθετούν μεταξύ του C-130 και του Boeing C-17 Globemaster III. Μπορεί να μεταφέρει βαρύτερα φορτία από το C-130 και να προσγειώνεται σε διαδρόμους προσγείωσης με ανώμαλη επιφάνεια. Εκτός από τις μεταφορικές του δυνατότητες, το A400M μπορεί να πραγματοποιεί εναέριο ανεφοδιασμό και ιατρική διακομιδή, όταν είναι εξοπλισμένο με τον κατάλληλο εξοπλισμό.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός κοινού, ιδιοκτήτου σμήνους 12 στρατιωτικών μεταγωγικών αεροσκαφών τύπου A400M (της ευρωπαϊκής Airbus). Ο στόλος θα ανήκει στη Συμμαχία και θα τον διαχειρίζεται απευθείας η Συμμαχία, ενισχύοντας περαιτέρω τις δυνατότητες ταχείας ανάπτυξης και μεταφοράς δυνάμεων.

Την ίδια ώρα, το ΝΑΤΟ δίνει έμφαση στην αντιμετώπιση των drones, με τον Μαρκ Ρούτε να επιβεβαιώνει ότι τα μέλη της Συμμαχίας θα επενδύσουν περισσότερα από 40 δισ. δολάρια σε δυνατότητες αντιμετώπισης των drones τα επόμενα πέντε χρόνια. Υπενθυμίζεται ότι ο πόλεμος με drones κυριαρχεί πλέον στη σύρραξη στην Ουκρανία, με τη Μόσχα και το Κίεβο να εκτοξεύουν καθημερινά εκατοντάδες drones το ένα εναντίον του άλλου.

Η ελληνική συμμετοχή

Η ελληνική παρουσία εντοπίζεται σε δύο νέα πολυεθνικά Προγράμματα Υψηλής Προβολής. Το πρώτο αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες για την άμυνα, με συμμετοχή Βελγίου, Καναδά, Δανίας, Φινλανδίας, Ελλάδας, Ιταλίας, Λουξεμβούργου, Ολλανδίας, Νορβηγίας, Ισπανίας, Σουηδίας και Τουρκίας.

Στόχος είναι η συνεργασία στην απόκτηση, αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση αποθεμάτων κρίσιμων πρώτων υλών, εξαρτημάτων και ανακυκλωμένων προϊόντων που είναι απαραίτητα για την αμυντική παραγωγή.

Η Ελλάδα συμμετέχει και στο GENIFR, το Generic NATO Indirect Fire Round, μαζί με Καναδά, Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Νορβηγία, Σλοβακία, Σουηδία και Τουρκία. Το πρόγραμμα αφορά την ανάπτυξη κοινού ΝΑΤΟϊκού βλήματος πυροβολικού 155 χιλιοστών, πλήρως εναλλάξιμου και διαλειτουργικού μεταξύ των συμμαχικών πυροβολικών συστημάτων. Στόχος είναι η τυποποίηση που θα επιταχύνει την παραγωγή και θα περιορίσει τα προβλήματα ασυμβατότητας που ανέδειξε ο πόλεμος στην Ουκρανία.