Σε νέα φάση επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς οι εκατέρωθεν στρατιωτικές επιθέσεις διαδέχονται η μία την άλλη, οι διεθνείς αγορές παραμένουν σε κατάσταση νευρικότητας και οι φόβοι για νέες αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας εντείνονται. Όλα αυτά ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ετοιμάζεται να απευθύνει διάγγελμα, στο οποίο αναμένεται να καθορίσει τα επόμενα βήματα της Ουάσιγκτον. Σε αυτό το πολεμικό σίριαλ, η ανατροπή φαίνεται πως είναι κυρίαρχη με την προσωρινή εκεχειρία που υπογράφηκε, τον περασμένο μήνα, να παραπαίει ξαφνικά και να δίνει τη θέση της στην κλιμάκωση. Στο ερώτημα γιατί έπεσε στο κενό και αυτή η προσπάθεια επίτευξης εκεχειρίας, η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη. Το σίγουρο είναι ότι το μνημόνιο συνεργασίας και συνενόησης είχε ως στόχο να οδηγήσει σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις και σε μια μόνιμη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ωστόσο η επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο. 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι το Ιράν επιτέθηκε σε επτά εμπορικά πλοία την τελευταία εβδομάδα, με αποτέλεσμα σχεδόν δώδεκα μέλη πληρωμάτων να έχουν σκοτωθεί, να αγνοούνται ή να έχουν τραυματιστεί. Η Ινδία ανακοίνωσε ότι υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία προς το Ιράν, καθώς δύο Ινδοί πολίτες βρίσκονταν μεταξύ των ναυτικών που σκοτώθηκαν. Το βράδυ της Τρίτης επιβλήθηκε εκ νέου ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια, εμποδίζοντας τα πλοία να μετακινούνται από και προς τα ιρανικά λιμάνια και τις παράκτιες περιοχές, ενώ ο αποκλεισμός είχε αρθεί προηγουμένως στο πλαίσιο συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των δύο χωρών, τον περασμένο μήνα. Αν μη τι άλλο, η διαμάχη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης.

Στενά του Ορμούζ: Οι νέοι φόβοι και ο αποκλεισμός

Οι Φρουροί της Επανάστασης, από την πλευρά τους, δήλωσαν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι «το τέλος των αμερικανικών, κακών ενεργειών», όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν. Σε απάντηση στην επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν την Ουάσιγκτον ότι θα πρέπει «να αναμένει το κλείσιμο και άλλων οδών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους». Δεν διευκρίνισαν ποιες ακριβώς διαδρομές θα μπορούσαν να επηρεαστούν.

Παράλληλα, η κρατική ιρανική τηλεόραση μετέδωσε ότι ο ιρανικός στρατός πραγματοποίησε ξεχωριστές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ανακοίνωσαν, επίσης, ότι αναχαίτισαν drones και πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν το Ιράν αργά την Τρίτη, χτυπώντας δεκάδες στρατιωτικούς στόχους κοντά στα Στενά του Ορμούζ και στις ιρανικές παράκτιες περιοχές, σε επιχειρήσεις που διήρκεσαν επτά ώρες.

Σε απάντηση, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην περιοχή, μεταξύ άλλων στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία. 

Οι επόμενες κινήσεις του Ιράν

Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν ενδέχεται να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει τους συμμάχους του Χούθι στην Υεμένη για να κλείσει το πέρασμα Μπαμπ ελ Μαντέμπ προς την Ερυθρά Θάλασσα, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο εναντίον της Ουάσιγκτον και θέτοντας σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως.

Η στενή αυτή θαλάσσια δίοδος συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, από όπου διέρχονται οι εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας και σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.

Οι εξελίξεις είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν την Τετάρτη, καθώς οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, με στόχο να περιορίσουν τη δυνατότητα της Τεχεράνης να πλήττει εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ.

Οι εκτιμήσεις των επενδυτών 

Ο αναλυτής της UBS Τζοβάνι Σταουνόβο ανέφερε ότι ο νέος ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ ενίσχυσε περαιτέρω τις τιμές, σημειώνοντας ότι οι ιρανικές εξαγωγές αργού πετρελαίου ανέρχονταν σε περίπου 1,5 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Η Goldman Sachs εκτίμησε ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο είχαν ανακάμψει σε επίπεδα άνω του 80% σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία παρουσιάστηκε το αμερικανοϊρανικό μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου, αλλά υποχώρησαν ξανά κάτω από το 50%, περίπου στα 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, την τελευταία εβδομάδα.

Η διεθνής χρηματοπιστωτική τράπεζα προειδοποίησε ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 110 δολάρια το βαρέλι το τέταρτο τρίμηνο του έτους, εάν η πορεία των εξαγωγών από τον Κόλπο συνεχίσει να παρουσιάζει προβλήματα.

Παρά τη νέα άνοδο των τιμών, οι αγορές εξακολουθούν να αποτιμούν με επιφύλαξη τις εξελίξεις, καθώς η σύγκρουση μεταβάλλεται σχεδόν καθημερινά και κάθε νέα στρατιωτική ή διπλωματική κίνηση μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα.