Ο Ράτκο Μλάντιτς, ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας που είχε καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου, πέθανε σε ηλικία 83 ετών σε κέντρο κράτησης του ΟΗΕ στη Χάγη, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη Σερβία. Ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, επιτέθηκε στο δικαστήριο εγκλημάτων πολέμου του ΟΗΕ, κατηγορώντας το για «απολίτιστη συμπεριφορά», επειδή δεν επέτρεψε τη μεταφορά του Μλάντιτς στη Σερβία προκειμένου να νοσηλευτεί και να πεθάνει εκεί, όπως σύμφωνα με το Βελιγράδι επιθυμούσε. 

Διαβάστε: Ράτκο Μλάντιτς: Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα με πάνω από 8.000 νεκρούς - Το έγκλημα που κρίθηκε γενοκτονία (Βίντεο)

Ράτκο Μλάντιτς: "Η Χάγη ήθελε τον θάνατό του στη φυλακή"

Ο Μλάντιτς πέθανε την Πέμπτη, λίγες ημέρες μετά την τελευταία απόρριψη αιτήματος της οικογένειάς του και της σερβικής κυβέρνησης να μεταφερθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Βελιγράδι. Το δικαστικό όργανο του ΟΗΕ είχε υποστηρίξει ότι η κατάσταση της υγείας του ήταν επισφαλής αλλά σταθερή και ότι λάμβανε την απαραίτητη φροντίδα στο κέντρο κράτησης.

Ο Βούτσιτς εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός. «Δεν έχουμε καμία ενημέρωση από τη Χάγη», δήλωσε, σημειώνοντας ότι οι σερβικές αρχές είναι έτοιμες να βοηθήσουν στη διοργάνωση μιας αξιοπρεπούς ταφής στη Σερβία, εφόσον αυτό ζητηθεί από την οικογένεια. «Βλέπουμε τώρα ότι η Χάγη ήθελε τον θάνατο του Μλάντιτς στη φυλακή», ανέφερε και πρόσθεσε: «Δεν επέτρεψαν στον στρατηγό να πεθάνει στη Σερβία, όπου εκείνος ήθελε να πεθάνει. Αυτή είναι μια απολίτιστη συμπεριφορά, χωρίς προηγούμενο και χωρίς αιτιολόγηση».

Αναμονή για τη μεταφορά της σορού

Το αρμόδιο όργανο του ΟΗΕ, που επιβλέπει τις εκκρεμείς υποθέσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την Πρώην Γιουγκοσλαβία, δεν είχε απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με το ενδεχόμενο επιστροφής της σορού στη Σερβία. Σερβικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ο Μλάντιτς επιθυμούσε να ταφεί σε νεκροταφείο του Βελιγραδίου, δίπλα στην κόρη του Άνα, η οποία πέθανε το 1994.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Σερβίας Νέναντ Βούγιτς δήλωσε ότι ο Μλάντιτς θα κηδευτεί «με τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές που δικαιούται», επισημαίνοντας ότι οι σερβικές αρχές αναμένουν ενημέρωση για το πότε η Χάγη θα παραδώσει τη σορό του.

Παράλληλα, έχει ξεκινήσει έρευνα για τις συνθήκες του θανάτου του. Δικαστής που ορίστηκε για την εποπτεία της διαδικασίας βρέθηκε για περίπου τρεις ώρες στο κέντρο κράτησης, χωρίς να κάνει δηλώσεις μετά την επίσκεψή του.

Η καταδίκη για τη Σρεμπρένιτσα και τον πόλεμο της Βοσνίας

Ο Μλάντιτς υπήρξε μία από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές των πολέμων που ακολούθησαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Μαζί με τον πρώην πρόεδρο της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και τον πρώην πολιτικό ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς αποτέλεσε μέρος της ηγεσίας που σημάδεψε εκείνη την περίοδο.

Ο πόλεμος της Βοσνίας, από το 1992 έως το 1995, κόστισε τη ζωή σε περίπου 100.000 ανθρώπους και οδήγησε στον εκτοπισμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων. Στη Σρεμπρένιτσα, οι σερβικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Μλάντιτς εκτέλεσαν περίπου 8.000 Βόσνιους μουσουλμάνους, οι οποίοι είχαν αναζητήσει καταφύγιο σε θύλακα που τελούσε υπό την προστασία του ΟΗΕ.

Ο Βούτσιτς, ο οποίος στο παρελθόν είχε υπηρετήσει ως υπουργός στην κυβέρνηση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και είχε πολιτική διαδρομή στον υπερεθνικιστικό χώρο, έχει τα τελευταία χρόνια επιχειρήσει να παρουσιαστεί ως φιλοευρωπαίος μεταρρυθμιστής, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα.