Πολιτικός «σεισμός» επικρατεί στη Γερμανία μετά την επικράτηση της ακροδεξιάς «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) στις ομόσπονδες εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, με τα προγνωστικά να επιβεβαιώνονται και τη θέση συγκεκριμένων ζητημάτων στην ατζέντα, όπως το μεταναστευτικό, η οικονομική κατάσταση, αλλά και ο πόλεμος στην Ουκρανία, να δείχνουν πως είχαν προτεραιότητα για τους εκλογείς, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα στην καγκελαρία και τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) του Φρίντριχ Μερτς.

Για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το «τείχος προστασίας» -ο αποκλεισμός συνεργασίας με την ακροδεξιά- έχει πλέον δεχθεί ισχυρά πλήγματα, ενώ η αυτοδυναμία για τον «ροκ σταρ» Ούλριχ Ζίγκμουντ φαίνεται πως χάνεται ουσιαστικά για 3.530 ψήφους και την οριακή είσοδο της -επίσης σε μεγάλο βαθμό φιλορωσικής- «Συμμαχίας της Σάρα Βάγκεκνεχτ» (BSW), οδηγώντας προς μια κυβέρνηση συνεργασίας.

Διαβάστε: Γρίφος ο σχηματισμός κυβέρνησης στη Σαξονία, ωστόσο το μήνυμα για τον Μερτς είναι σαφές και εκτείνεται ξεκάθαρα και σε ομοσπονδιακό επίπεδο

Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών στη Γερμανία

Το αποτέλεσμα είναι σαφές: Με καταμετρημένο το 97% των ψήφων, η AfD συγκεντρώνει 44%, υπερδιπλασιάζοντας και αυξάνοντας το ποσοστό της κατά 23,2 εκατοστιαίες μονάδες από τις εκλογές του 2021. Αντιστρόφως, το CDU περιορίζεται στο 17,4% (-19,7).

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) αυξάνει οριακά το ποσοστό του στο 9,2% (+0,8). Ακολουθούν οι Πράσινοι με 8,9% (+3) και η Αριστερά με 8,6% (-2,4). Η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), στο 5,1%, δίνει ακόμη μάχη για την είσοδο στη Βουλή του κρατιδίου.

Από πού προέρχονται οι ψηφοφόροι του AfD;

Από τους Χριστιανοδημοκράτες μετακινήθηκαν σχεδόν 83.000 ψηφοφόροι προς το AfD, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των exit polls. Προς την ίδια κατέυθυνση μετακινήθηκαν από το FDP 19.000, από την Αριστερά 11.000, από τους Σοσιαλιστές του SPD 7.000 και από τους Πράσινους 2.000.

Κατά τον αρθρογράφο της NZZ, το CDU υποτίμησε την απογοήτευση των αστών ψηφοφόρων.


Σύμφωνα με τις μετεκλογικές έρευνες, το AfD κατάφερε να κινητοποιήσει ιδιαίτερα πολλούς που μέχρι τώρα απείχαν από εκλογικές αναμετρήσεις. Κατά τους ειδικούς της dimap, της εταιρείας που διενήργησε το exit poll για το κρατικο κανάλι ARD, το 56% των συνολικά 279.000 νέων ψηφοφόρων της AfD δεν είχε προσέλθει στις κάλπες το 2021.

Κινητοποιήθηκαν να ψηφίσουν όσοι απείχαν

Με τη συμμετοχή στις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ να αγγίζει το 80% και να είναι ιδιαίτερα υψηλή, γίνεται αντιληπτό αυτό, καθώς ήταν σχεδόν 20 μονάδες πάνω από το 60,3% της συμμετοχής στις εκλογές του 2021 για το τοπικό κοινοβούλιο. Μόνο προς το κόμμα BSW (Συμμαχία της Σάρα Βάγκεκνεχτ) –το οποίο στην προεκλογική εκστρατεία άσκησε σφοδρή κριτική στη βοήθεια προς την Ουκρανία– φέρεται να έχασε κάποιους ψηφορόρους το AfD, σύμφωνα με τους δημοσκόπους, αριθμώντας αυτούς σε περίπου 2.000 ψηφοφόρους. Κατά τα άλλα, είχε εντυπωσιακή συσπείρωση.

Μεταξύ των ψηφοφόρων της AfD που κινητοποιήθηκαν πρόσφατα, δε, υπάρχουν πιθανώς πολλοί που αισθάνονται πολιτικά αποκλεισμένοι, όπως αναφέρει το Spiegel. Σύμφωνα με την Infratest dimap, το 95% των ψηφοφόρων της AfD θεωρεί άδικο τον τρόπο με τον οποίο τα άλλα κόμματα αντιμετωπίζουν το κόμμα αυτό. Το 79% πιστεύει ότι είναι λάθος το γεγονός ότι η CDU, το SPD και οι Πράσινοι προσπαθούν να εμποδίσουν τη συμμετοχή της AfD στην κυβέρνηση.

Πρώτο το AfD σε όλες τις κοινωνικές ομάδες

Σύμφωνα με τα στοιχεία της dimap, το AfD έρχεται πρώτο σε όλες τις ομάδες ψηφοφόρων που ερευνήθηκαν – συνταξιούχους, εργάτες, υπαλλήλους και αυτοαπασχολούμενους.


Το κόμμα με επικεφαλής τον Ούλριχ Ζίγκμουντ, με τη συναισθηματική και αισιόδοξη προεκλογική του καμπάνια, σημείωσε επιτυχίες όχι μόνο στις αγροτικές περιοχές, αλλά έπεισε νέους ψηφοφόρους και στις πόλεις. Στην περιφέρεια Μαγδεμβούργο I το AfD αναδείχθηκε ισχυρότερη πολιτική δύναμη με το 38,8% των ψήφων.

Και στους νέους ψηφοφόρους, ωστόσο, το AfD προηγείται καθαρά με 42%, ενώ το CDU τα πάει ακόμη χειρότερα απ' ό,τι στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Το ιδιαίτερο προφίλ της Σαξονίας-Άνχαλτ

Το γεγονός ότι το AfD πέτυχε νέα ρεκόρ στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ δεν είναι τυχαίο, όπως επισημαίνει η ανάλυση του Spiegel. Όχι μόνο η πολιτική κατάσταση σε ομοσπονδιακό επίπεδο ευνόησε το ακροδεξιό κόμμα, αλλά και η κοινωνικοδημογραφική δομή του κρατιδίου. Η Σαξονία-Άνχαλτ έχει την τρίτη χαμηλότερη πυκνότητα πληθυσμού απ' όλα τα γερμανικά κρατίδια, μετά το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και το Βρανδεμβούργο. Υπάρχουν μόνο δύο μεγάλες πόλεις, το Μαγδεβούργο και το Χάλλε (Σάαλε). Κατά τα άλλα, το κρατίδιο είναι κατά κύριο λόγο αγροτικό και οικονομικά αδύναμο. Εδώ και χρόνια πλήττεται από την αποδημία των νέων και από τις δημογραφικές αλλαγές γενικότερα.

Σε αρκετούς δήμους, το AfD συγκέντρωσε το 55 τοις εκατό ή και περισσότερο του συνόλου των δεύτερων ψήφων (σ.σ. η ιδιαιτερότητα του γερμανικού εκλογικού συστήματος). Αυτά τα προπύργια του AfD είναι επίσης οι ίδιες περιοχές που έχουν συρρικνωθεί δραματικά τα τελευταία 15 χρόνια λόγω της μείωσης των γεννήσεων και της μετανάστευσης.


Ασφάλεια και μεταναστευτικό

Η εσωτερική ασφάλεια και η μετανάστευση ήταν τα ισχυρότερα κίνητρα ψήφου για τους ψηφοφόρους της AfD. Το 91% εξ αυτών δήλωσε ότι ανησυχούσε για το γεγονός ότι «τόσοι πολλοί αλλοδαποί ζουν πλέον στη Γερμανία», ενώ το 85% εξέφρασε ανησυχία για το ότι «ο τρόπος ζωής στη Γερμανία αλλάζει υπερβολικά δραστικά».

Πώς διασώθηκαν Σοσιαλιστές και Πράσινοι

Σε αντίθεση με τους φόβους που υπήρχαν, το σοσιαλιστικό SPD παραμένει σε γενικές γραμμές στα ίδια επίπεδα και εντέλει αναδεικνύεται τρίτη δύναμη, κόντρα στις αρχικές προβλέψεις του exit poll που το έδιναν στην 5η θέση. Οι Πράσινοι κατάφεραν να κερδίσουν ψηφοφόρους και δύο έδρες στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, δε, στα γερμανικά Μέσα, ο φόβος πιθανής αυτοδυναμίας του AfD καθόρισε τις εξελίξεις, οδηγώντας στην ψήφιση των εν λόγω κομμάτων.


Γρίφος η επόμενη κυβέρνηση στο κρατίδιο

Η AfD δεν θα βρει εύκολα τρόπο να κυβερνήσει, καθώς τα άλλα κόμματα απορρίπτουν το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί της, ενώ η BSW εκφράζει μεν την πρόθεσή της να συνεργαστεί, αλλά μόνο κατά περίπτωση, «με βάση κάθε φορά το πολιτικό ζήτημα» που θα κρίνεται.

Η επικεφαλής της BSW στο κρατίδιο Κλαούντια Βίτινγκ έκρινε ότι «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακεί η AfD στην κυβέρνηση με κάποιον τρόπο».

Προς το παρόν, στο Μαγδεμβούργο κυβερνά συνασπισμός του CDU, του SPD και του FDP, αλλά η συνέχιση αυτής της συμμαχίας δεν είναι δυνατή.

Ανέφικτος θα ήταν επίσης συνασπισμός CDU-SPD-Πρασίνων.

Σε περίπτωση που το AfD δεν μπορέσει να κυβερνήσει μόνο, μια επιλογή θα ήταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό την ηγεσία του CDU, η οποία θα εξαρτάται από την Αριστερά - κατάσταση παρόμοια με τη Θουριγγία και τη Σαξονία.

Στο εσωτερικό του CDU, το οποίο έχει αποφασίσει με ψήφισμα να μη συνεργάζεται με το AfD και την Αριστερά, υπάρχουν έντονες επιφυλάξεις σχετικά με αυτό το σενάριο.

Der Spiegel: "Πρόβλημα για τον Μερτς"

«Στο CDU μιλούν ήδη για πρόβλημα καγκελαρίου», σημείωσε το περιοδικό «Der Spiegel». Στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα τα στελέχη είναι σοκαρισμένα κι επιρρίπτουν ευθύνες στον αρχηγό, επέμεινε. «Για το CDU σε ομοσπονδιακό επίπεδο και ιδιαίτερα για τον καγκελάριο και αρχηγό του CDU, Φρίντριχ Μερτς, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε άβολες, ακόμη και υπαρξιακές, συζητήσεις, το αργότερο όταν εκλεγούν νέα κοινοβούλια κρατιδίων στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο, σε δύο εβδομάδες. Όσοι βρίσκονται στην κορυφή του κόμματος και στον στενό κύκλο του καγκελάριου γνωρίζουν τον κίνδυνο», συμπλήρωσε σε ανάλυσή του το περιοδικό.


«Ο καγκελάριος εκλέγεται για τέσσερα χρόνια», αντέτεινε ο αρχηγός της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU, Τόρστεν Φράι, αποκλείοντας το ενδεχόμενο παραίτησης του κ. Μερτς ή νέου ανασχηματισμού του ομοσπονδιακού υπουργικού συμβουλίου. «Όχι. Είμαστε σε καλή θέση», εκτίμησε, προτείνοντας ότι η κυβέρνηση «θα πρέπει να εμπλέξει ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους, να λάβουμε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες τους, ανησυχίες που είναι επίσης δικαιολογημένες».

Υποστήριξη από Τραμπ και Μασκ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ουδέποτε έχει κρύψει τη συμπάθειά του για την «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Μέσω Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίευσε γράφημα με το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, στο οποίο φαίνεται η ξεκάθαρη νίκη της AfD.



Ο πρώην στενός συνεργάτης του Ίλον Μασκ, σε δική του τοποθέτηση μέσω Χ, τόνισε: «Συγχαρητήρια! - Από τον Ίλον στην Αλίς Βάιντελ (σ.σ.: αρχηγό της AfD). Τα "Fake News" αποκαλούν όλη μέρα την AfD "ακροδεξιά" και ο Μερτς έχει πανικοβληθεί. Μόνο που η κοινή λογική δεν είναι στην πραγματικότητα ακροδεξιά, αλλά η βούληση να προστατεύσει κανείς την πατρίδα του. Διατηρήστε αυτή την ορμή σε εθνικό επίπεδο».