Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ετήσια άδεια των εργαζομένων μεταβάλλεται ριζικά από την 1η Ιανουαρίου 2026, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και χορήγησης των αδειών. Οι εργαζόμενοι κερδίζουν περισσότερη ελευθερία στην οργάνωση των διακοπών τους, ενώ οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται από γραφειοκρατικές υποχρεώσεις που μέχρι σήμερα επιβάρυναν τη λειτουργία τους.


Νέες δυνατότητες κατάτμησης της ετήσιας άδειας

Με το νέο καθεστώς, κάθε εργαζόμενος αποκτά το δικαίωμα να κατανέμει την ετήσια άδειά του σε όσα χρονικά διαστήματα επιθυμεί, υποβάλλοντας σχετική έγγραφη αίτηση. Η μόνη προϋπόθεση που τίθεται είναι ένα τμήμα της άδειας να καλύπτει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για το πενθήμερο ή έξι για το εξαήμερο εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας. Μέχρι πρότινος, η κείμενη νομοθεσία επέβαλλε την ενιαία λήψη της άδειας, εκτός εάν ο ίδιος ο εργαζόμενος ζητούσε ρητά την κατάτμησή της. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, υπήρχε αυστηρή απαίτηση για χορήγηση δύο συνεχόμενων εβδομάδων. Η νέα ρύθμιση καταργεί αυτούς τους περιορισμούς, προσφέροντας στους εργαζομένους τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις άδειές τους στις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες.

Κατάργηση προαναγγελίας στο σύστημα Εργάνη

Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση των εργοδοτών να προαναγγέλλουν την άδεια στο ηλεκτρονικό σύστημα Εργάνη. Στη θέση της εισάγεται απλούστερη διαδικασία: απολογιστική δήλωση που υποβάλλεται τον επόμενο μήνα από τη χορήγηση. Παράλληλα, επιτρέπεται πλέον η ηλεκτρονική τήρηση του αρχείου αιτήσεων άδειας, μειώνοντας περαιτέρω τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.


Συμφωνία εργαζομένου και εργοδότη για τον χρόνο χορήγησης

Ο προσδιορισμός του χρόνου χορήγησης της ετήσιας άδειας παραμένει θέμα αμοιβαίας συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών. Ούτε ο εργοδότης ούτε ο εργαζόμενος μπορούν να επιβάλουν μονομερώς την περίοδο λήψης της άδειας. Σε περίπτωση που προκύψει διαφωνία σχετικά με τον χρόνο, η Επιθεώρηση Εργασίας αναλαμβάνει την επίλυση του ζητήματος. Διατηρείται η υφιστάμενη διάταξη που ορίζει ότι το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης οφείλει να λάβει άδεια κατά το διάστημα Μαΐου έως Σεπτεμβρίου, παρότι πολλοί χαρακτηρίζουν αυτή τη ρύθμιση ξεπερασμένη για τις σύγχρονες συνθήκες εργασίας.


Περιορισμοί στην πρωτοβουλία του εργοδότη

Η μεταρρύθμιση, ενώ μειώνει τη γραφειοκρατία και ενισχύει τα δικαιώματα των εργαζομένων, καταργεί τη δυνατότητα του εργοδότη να προτείνει από μόνος του την κατάτμηση της άδειας. Αυτή η εξέλιξη ενδέχεται να δημιουργήσει λειτουργικές δυσκολίες σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις που χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού τους.


Υπολογισμός και δικαιώματα ετήσιας άδειας

Η ετήσια άδεια χορηγείται αναλογικά, με βάση τον χρόνο απασχόλησης του εργαζομένου στην επιχείρηση. Ο υπολογισμός βασίζεται σε ετήσια άδεια 20 εργάσιμων ημερών για πενθήμερο ωράριο και 24 εργάσιμων ημερών για εξαήμερο, που αντιστοιχούν σε 12 μήνες συνεχούς απασχόλησης. Κατά το πρώτο ημερολογιακό έτος, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει τμηματικά την άδεια μέχρι την 31η Μαρτίου του επόμενου έτους, σύμφωνα με το άρθρο 61 του Ν. 4808/2021. Κατά το δεύτερο έτος, ο εργαζόμενος δικαιούται την αναλογική άδεια που υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο, επαυξημένη κατά μία εργάσιμη ημέρα για κάθε επιπλέον έτος υπηρεσίας, μέχρι τις 22 ημέρες για πενθήμερο ή 26 ημέρες για εξαήμερο.

Από το τρίτο ημερολογιακό έτος και μετά, ο εργαζόμενος δικαιούται ολόκληρη την ετήσια άδειά του σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο του έτους.


Επαυξημένη άδεια για μακροχρόνια υπηρεσία

Οι Εθνικές Γενικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας προβλέπουν επιπλέον δικαιώματα για εργαζομένους με μακρά προϋπηρεσία. Συγκεκριμένα:

Η ΕΓΣΣΕ της 23ης Μαΐου 2000 ορίζει χορήγηση 25 εργάσιμων ημερών για πενθήμερο ή 30 εργάσιμων ημερών για εξαήμερο σε εργαζομένους με 10 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη προϋπηρεσίας συνολικά. Η ΕΓΣΣΕ της 2ας Απριλίου 2008 προσθέτει μία ακόμη εργάσιμη ημέρα μετά τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας, φτάνοντας συνολικά τις 31 εργάσιμες ημέρες για εξαήμερο και 26 ημέρες για πενθήμερο εβδομαδιαίο ωράριο.