Η Κρήτη βυθίστηκε στη θλίψη μετά την είδηση του θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη, του αγαπημένου σε όλους Ψαρογιάννη, ενός ανθρώπου που δεν υπήρξε απλώς σπουδαίος μουσικός, αλλά ζωντανό κομμάτι της ψυχής και της παράδοσης του νησιού. Ο θρυλικός λαουτιέρης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό και μια μουσική παρακαταθήκη που θα συνοδεύει για πάντα τις μνήμες, τις χαρές και τους καημούς της Κρήτης. Η απώλειά του προκάλεσε βαθιά συγκίνηση όχι μόνο στον καλλιτεχνικό κόσμο, αλλά σε κάθε Κρητικό που μεγάλωσε με το λαούτο του να ντύνει γλέντια, πανηγύρια και στιγμές ζωής. Γεννημένος στα Ανώγεια το 1943, ο Γιάννης Ξυλούρης ανήκε στη μεγάλη και ιστορική οικογένεια των Ξυλούρηδων, που εδώ και τέσσερις γενιές αποτελεί πυλώνα της κρητικής μουσικής παράδοσης. Αδερφός του Νίκου Ξυλούρη και του Αντώνη Ξυλούρη (Ψαραντώνη), κουβαλούσε από μικρός το βάρος αλλά και το χάρισμα μιας οικογένειας που έμαθε να μιλά με νότες, μαντινάδες και δοξάρια. Από πολύ νωρίς φάνηκε πως η μουσική δεν ήταν για εκείνον απλώς τέχνη, αλλά τρόπος ύπαρξης.

Ψαρογιάννης (Γιάννης Ξυλούρης): Από παιδί θαύμα σε δεξιοτέχνη του λαούτου

Η πρώτη του επαφή με τη μουσική ήρθε σε ηλικία μόλις πέντε ετών, το 1948, όταν κρατά στα χέρια του το μαντολίνο. Σύντομα ακολουθούν το λαούτο και η λύρα, όργανα με τα οποία θα δεθεί βαθιά και αξεχώριστα. Μαθητής ακόμη του δημοτικού, ο μικρός Γιάννης «συνομιλεί» με τα παραδοσιακά όργανα της Κρήτης σε μια γλώσσα μυστική, που μόνο όσοι έχουν μέσα τους άσβεστο πάθος μπορούν να κατανοήσουν. Στα δώδεκά του χρόνια συνοδεύει ήδη τον αδερφό του Νίκο με το λαούτο, ενώ μόλις στα δεκατέσσερα, το 1957, συμμετέχει στην πρώτη του δισκογραφική δουλειά.Η εξέλιξή του υπήρξε ραγδαία. Στα δεκαεπτά του χρόνια, το 1960, θεωρείται ήδη ένα από τα κορυφαία λαούτα της Κρήτης, με τους σπουδαιότερους λυράρηδες του νησιού να επιδιώκουν συνεργασία μαζί του. Το λαούτο του θα συνοδεύσει τους πιο γνωστούς και σημαντικούς εκπροσώπους της κρητικής μουσικής, χαρίζοντας ρυθμό, βάθος και ψυχή σε αμέτρητες ηχογραφήσεις και ζωντανές εμφανίσεις.

Ένας δημιουργός με ρίζες στην παράδοση και βλέμμα μπροστά

Ο Γιάννης Ξυλούρης δεν περιορίστηκε ποτέ στον ρόλο του δεξιοτέχνη. Παρότι το λαούτο και το μαντολίνο υπήρξαν τα όργανα που αγάπησε από παιδί, άνοιξε τους μουσικούς του ορίζοντες στη λύρα, στο τραγούδι και στη σύνθεση. Προικισμένος με σπάνια φαντασία και άψογη τεχνική, άρχισε να δημιουργεί σύγχρονα κρητικά τραγούδια, συνθέσεις που ξεχώριζαν για την ποιότητά τους και θα μπορούσαν να σταθούν επάξια δίπλα στο έργο καταξιωμένων και σπουδασμένων συνθετών. Πατώντας γερά στην παράδοση, αλλά αξιοποιώντας ταυτόχρονα στοιχεία της έντεχνης μουσικής, κατόρθωσε να διαμορφώσει μια προσωπική καλλιτεχνική πρόταση με στέρεες βάσεις. Η παρουσία του υπήρξε έντονη και διαρκής, με συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στη μακρόχρονη πορεία του συνεργάστηκε, εκτός από τα αδέρφια του Νίκο και Αντώνη, με κορυφαίους καλλιτέχνες όπως ο Κώστας Μουντάκης και ο Βασίλης Σκουλάς, ενώ το έργο του επεκτάθηκε και σε συνεργασίες με μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, το Αιγαίο και τη Μικρά Ασία, καθώς και με σημαντικούς Έλληνες συνθέτες. Ο Γιάννης Ξυλούρης υπήρξε ο άνθρωπος που κυριάρχησε στο λαούτο, αφήνοντας πίσω του δεκάδες ηχογραφήσεις απαράμιλλης τεχνικής και αισθητικής, που φέρουν τη σφραγίδα της τελειότητας. Σήμερα, η Κρήτη αποχαιρετά έναν αυθεντικό εκφραστή της ψυχής της, έναν μουσικό που έκανε το λαούτο φωνή, μνήμη και ταυτότητα ενός ολόκληρου τόπου. 

@parapolitika Η Κρήτη βυθίστηκε στη θλίψη μετά την είδηση του θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη, του αγαπημένου σε όλους Ψαρογιάννη, ενός ανθρώπου που δεν υπήρξε απλώς σπουδαίος μουσικός, αλλά ζωντανό κομμάτι της ψυχής και της παράδοσης του νησιού. Ο θρυλικός λαουτιέρης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό και μια μουσική παρακαταθήκη που θα συνοδεύει για πάντα τις μνήμες, τις χαρές και τους καημούς της Κρήτης. Η απώλειά του προκάλεσε βαθιά συγκίνηση όχι μόνο στον καλλιτεχνικό κόσμο, αλλά σε κάθε Κρητικό που μεγάλωσε με το λαούτο του να ντύνει γλέντια, πανηγύρια και στιγμές ζωής. Γεννημένος στα Ανώγεια το 1943, ο Γιάννης Ξυλούρης ανήκε στη μεγάλη και ιστορική οικογένεια των Ξυλούρηδων, που εδώ και τέσσερις γενιές αποτελεί πυλώνα της κρητικής μουσικής παράδοσης. Αδερφός του Νίκου Ξυλούρη και του Αντώνη Ξυλούρη (Ψαραντώνη), κουβαλούσε από μικρός το βάρος αλλά και το χάρισμα μιας οικογένειας που έμαθε να μιλά με νότες, μαντινάδες και δοξάρια. Από πολύ νωρίς φάνηκε πως η μουσική δεν ήταν για εκείνον απλώς τέχνη, αλλά τρόπος ύπαρξης. #parapolitikagr #psarogiannis #crete #creta #laouto ♬ πρωτότυπος ήχος - Parapolitika.gr