EnΤραγωδία στη "Βιολάντα": Διαρροή προπανίου και ερωτήματα για το υπόγειο-βόμβα του εργοστασίου
Τι λένε πραγματογνώμονες
Βαθιά συγκίνηση και οργή προκαλεί στην τοπική κοινωνία των Τρικάλων το πολύνεκρο δυστύχημα στη βιομηχανία "Βιολάντα", όπου πέντε εργαζόμενες έχασαν τη ζωή τους - Πού στρέφονται οι έρευνες
Μέσα σε περίπου 48 ώρες δόθηκαν καίριες απαντήσεις αναφορικά με τα αίτια που οδήγησαν στη θανάσιμη έκρηξη τα ξημερώματα της Δευτέρας στις εγκαταστάσεις της βιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα. Μια έκρηξη που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες γυναίκες, σκορπίζοντας τη θλίψη στην ευρύτερη περιοχή. Το προανακριτικό έργο της Πυροσβεστικής και κυρίως της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) συνεχίζεται, έστω και μέσω της προκαταρκτικής που διέταξε η τοπική Εισαγγελία, παρά το γεγονός πως το πόρισμα είναι απολύτως σαφές: Μία διαρροή από φθαρμένη σωλήνωση, ποσότητα προπανίου που εγκλωβίστηκε στο υπέδαφος και ένας σπινθήρας ήταν αρκετά για να προκαλέσουν αυτήν την ανείπωτη τραγωδία. Ολα αυτά ήρθαν σε γνώση του κοινού μετά και την ενημέρωση από τον υποστράτηγο Αναστάσιο Μιχαλόπουλο, διοικητή του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), την ώρα που αντηχούσαν οι διαμαρτυρίες εργαζομένων και έκαναν λόγο για οσμή αερίου. Παρά τα όσα ανέφεραν κατά καιρούς οι εργαζόμενοι, δεν φαίνεται να υπήρξε κάποια ενέργεια για να διερευνηθεί η γενεσιουργός αιτία της μυρωδιάς.
Λίγο αργότερα ο υποστράτηγος έδινε το απολύτως χαρακτηριστικό εύρημα των ερευνών: «…Η διασύνδεση των δεξαμενών πραγματοποιείτο μέσω υπόγειων σωληνώσεων, οι οποίες διέρχονταν κάτω από ασφαλτοστρωμένο χώρο και εισέρχονταν στο ισόγειο τμήμα του κτιρίου, τροφοδοτώντας τους φούρνους. Κατόπιν ελέγχων […] διαπιστώθηκε διαρροή στο έδαφος, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια τομής και εκσκαφής σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, όπου εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους. Η διαρροή εκτιμάται ότι ήταν πολύμηνη, με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου», τόνισε χαρακτηριστικά, για να καταλήξει: «Η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης, οδήγησε σε έκρηξη». Πέραν των άλλων στο μικροσκόπιο των ερευνών έχει μπει και ο αυθαίρετος υπόγειος χώρος του εργοστασίου που εντοπίσθηκε.
Παρά το γεγονός πως η προανακριτική Αρχή, εν προκειμένω η Πυροσβεστική, όφειλε να προβεί άμεσα σε συλλήψεις, αμέσως μετά την έκρηξη, χρειάστηκαν αρκετές ώρες ώστε να συλλεχθούν όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία θα οδηγούσαν σε πιο στέρεα συμπεράσματα. Το βράδυ της Τρίτης τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και δύο στελέχη της εταιρείας (πρόκειται για τον υπεύθυνο ασφαλείας και τον υπεύθυνο βάρδιας) συνελήφθησαν με τις κατηγορίες της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, της έκρηξης από αμέλεια και της πρόκλησης σωματικών βλαβών. Σχεδόν 12 ώρες μετά οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα, όπου παρέμειναν επί τρίωρο. Αν και αφέθηκαν ελεύθεροι, δόθηκε εντολή για προκαταρκτική έρευνα, όπου θέτει τους τρεις εν δυνάμει κατηγορουμένους σε αναμονή για να δώσουν περαιτέρω εξηγήσεις και ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν ποινικές διώξεις.
Πλέον η έρευνα επικεντρώνεται στους λόγους για τους οποίους προέκυψαν οι συνθήκες που οδήγησαν στην ολέθρια έκρηξη. Με τη βοήθεια ειδικών πραγματογνωμόνων, η Πυροσβεστική καλείται να διαπιστώσει πρωτίστως αν υπήρχαν ανιχνευτές ή αισθητήρες διαρροής αερίων. Επιπροσθέτως, μέσω της επιστημονικής ματιάς, να εξηγηθεί πώς είναι δυνατόν να μην παρατηρηθεί πτώση πίεσης, με δεδομένο πως υπήρχε διαρροή, και επίσης αν λήφθηκαν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υπογειοποίηση των σωλήνων τροφοδοσίας αερίου, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες τεχνικές. Παράλληλα, όμως, ειδικοί επισημαίνουν πως είναι απαραίτητο να ξεκαθαριστεί πώς προέκυψε η φθορά στη συγκεκριμένη σωλήνωση και, βεβαίως, αν πραγματοποιήθηκε έλεγχος από αρμόδιους φορείς, που έδωσαν σχετική άδεια λειτουργίας στην εν λόγω εγκατάσταση. Επί της ουσίας, όμως, καθίσταται σαφές πως η στιγμή της έκρηξης αποτελεί μόνο το «σημείο μηδέν» στο χρονολόγιο της έρευνας και είναι εκ των πραγμάτων επιτακτική ανάγκη να διακριβωθούν βήμα προς βήμα όλες οι κινήσεις που ακολουθήθηκαν μέχρι και την τραγωδία, ενώ στο μικροσκόπιο έχει μπει και η άδεια δόμησης του υπογείου, αλλα και κάποια έργα οδοποιίας που προκάλεσαν φθορές.
Το «κυνηγητό» της λεπτομέρειας που θα μπορούσε να απαντήσει στο ερώτημα που αφορά το «λάθος» που οδήγησε στη θανάσιμη έκρηξη στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» έχει ήδη ξεκινήσει. Οι επισκέψεις της Επιθεώρησης Εργασίας από το καλοκαίρι του 2025 μέχρι τον περασμένο Νοέμβριο κίνησαν το ενδιαφέρον του τοπικού Εργατικού Κέντρου, το οποίο αφήνει να εννοηθεί κωλυσιεργία από την πλευρά της ανεξάρτητης Αρχής. Παρ’ όλα αυτά, η τοποθέτηση της Επιθεώρησης Εργασίας στα «Π» δίνει συγκεκριμένο στίγμα αναφορικά με το αντικείμενο των ελέγχων που πραγματοποίησε στις εγκαταστάσεις της «Βιολάντα» κατά το 2025.
«Εγιναν τέσσερις έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας στο εργοστάσιο της "Βιολάντα" μέσα στο 2025. Οι τρεις πραγματοποιήθηκαν κατά τη θερινή περίοδο και αφορούσαν την τήρηση των μέτρων προστασίας τωνμ εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση (διαλείμματα, παροχή νερού, ωράρια και συνθήκες εργασίας σε υψηλές θερμοκρασίες), με τους δύο από αυτούς να είναι επαναληπτικοί, για να διαπιστωθεί αν υπήρξε συμμόρφωση στις συστάσεις», τονίζει στέλεχος της ανεξάρτητης Αρχής στα «Π». Οπως γίνεται αντιληπτό, σε πρώτη φάση δεν προκύπτει έλεγχος που να συμπίπτει με τα όσα έκανε γνωστά το Πυροσβεστικό Σώμα την περασμένη Τετάρτη. Μάλιστα, και ο τέταρτος έλεγχος που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο σημειώθηκε έπειτα από εργατικό ατύχημα. Ηταν μια εργαζόμενη η οποία έχασε το ένα της δάχτυλο κατά τη διάρκεια των εργασιών. «Στο πλαίσιο των ελέγχων καταγράφηκαν συγκεκριμένα ζητήματα ασφάλειας, όπως εμπόδια σε δίοδο διαφυγής (κιβώτια) και έλλειψη προστατευτικού σε ταινία μεταφοράς εμπορευμάτων, ενώ έγινε και έλεγχος ύπαρξης και ισχύος πιστοποιητικών Πυροσβεστικής», σημειώνει το στέλεχος της Επιθεώρησης Εργασίας.
Στη συνέχεια, δε, εξηγεί πως αναμένεται η σχετική αναφορά από τα αρμόδια τμήματα της βιομηχανίας μπισκότων, με την επιβολή προστίμου στον ορίζοντα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Αυτό όμως που έχει ξεχωριστή σημασία είναι το γεγονός πως η Επιθεώρηση Εργασίας έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες ως προς τη διεξαγωγή ελέγχων. «Τα όρια των αρμοδιοτήτων της Επιθεώρησης Εργασίας είναι ευδιάκριτα και αφορούν την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Η ανεξάρτητη Αρχή δεν έχει την κατάρτιση να ελέγξει την τεχνική ορθότητα ή την εγκατάσταση δεξαμενών αερίου ούτε τη στατικότητα του κτιρίου, καθώς αυτά εμπίπτουν σε άλλες υπηρεσίες (Πυροσβεστική, υπουργείο Ανάπτυξης/Διεύθυνση Βιομηχανίας, περιφέρεια, Πολεοδομία)», συμπληρώνει, ενώ σημειώνεται πως η Ε.Ε. δύναται να ελέγξει αν υπάρχουν τα σχετικά πιστοποιητικά από τους παραπάνω φορείς.
Αρχικά, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Τρικάλων, κ. Κωνσταντίνος Παπαευθυμίου, μιλώντας στα «Π» τόνισε ότι η σκέψη όλων είναι «στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους και στις οικογένειές τους. Στις μητέρες που πήγαν στη δουλειά τους και δεν γύρισαν ποτέ πίσω». Παράλληλα, εκφράζοντας τη συμπαράστασή του και προσωπικά, αναφέρθηκε και στην οικογένεια της ίδιας της εταιρείας, χαρακτηρίζοντας τη «Βιολάντα» ως μια εταιρεία που δεν είχε δώσει δικαιώματα μέχρι σήμερα. Ο κ. Παπαευθυμίου υπογράμμισε ότι η κοινωνία των Τρικάλων βιώνει μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή, καθώς «είμαστε δεμένες κοινωνίες, γνωριζόμαστε όλοι μεταξύ μας, δεν είμαστε απλώς άνθρωποι που λέμε μια καλημέρα στον δρόμο». Για τον ίδιο, το μεγαλύτερο πλήγμα είναι «η απώλεια των ανθρώπων», ενώ τα υλικά αγαθά και οι εγκαταστάσεις μπορούν να ξαναχτιστούν, αλλά οι ζωές που χάθηκαν δεν αναπληρώνονται.
Από την πλευρά του, όπως προαναφέραμε, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, Δημήτρης Αρμάγος, χαρακτήρισε το δυστύχημα «προαναγγελθέν έγκλημα», επισημαίνοντας την έλλειψη ουσιαστικών μέτρων υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Οπως δήλωσε στα «Π», «οι εργάτες δεν είναι αναλώσιμοι. Εχουν δικαίωμα να γυρίζουν στο σπίτι τους ζωντανοί». Παράλληλα τόνισε ότι πρέπει να διερευνηθούν πλήρως τα αίτια του δυστυχήματος και να αποδοθούν ευθύνες, στέλνοντας μήνυμα σε εργοδοσία και κυβέρνηση ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να θεωρείται κόστος. Κοινός τόπος και των δύo παρεμβάσεων είναι ότι η απώλεια δεν αφορά μόνο μια επιχείρηση, αλλά ολόκληρη την κοινωνία των Τρικάλων. Οπως ανέφεραν, το εργοστάσιο μπορεί να ξαναλειτουργήσει, η κοινωνία θα προχωρήσει, αλλά οι ζωές που χάθηκαν αφήνουν ένα ανεπούλωτο τραύμα. Το γεγονός έχει ανοίξει ένα τραύμα που θα συνοδεύει την τοπική κοινωνία για καιρό, υπενθυμίζοντας πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και στην ανθρώπινη ζωή.
Αναφορικά με τις διαδικασίες που προβλέπονται, ο κ. Γκουρμπάτσης ανέφερε:
«Η Πυροσβεστική ελέγχει τη νομιμότητα, αν αυτά που ο μηχανικός έχει στην τεχνική του περιγραφή προβλέπονται από τον νόμο και είναι σύμφωνα με τον νόμο. Ο μηχανικός, με υπεύθυνη δήλωση, πιστοποιεί ότι όλα είναι τα προβλεπόμενα, όμως δεν γίνεται αυτοψία από την Πυροσβεστική. Η Πυροσβεστική, όμως, έχει το δικαίωμα εν ευθέτω χρόνω να πάει να κάνει έλεγχο και να διαπιστώσει αν λειτουργούν όλα σωστά και είναι τα προβλεπόμενα. Εδώ -ως φαίνεται- κάτι πήγε στραβά…», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με το σύστημα εντοπισμού διαρροών, είπε: «Oταν διαφεύγει το αέριο, μόλις φτάσει στο κατώτερο σημείο εκρηκτικότητας του αερίου, είναι συνδεδεμένοι οι ανιχνευτές με ένα ηχητικό σήμα, και οπτικά σήματα υπάρχουν, οπότε εάν είχε προηγηθεί η ειδοποίηση του κόσμου, θα είχαν εκκενώσει τον χώρο».
Στην ερώτηση αν εκτιμά ότι μπορεί να μην υπήρχε το σύστημα αυτό, απαντά: «Μπορεί να μην υπήρχε, αλλά και αν υπήρχε, δεν ήταν το ενδεδειγμένο. Δηλαδή υπάρχουν κάποιες προδιαγραφές, επειδή το προπάνιο είναι βαρύτερο του αέρα, κατακάθεται στο έδαφος, οι ανιχνευτές πρέπει να μπούνε σε ένα ύψος από το έδαφος περίπου 60 εκ. Αν τοποθετηθούν πιο ψηλά, δεν ανιχνεύει το αέριο. Μετά οι ανιχνευτές, αν υπήρχαν, είναι πιστοποιημένοι; Είναι συνδεδεμένοι όπως πρέπει; Πρέπει όλα αυτά να απαντηθούν από την έρευνα», κατέληξε. Για τα αίτια της έκρηξης μίλησε στα «Π» και ο υποστράτηγος του Πυροσβεστικού Σώματος εν αποστρατεία, επίκουρος καθηγητής Χημείας Μιχάλης Χάλαρης, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Υπήρχε κάποια αστοχία υλικού στη σωλήνωση που συνέδεε τις δεξαμενές προπανίου με την κεντρική μονάδα παραγωγής στον εξωτερικό χώρο. Αυτή η διαρροή δεν ήταν τόσο μεγάλης έκτασης, γινόταν σιγά-σιγά οπότε δεν εντοπιζόταν», ανέφερε μεταξύ άλλων, ενώ για το σύστημα ανίχνευσης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Είναι η δεύτερη κακή αστοχία, ενώ είχε τους μειωτήρες πίεσης -που καταλάβαιναν τι γίνεται-, ήταν τόσο χαμηλή η διαρροή, η οποία ήταν κάτω από τα ραντάρ των ανιχνευτών και του συστήματος ασφαλείας που αν αντιλαμβάνονταν τη διαρροή θα σταματούσαν την παροχή του αερίου. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχαν αισθητήρες στο υπόγειο, γιατί δεν χρειάζονταν στο συγκεκριμένο χώρο, δεν είχε σχέση με την παραγωγική διαδικασία, ήταν ένας υπόγειος χώρος πολύ μακριά και από τους φούρνους. Ετσι όπως το δείξανε, είναι στην άλλη πλευρά, δεν έχει καμία σχέση με τους φούρνους ούτε με το δίκτυο που πηγαίνει από τις δεξαμενές», τόνισε.
*Δημοσιεύτηκε στα "Παραπολιτικά"
Λίγο αργότερα ο υποστράτηγος έδινε το απολύτως χαρακτηριστικό εύρημα των ερευνών: «…Η διασύνδεση των δεξαμενών πραγματοποιείτο μέσω υπόγειων σωληνώσεων, οι οποίες διέρχονταν κάτω από ασφαλτοστρωμένο χώρο και εισέρχονταν στο ισόγειο τμήμα του κτιρίου, τροφοδοτώντας τους φούρνους. Κατόπιν ελέγχων […] διαπιστώθηκε διαρροή στο έδαφος, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια τομής και εκσκαφής σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, όπου εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους. Η διαρροή εκτιμάται ότι ήταν πολύμηνη, με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου», τόνισε χαρακτηριστικά, για να καταλήξει: «Η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης, οδήγησε σε έκρηξη». Πέραν των άλλων στο μικροσκόπιο των ερευνών έχει μπει και ο αυθαίρετος υπόγειος χώρος του εργοστασίου που εντοπίσθηκε.
Τραγωδία στο εργοστάσιο της "Βιολάντα" στα Τρίκαλα: Πού επικεντρώνονται οι έρευνες
Παρά το γεγονός πως η προανακριτική Αρχή, εν προκειμένω η Πυροσβεστική, όφειλε να προβεί άμεσα σε συλλήψεις, αμέσως μετά την έκρηξη, χρειάστηκαν αρκετές ώρες ώστε να συλλεχθούν όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία θα οδηγούσαν σε πιο στέρεα συμπεράσματα. Το βράδυ της Τρίτης τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και δύο στελέχη της εταιρείας (πρόκειται για τον υπεύθυνο ασφαλείας και τον υπεύθυνο βάρδιας) συνελήφθησαν με τις κατηγορίες της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, της έκρηξης από αμέλεια και της πρόκλησης σωματικών βλαβών. Σχεδόν 12 ώρες μετά οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα, όπου παρέμειναν επί τρίωρο. Αν και αφέθηκαν ελεύθεροι, δόθηκε εντολή για προκαταρκτική έρευνα, όπου θέτει τους τρεις εν δυνάμει κατηγορουμένους σε αναμονή για να δώσουν περαιτέρω εξηγήσεις και ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν ποινικές διώξεις.Πλέον η έρευνα επικεντρώνεται στους λόγους για τους οποίους προέκυψαν οι συνθήκες που οδήγησαν στην ολέθρια έκρηξη. Με τη βοήθεια ειδικών πραγματογνωμόνων, η Πυροσβεστική καλείται να διαπιστώσει πρωτίστως αν υπήρχαν ανιχνευτές ή αισθητήρες διαρροής αερίων. Επιπροσθέτως, μέσω της επιστημονικής ματιάς, να εξηγηθεί πώς είναι δυνατόν να μην παρατηρηθεί πτώση πίεσης, με δεδομένο πως υπήρχε διαρροή, και επίσης αν λήφθηκαν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υπογειοποίηση των σωλήνων τροφοδοσίας αερίου, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες τεχνικές. Παράλληλα, όμως, ειδικοί επισημαίνουν πως είναι απαραίτητο να ξεκαθαριστεί πώς προέκυψε η φθορά στη συγκεκριμένη σωλήνωση και, βεβαίως, αν πραγματοποιήθηκε έλεγχος από αρμόδιους φορείς, που έδωσαν σχετική άδεια λειτουργίας στην εν λόγω εγκατάσταση. Επί της ουσίας, όμως, καθίσταται σαφές πως η στιγμή της έκρηξης αποτελεί μόνο το «σημείο μηδέν» στο χρονολόγιο της έρευνας και είναι εκ των πραγμάτων επιτακτική ανάγκη να διακριβωθούν βήμα προς βήμα όλες οι κινήσεις που ακολουθήθηκαν μέχρι και την τραγωδία, ενώ στο μικροσκόπιο έχει μπει και η άδεια δόμησης του υπογείου, αλλα και κάποια έργα οδοποιίας που προκάλεσαν φθορές.
Το «κυνηγητό» της λεπτομέρειας που θα μπορούσε να απαντήσει στο ερώτημα που αφορά το «λάθος» που οδήγησε στη θανάσιμη έκρηξη στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» έχει ήδη ξεκινήσει. Οι επισκέψεις της Επιθεώρησης Εργασίας από το καλοκαίρι του 2025 μέχρι τον περασμένο Νοέμβριο κίνησαν το ενδιαφέρον του τοπικού Εργατικού Κέντρου, το οποίο αφήνει να εννοηθεί κωλυσιεργία από την πλευρά της ανεξάρτητης Αρχής. Παρ’ όλα αυτά, η τοποθέτηση της Επιθεώρησης Εργασίας στα «Π» δίνει συγκεκριμένο στίγμα αναφορικά με το αντικείμενο των ελέγχων που πραγματοποίησε στις εγκαταστάσεις της «Βιολάντα» κατά το 2025.
«Εγιναν τέσσερις έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας στο εργοστάσιο της "Βιολάντα" μέσα στο 2025. Οι τρεις πραγματοποιήθηκαν κατά τη θερινή περίοδο και αφορούσαν την τήρηση των μέτρων προστασίας τωνμ εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση (διαλείμματα, παροχή νερού, ωράρια και συνθήκες εργασίας σε υψηλές θερμοκρασίες), με τους δύο από αυτούς να είναι επαναληπτικοί, για να διαπιστωθεί αν υπήρξε συμμόρφωση στις συστάσεις», τονίζει στέλεχος της ανεξάρτητης Αρχής στα «Π». Οπως γίνεται αντιληπτό, σε πρώτη φάση δεν προκύπτει έλεγχος που να συμπίπτει με τα όσα έκανε γνωστά το Πυροσβεστικό Σώμα την περασμένη Τετάρτη. Μάλιστα, και ο τέταρτος έλεγχος που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο σημειώθηκε έπειτα από εργατικό ατύχημα. Ηταν μια εργαζόμενη η οποία έχασε το ένα της δάχτυλο κατά τη διάρκεια των εργασιών. «Στο πλαίσιο των ελέγχων καταγράφηκαν συγκεκριμένα ζητήματα ασφάλειας, όπως εμπόδια σε δίοδο διαφυγής (κιβώτια) και έλλειψη προστατευτικού σε ταινία μεταφοράς εμπορευμάτων, ενώ έγινε και έλεγχος ύπαρξης και ισχύος πιστοποιητικών Πυροσβεστικής», σημειώνει το στέλεχος της Επιθεώρησης Εργασίας.
Στη συνέχεια, δε, εξηγεί πως αναμένεται η σχετική αναφορά από τα αρμόδια τμήματα της βιομηχανίας μπισκότων, με την επιβολή προστίμου στον ορίζοντα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Αυτό όμως που έχει ξεχωριστή σημασία είναι το γεγονός πως η Επιθεώρηση Εργασίας έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες ως προς τη διεξαγωγή ελέγχων. «Τα όρια των αρμοδιοτήτων της Επιθεώρησης Εργασίας είναι ευδιάκριτα και αφορούν την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Η ανεξάρτητη Αρχή δεν έχει την κατάρτιση να ελέγξει την τεχνική ορθότητα ή την εγκατάσταση δεξαμενών αερίου ούτε τη στατικότητα του κτιρίου, καθώς αυτά εμπίπτουν σε άλλες υπηρεσίες (Πυροσβεστική, υπουργείο Ανάπτυξης/Διεύθυνση Βιομηχανίας, περιφέρεια, Πολεοδομία)», συμπληρώνει, ενώ σημειώνεται πως η Ε.Ε. δύναται να ελέγξει αν υπάρχουν τα σχετικά πιστοποιητικά από τους παραπάνω φορείς.
Τι λένε πραγματογνώμονες - "Εχουν δικαίωμα να γυρίζουν στο σπίτι τους ζωντανοί"
Βαθιά συγκίνηση και οργή προκαλεί στην τοπική κοινωνία των Τρικάλων το πολύνεκρο δυστύχημα στη βιομηχανία «Βιολάντα», όπου πέντε εργαζόμενες έχασαν τη ζωή τους. Η τραγωδία έχει αφήσει ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα σε εργοστάσιο και κοινωνία, ενώ φορείς της περιοχής μίλησαν στα «Π» αφήνοντας αιχμές για παραλήψεις στα μέτρα ασφαλείας του προσωπικού, με πιο χαρακτηριστική δήλωση αυτή του προέδρου του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, ο οποίος έκανε λόγο για «προαναγγελθέν έγκλημα».Αρχικά, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Τρικάλων, κ. Κωνσταντίνος Παπαευθυμίου, μιλώντας στα «Π» τόνισε ότι η σκέψη όλων είναι «στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους και στις οικογένειές τους. Στις μητέρες που πήγαν στη δουλειά τους και δεν γύρισαν ποτέ πίσω». Παράλληλα, εκφράζοντας τη συμπαράστασή του και προσωπικά, αναφέρθηκε και στην οικογένεια της ίδιας της εταιρείας, χαρακτηρίζοντας τη «Βιολάντα» ως μια εταιρεία που δεν είχε δώσει δικαιώματα μέχρι σήμερα. Ο κ. Παπαευθυμίου υπογράμμισε ότι η κοινωνία των Τρικάλων βιώνει μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή, καθώς «είμαστε δεμένες κοινωνίες, γνωριζόμαστε όλοι μεταξύ μας, δεν είμαστε απλώς άνθρωποι που λέμε μια καλημέρα στον δρόμο». Για τον ίδιο, το μεγαλύτερο πλήγμα είναι «η απώλεια των ανθρώπων», ενώ τα υλικά αγαθά και οι εγκαταστάσεις μπορούν να ξαναχτιστούν, αλλά οι ζωές που χάθηκαν δεν αναπληρώνονται.
Από την πλευρά του, όπως προαναφέραμε, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, Δημήτρης Αρμάγος, χαρακτήρισε το δυστύχημα «προαναγγελθέν έγκλημα», επισημαίνοντας την έλλειψη ουσιαστικών μέτρων υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Οπως δήλωσε στα «Π», «οι εργάτες δεν είναι αναλώσιμοι. Εχουν δικαίωμα να γυρίζουν στο σπίτι τους ζωντανοί». Παράλληλα τόνισε ότι πρέπει να διερευνηθούν πλήρως τα αίτια του δυστυχήματος και να αποδοθούν ευθύνες, στέλνοντας μήνυμα σε εργοδοσία και κυβέρνηση ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να θεωρείται κόστος. Κοινός τόπος και των δύo παρεμβάσεων είναι ότι η απώλεια δεν αφορά μόνο μια επιχείρηση, αλλά ολόκληρη την κοινωνία των Τρικάλων. Οπως ανέφεραν, το εργοστάσιο μπορεί να ξαναλειτουργήσει, η κοινωνία θα προχωρήσει, αλλά οι ζωές που χάθηκαν αφήνουν ένα ανεπούλωτο τραύμα. Το γεγονός έχει ανοίξει ένα τραύμα που θα συνοδεύει την τοπική κοινωνία για καιρό, υπενθυμίζοντας πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και στην ανθρώπινη ζωή.
"Η διαφυγή του αερίου και τα συστήματα ανίχνευσης"
Το πόρισμα της Πυροσβεστικής για τη διαφυγή προπανίου που προκάλεσε την έκρηξη είναι ξεκάθαρο, όμως υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα για το πώς φτάσαμε στην πύρινη λαίλαπα και τον τραγικό θάνατο των άτυχων γυναικών. Πάνω σε αυτήν την κατεύθυνση ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, ερευνητής-δικαστικός πραγματογνώμονας διερεύνησης εγκλημάτων εμπρησμού Ανδριανός Γκουρμπάτσης μίλησε στον «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» 90,1 FM, τονίζοντας πως η έρευνα πρέπει να δώσει τις απαντήσεις:Αναφορικά με τις διαδικασίες που προβλέπονται, ο κ. Γκουρμπάτσης ανέφερε:
«Η Πυροσβεστική ελέγχει τη νομιμότητα, αν αυτά που ο μηχανικός έχει στην τεχνική του περιγραφή προβλέπονται από τον νόμο και είναι σύμφωνα με τον νόμο. Ο μηχανικός, με υπεύθυνη δήλωση, πιστοποιεί ότι όλα είναι τα προβλεπόμενα, όμως δεν γίνεται αυτοψία από την Πυροσβεστική. Η Πυροσβεστική, όμως, έχει το δικαίωμα εν ευθέτω χρόνω να πάει να κάνει έλεγχο και να διαπιστώσει αν λειτουργούν όλα σωστά και είναι τα προβλεπόμενα. Εδώ -ως φαίνεται- κάτι πήγε στραβά…», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με το σύστημα εντοπισμού διαρροών, είπε: «Oταν διαφεύγει το αέριο, μόλις φτάσει στο κατώτερο σημείο εκρηκτικότητας του αερίου, είναι συνδεδεμένοι οι ανιχνευτές με ένα ηχητικό σήμα, και οπτικά σήματα υπάρχουν, οπότε εάν είχε προηγηθεί η ειδοποίηση του κόσμου, θα είχαν εκκενώσει τον χώρο».
Στην ερώτηση αν εκτιμά ότι μπορεί να μην υπήρχε το σύστημα αυτό, απαντά: «Μπορεί να μην υπήρχε, αλλά και αν υπήρχε, δεν ήταν το ενδεδειγμένο. Δηλαδή υπάρχουν κάποιες προδιαγραφές, επειδή το προπάνιο είναι βαρύτερο του αέρα, κατακάθεται στο έδαφος, οι ανιχνευτές πρέπει να μπούνε σε ένα ύψος από το έδαφος περίπου 60 εκ. Αν τοποθετηθούν πιο ψηλά, δεν ανιχνεύει το αέριο. Μετά οι ανιχνευτές, αν υπήρχαν, είναι πιστοποιημένοι; Είναι συνδεδεμένοι όπως πρέπει; Πρέπει όλα αυτά να απαντηθούν από την έρευνα», κατέληξε. Για τα αίτια της έκρηξης μίλησε στα «Π» και ο υποστράτηγος του Πυροσβεστικού Σώματος εν αποστρατεία, επίκουρος καθηγητής Χημείας Μιχάλης Χάλαρης, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Υπήρχε κάποια αστοχία υλικού στη σωλήνωση που συνέδεε τις δεξαμενές προπανίου με την κεντρική μονάδα παραγωγής στον εξωτερικό χώρο. Αυτή η διαρροή δεν ήταν τόσο μεγάλης έκτασης, γινόταν σιγά-σιγά οπότε δεν εντοπιζόταν», ανέφερε μεταξύ άλλων, ενώ για το σύστημα ανίχνευσης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Είναι η δεύτερη κακή αστοχία, ενώ είχε τους μειωτήρες πίεσης -που καταλάβαιναν τι γίνεται-, ήταν τόσο χαμηλή η διαρροή, η οποία ήταν κάτω από τα ραντάρ των ανιχνευτών και του συστήματος ασφαλείας που αν αντιλαμβάνονταν τη διαρροή θα σταματούσαν την παροχή του αερίου. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχαν αισθητήρες στο υπόγειο, γιατί δεν χρειάζονταν στο συγκεκριμένο χώρο, δεν είχε σχέση με την παραγωγική διαδικασία, ήταν ένας υπόγειος χώρος πολύ μακριά και από τους φούρνους. Ετσι όπως το δείξανε, είναι στην άλλη πλευρά, δεν έχει καμία σχέση με τους φούρνους ούτε με το δίκτυο που πηγαίνει από τις δεξαμενές», τόνισε.
*Δημοσιεύτηκε στα "Παραπολιτικά"
