Με ένα ομόφωνο ψήφισμα το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ εξέφρασε την αντίθεσή του στην εισαγωγή του μαθήματος «Ηθική», το οποίο και εισάγεται με τη νέα εκπαιδευτική χρονιά (2026-27) από την Γ' Δημοτικού μέχρι και την Γ'Λυκείου, απευθυνόμενο σε όσους μαθητές παίρνουν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, καλώντας το Υπουργείο Παιδείας να επανεκτιμήσει την απόφασή του. Με στόχο να γίνουν πιο σαφείς οι λόγοι και να απαντηθεί το ερώτημα αν πρόκειται ενδεχομένως για μια θέση που ενδεχομένως να χαρακτηριζόταν «οπισθοδρομική», το parapolitika.gr συζήτησε με τον Πρόεδρο του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητή Ιωάννη Παναγιωτόπουλο.

Όπως σημείωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος, το εν λόγω μάθημα ουσιαστικά «εστιάζει μόνο σε ξερούς κανόνες συμπεριφοράς» και σε μια «ύλη αποστειρωμένη», ενώ τονίζει πως πριν το ψήφισμα δεν υπήρξε κάποιος διάλογος με το Υπουργείο, εξαπολύοντας «πυρά» προς το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής που «παρέσυρε» την πολιτική ηγεσία «προς τη λάθος κατεύθυνση».

Ο πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ ξεκαθαρίζει ότι, εφόσον απαιτηθεί και ο ενδεχόμενος διάλογος δεν οδηγήσει κάπου, «ο δρόμος της θεσμικής διεκδίκησης παραμένει πάντα ανοιχτός», δείχνοντας την πρόθεση να μην μείνει μόνο στο ρητορικό επίπεδο. 

Ως προς το τι ζητείται να αφορά το εναλλακτικό μάθημα, σημειώνει πως «θα ήμασταν απόλυτα ικανοποιημένοι με ένα μάθημα που έχει θρησκειολογικό και πληροφοριακό χαρακτήρα, αντικειμενικό και ουδέτερο, όπως ορίζει η δικαιοσύνη». Ανέφερε, δε, πως το εν λόγω μάθημα θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι «ισότιμο και συναφές με τα Θρησκευτικά», μην δημιουργώντας στην πράξη (όπως αναφέρεται και στο ψήφισμα) μαθητές και τελικά πολίτες «δύο ταχυτήτων». «Δεν υπάρχει φιλοσοφία χωρίς τη θρησκευτική αναζήτηση και δεν υπάρχει θεολογία χωρίς τη φιλοσοφική σκέψη», επισημαίνει ο κ. Παναγιωτόπουλος, θέλοντας να ξεκαθαρίσει την άποψή του, με φόντο το επίμαχο ζήτημα.

Διαβάστε: "Πυρά" της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ για το μάθημα της "Ηθικής" - Οι 5 λόγοι για τους οποίους ζητεί από το Υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει τη διδασκαλία του

Ακολουθεί η συνέντευξη του Προέδρου του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ στο parapolitika.gr Ιωάννη Παναγιωτόπουλου για την "Ηθική", το εναλλακτικό μάθημα των Θρησκευτικών

Ερώτηση: Ας μπούμε κατευθείαν στο θέμα. Το Υπουργείο φέρνει την «Ηθική» στα θρανία. Ποιο είναι το πρακτικό πλάνο και τι ακριβώς θα διαβάζουν οι μαθητές;

Απάντηση: Μιλάμε για μια σαρωτική αλλαγή. Σύμφωνα με τις πρόσφατες αποφάσεις, το μάθημα της «Ηθικής», στην πραγματικότητα μάθημα «Πρακτικής Φιλοσοφίας», εισάγεται στο πρόγραμμα για μια ολόκληρη δεκαετία — από την Γ΄ Δημοτικού μέχρι την αποφοίτηση από το Λύκειο. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι η διάρκεια, αλλά το περιεχόμενο. Αντί για μια ζωντανή επαφή με τον πολιτισμό, προσφέρεται μια ύλη αποστειρωμένη, που εστιάζει μόνο σε ξερούς κανόνες συμπεριφοράς και θεωρητική φιλοσοφία. Είναι σαν να προσπαθείς να διδάξεις τέχνη σε κάποιον που δεν έχει δει ποτέ του πίνακα ζωγραφικής.

Δημοσιογράφος: Υπήρξε κάποιος διάλογος με το Υπουργείο πριν «πέσουν οι υπογραφές»; Πώς σχολιάζετε τη στάση τους;

Ερώτηση: Το ψήφισμά μας είναι η απάντηση στις Υπουργικές Αποφάσεις του περασμένου Νοεμβρίου. Δεν υπήρξε κάποια προηγούμενη «γέφυρα» επικοινωνίας με τα Τμήματα Θεολογίας των δύο Θεολογικών Σχολών, τα οποία σύμφωνα και με τις αποφάσεις του ΣτΕ έχουν απόλυτη συνάφεια με το αντικείμενο του Εναλλακτικού Μαθήματος, γι᾽αυτό και η αντίδραση της Συνέλευσης του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ ήταν ομόφωνη και ηχηρή. Μάλιστα, χρειαστήκαμε χρόνο για να μελετήσουμε και να στοχαστούμε, πριν τοποθετηθούμε δημόσια. Αντιληφθήκαμε ότι το Ι.Ε.Π. οδήγησε τα πράγματα και εάν θέλετε «παρέσυρε» την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας προς λάθος κατεύθυνση, ειδικά τώρα που υπάρχει μια Υπουργός που προέρχεται από την εκπαίδευση, έχει ευαισθησία στο θέμα και έχουμε αντιληφθεί ότι είναι καλοπροαίρετη σε κάθε διάλογο μαζί μας. Καλούμε λοιπόν, την ηγεσία του Υπουργείου να πατήσει το «pause» και να επανεξετάσει την απόφασή της. Δεν είναι δυνατόν να σχεδιάζεις το μέλλον της εκπαίδευσης αγνοώντας τους επιστημονικούς φορείς.

Ερώτηση: Αν το Υπουργείο δεν κάνει πίσω, ποιο είναι το «επόμενο βήμα» σας; Θα μείνετε μόνο στις ανακοινώσεις;

Απάντηση: Το ψήφισμα δεν είναι απλώς μια διαμαρτυρία, είναι ένας νομικός και επιστημονικός «οδικός χάρτης». Υπογραμμίζουμε ξεκάθαρα ότι παραβιάζεται το Σύνταγμα (Άρθρο 16) και οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Όταν θίγονται θεμελιώδη δικαιώματα και ευρωπαϊκές συμβάσεις, ο δρόμος της θεσμικής διεκδίκησης παραμένει πάντα ανοιχτός. Η δημιουργία μαθητών «δύο ταχυτήτων» —με κάποιους να μένουν θρησκευτικά αναλφάβητοι— είναι μια ανισότητα που δεν είναι δυνατόν να μείνει αναπάντητη.

Ερώτηση: Για να είμαστε δίκαιοι, τι θα σας ικανοποιούσε; Πώς φαντάζεστε ένα σύγχρονο εναλλακτικό μάθημα που δεν θα «σκανδαλίζει» τη Θεολογική Σχολή;

Απάντηση: Δεν ζητάμε κατήχηση, ζητάμε εγγραμματισμό! Θα ήμασταν απόλυτα ικανοποιημένοι με ένα μάθημα που έχει θρησκειολογικό και πληροφοριακό χαρακτήρα, αντικειμενικό και ουδέτερο, όπως ορίζει η δικαιοσύνη. Θέλουμε ένα πρόγραμμα σπουδών που θα σέβεται την ελευθερία της συνείδησης, αλλά θα δίνει στον μαθητή τα «κλειδιά» να ερμηνεύσει την ιστορία, την τέχνη και τις αξίες που διαμόρφωσαν τον κόσμο μας, τον πολιτισμό. Η ηθική δεν διδάσκεται «εν κενώ», διδάσκεται μέσα από τις παραδόσεις που της έδωσαν ζωή, περιεχόμενο.

Ερώτηση: Πολλοί θα έλεγαν: «Είναι κακό να μαθαίνουν τα παιδιά για την Ηθική;». Μήπως η αντίδρασή σας φαίνεται κάπως οπισθοδρομική στην κοινή γνώμη;

Απάντηση: Το αντίθετο! Οπισθοδρομικό είναι να προσφέρεις μια εκπαίδευση που αγνοεί την πραγματικότητα. Η θρησκεία δεν είναι ένα «μουσειακό έκθεμα», είναι το «λογισμικό» πίσω από την ιστορία, την τέχνη και τις κοινωνικές μας αξίες. Όταν διδάσκεις Ηθική χωρίς το θρησκευτικό της υπόβαθρο, είναι σαν να δίνεις σε κάποιον ένα smartphone χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ, έχεις τη συσκευή, αλλά δεν έχεις τη δυνατότητα να καταλάβεις πως λειτουργεί ο κόσμος γύρω σου. Εμείς ζητάμε μια εκπαίδευση με «ανοιχτούς ορίζοντες», όχι έναν πνευματικό απομονωτισμό.

Ερώτηση: Στο ψήφισμά σας κάνετε λόγο για «εκπαιδευτική ανισότητα». Τι εννοείτε ακριβώς; Μήπως υπερβάλλετε;

Απάντηση: Καθόλου. Σκεφτείτε το εξής: Θα δημιουργήσουμε δύο κατηγορίες πολιτών. Οι μεν θα έχουν τα εργαλεία να κατανοήσουν έναν βυζαντινό ναό, ένα λογοτεχνικό έργο ή μια παγκόσμια σύρραξη με θρησκευτικά κίνητρα, και οι δε —οι απαλλασσόμενοι— θα μένουν στο σκοτάδι, περιορισμένοι σε θεωρητικές αναλύσεις περί «καλού και κακού». Αυτό δεν είναι ισότητα, είναι θρησκευτικός αναλφαβητισμός με τη βούλα του κράτους. Το Σύνταγμα επιτάσσει την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης για όλους τους κατοίκους αυτής της Χώρας, όχι μόνο για όσους δηλώνουν Ορθόδοξοι.

Ερώτηση: Αν το Υπουργείο σας καλούσε αύριο το πρωί σε ένα τραπέζι διαλόγου, ποια θα ήταν η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θα θέτατε;

Απάντηση: Η «συνάφεια». Δεν διαπραγματευόμαστε το γεγονός ότι το εναλλακτικό μάθημα πρέπει να είναι ισότιμο και συναφές με τα Θρησκευτικά. Δεν είναι δυνατόν να αντικαθιστάς ένα μάθημα γνώσης και πολιτισμού, με ένα μάθημα που μοιάζει με σεμινάριο «γενικών συμβουλών». Η κόκκινη γραμμή μας είναι ο σεβασμός στην επιστήμη μας και, κυρίως, ο σεβασμός στο δικαίωμα του παιδιού να λαμβάνει μια ολοκληρωμένη παιδεία που δεν θα το αφήνει «κουφό» απέναντι στα μεγάλα υπαρξιακά και πολιτισμικά ερωτήματα της ανθρωπότητας.

Ερώτηση: Τελικά, είναι θέμα «κληρικών vs φιλοσόφων» ή κάτι βαθύτερο;

Απάντηση: Αυτό είναι ένα τεχνητό δίλημμα. Δεν υπάρχει φιλοσοφία χωρίς τη θρησκευτική αναζήτηση και δεν υπάρχει θεολογία χωρίς τη φιλοσοφική σκέψη. Το ζήτημα είναι καθαρά παιδαγωγικό και δημοκρατικό. Θέλουμε πολίτες που να κατανοούν τον κόσμο σε όλο του το βάθος ή πολίτες που θα έχουν μια επιφανειακή και αποσπασματική γνώση; Εμείς επιλέγουμε το πρώτο και θα το υποστηρίξουμε με κάθε θεσμικό μέσο.

ΕΚΠΑ: Η θέση του Τμήματος Θεολογίας για την "Ηθική"

«Πυρά» με φόντο το προτεινόμενο μάθημα της «Ηθικής», το οποίο και είναι «εναλλακτικό» για όσους απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά, εξαπολύει μέσω ομόφωνου ψηφίσματος η Συνέλευση του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, που εκδόθηκε μετά την έκτακτη συνεδρίαση που έγινε την Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου, ζητώντας από το Υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει την απόφαση διδασκαλίας του.

Όπως αναφέρεται, το Τμήμα Θεολογίας θεωρεί ότι το εν λόγω μάθημα «εστιάζει αποκλειστικά σε κανονιστικές αρχές συμπεριφοράς, αποκομμένες από το πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο της θρησκείας, τοποθετώντας τη συζήτηση σχεδόν αποκλειστικά σε φιλοσοφικό επίπεδο», κάνοντα λόγο για «ελλειμματικό θρησκευτικό εγγραματισμό». 

Συνεπακόλουθα, κάνει λόγο για «θρησκευτική αποξένωση» και «υποβάθμιση πολιτισμικής ταυτότητας», ενώ επικεντρώνεται και στην ονομασία του μαθήματος (σ.σ. «Ηθική»), η οποία -κατά το ψήφισμα- «υπονοεί λανθασμένα ότι το μάθημα των Θρησκευτικών στερείται ηθικού περιεχομένου», ενώ παράλληλα οδηγεί στην πλήρη αποκοπή μιας μερίδας μαθητών από τη θρησκευτική τους κληρονομιά.

Στο Ψήφισμα, τέλος, η Θεολογική Σχολή του ΕΚΠΑ θεωρεί πως παραβιάζεται η «συνταγματική και διεθνής υποχρέωση για θρησκευτική εκπαίδευση», ενώ με φόντο τη δυνατότητα απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών για 10 χρόνια (από τη Γ' Δημοτικού μέχρι τη Γ' Λυκείου) επισημαίνεται ότι αυτό «παραβιάζει το δικαίωμα των παιδιών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση, όπως αυτό κατοχυρώνεται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)».

Ακολουθεί το ψήφισμα του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ

«Η Συνέλευση του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, μετά από διεξοδική εξέταση των πρόσφατων Υπουργικών Αποφάσεων (ΦΕΚ6316/25-11-2025, ΦΕΚ6259/21-11-2025, ΦΕΚ6244/21-11-2025) που αφορούν τη διδασκαλία «Εναλλακτικού Μαθήματος» με περιεχόμενο την «Ηθική» για τους μαθητές που απαλλάσσονται από το Μάθημα των Θρησκευτικών, εκφράζει ομόφωνα την έντονη ανησυχία και την αντίθεσή της για τους εξής λόγους:

1. Ελλειμματικός Θρησκευτικός Εγγραμματισμός

Το προτεινόμενο μάθημα της «Ηθικής» εστιάζει αποκλειστικά σε κανονιστικές αρχές συμπεριφοράς, αποκομμένες από το πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο της θρησκείας, τοποθετώντας τη συζήτηση σχεδόν αποκλειστικά σε φιλοσοφικό επίπεδο. Ο Θρησκευτικός Εγγραμματισμός δεν αποτελεί κατήχηση, αλλά απαραίτητο εφόδιο για την κατανόηση της τέχνης, της ιστορίας, του πολιτισμού και των κοινωνικών δομών της Ευρώπης και του κόσμου. Η αντικατάστασή του από ένα μάθημα γενικής φιλοσοφικής ηθικής στερεί από τους μαθητές τα κλειδιά ερμηνείας της σύγχρονης πραγματικότητας, ενώ δεν διασφαλίζει ότι οι απαλλασσόμενοι μαθητές λαμβάνουν «ισοδύναμο εναλλακτικό υποχρεωτικό μάθημα θρησκειολογικού-πληροφοριακού περιεχομένου με ουδέτερο και αντικειμενικό χαρακτήρα» (Ολομ.ΣτΕ1534-6/2023), σύμφωνα με τις επιταγές της σύγχρονης παιδαγωγικής και της νομολογίας.

2. Υποβάθμιση της Πολιτισμικής Ταυτότητας

Η θρησκευτική εκπαίδευση σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες προσφέρει μια βαθύτερη κατανόηση των αξιών που διαμόρφωσαν τον Ελληνικό, τον Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Πολιτισμό, σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές Συμβάσεις. Η εισαγωγή ενός Εναλλακτικού Μαθήματος που αγνοεί το θρησκευτικό φαινόμενο ως πηγή νοήματος και ηθικής δέσμευσης, οδηγεί σε μια μονοδιάστατη θρησκευτική αποξένωση, η οποία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας συμπεριληπτικής, διαπολιτισμικής και πλουραλιστικής εκπαίδευσης, σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος.

3. Παιδαγωγική Ασάφεια και Διακρίσεις

Η επιλογή της «Ηθικής» ως εναλλακτικής λύσης, σε αντιπαράθεση προς την παρεχόμενη θρησκευτική εκπαίδευση, υπονοεί λανθασμένα ότι το Μάθημα των Θρησκευτικών στερείται ηθικού περιεχομένου ή ότι η ηθική μπορεί να διδαχθεί επαρκώς εν κενώ, χωρίς αναφορά στις πνευματικές παραδόσεις που την γέννησαν. Επιπλέον, δημιουργείται μια εκπαιδευτική ανισότητα, καθώς μια μερίδα μαθητών αποκόπτεται πλήρως από τη γνώση της θρησκευτικής κληρονομιάς, καθιστώντας τους «αναλφάβητους» απέναντι σε κεντρικά ζητήματα του δημόσιου διαλόγου και της ενεργού Πολιτειότητας.

4. Παραβίαση της Συνταγματικής και Διεθνούς Υποχρέωσης για Θρησκευτική Εκπαίδευση

Σύμφωνα με το Άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος, η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Ελληνικού Κράτους και έχει ως σκοπό, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης όλων των μαθητών. Η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στους ορθόδοξους μαθητές, αλλά αφορά το σύνολο του μαθητικού πληθυσμού, ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές ή μη πεποιθήσεις τους. Το κράτος οφείλει να προσφέρει σε όλους τους μαθητές γνώση για το θρησκευτικό φαινόμενο και όχι να τους στερεί τη Θρησκευτική Εκπαίδευση υποκαθιστώντας την με ένα μάθημα ηθικής φιλοσοφίας, το οποίο δεν είναι «συναφές» ως προς το περιεχόμενο με το γνωστικό αντικείμενο των Θρησκευτικών (ΣτΕ 1749-1750/2019, ΣτΕ1478/2022).

5. Παραβίαση Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Η παροχή ενός μαθήματος αποκλειστικά «Ηθικής» και μάλιστα «Πρακτικής Φιλοσοφίας» στους απαλλασσόμενους μαθητές επί δέκα χρόνια, από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου, παραβιάζει το δικαίωμα των παιδιών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση, όπως αυτό κατοχυρώνεται στην «Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου» και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).

Για όλους τους παραπάνω αλλά και καθαρά επιστημολογικούς λόγους το προτεινόμενο Εναλλακτικό του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μάθημα της «Ηθικής» σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ισότιμο και συναφές όπως ρητά και ανελαστικά ορίζουν οι σχετικές αποφάσεις του ΣτΕ. Επιπλέον και πέρα από κάθε αμφιβολία παραβιάζει κατάφωρα άρθρα του Ελληνικού Συντάγματος, αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κυρίως, όμως, τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Το Τμήμα Θεολογίας καλεί το Υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει την εν λόγω απόφαση. Προτείνουμε τη διαμόρφωση ενός Προγράμματος Σπουδών που θα διασφαλίζει τον θρησκευτικό εγγραμματισμό για το σύνολο των μαθητών, με σεβασμό στην ελευθερία της συνείδησης, αλλά χωρίς να θυσιάζεται η επιστημονική πληρότητα και η κατανόηση της θρησκευτικής διάστασης του ανθρώπινου βίου, αποφεύγοντας την επιστημονική και παιδαγωγική σύγχυση που προκαλεί η συγκεκριμένη απόφαση».

Το περιεχόμενο του μαθήματος "Ηθική" με βάση τα σχετικά ΦΕΚ

Σύμφωνα με το ΦΕΚ, το πρόγραμμα της Ηθικής διαμορφώνεται με βάση τα σύγχρονα κοινωνικά, επιστημονικά και εκπαιδευτικά δεδομένα και εστιάζει σε ζητήματα που αφορούν τον άνθρωπο ανεξαρτήτως θρησκεύματος ή ιδεολογίας. Το αντικείμενο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών και υπαρξιακών προβληματισμών, αντανακλώντας και τις μεγάλες μεταβολές που έχουν συντελεστεί στη δομή των σύγχρονων κοινωνιών.

Στο Γυμνάσιο, το μάθημα λειτουργεί ως εισαγωγή στη φιλοσοφική και ηθική σκέψη, με στόχο την εξοικείωση των μαθητών με τα «ανοικτά» ερωτήματα της φιλοσοφίας και τη διαδικασία αναζήτησης επιχειρημάτων και αξιών που χαρακτηρίζει την ηθική προβληματική.

Όπως επισημαίνεται στο ΦΕΚ, η εισαγωγή μαθήματος Ηθικής ακολουθεί μια διεθνώς ενισχυόμενη τάση. Πολλές χώρες έχουν εντάξει στα προγράμματά τους μαθήματα ηθικής φιλοσοφίας ή κοσμικής ηθικής, απευθυνόμενα σε άθεους, αγνωστικιστές, ετερόδοξους ή αλλόθρησκους μαθητές.

Όπως αναφέρεται στο ΦΕΚ: «Τα διάφορα Προγράμματα Σπουδών υποστηρίζουν την αναγκαιότητα της παρουσίας της Ηθικής με διάφορους τρόπους, όλα όμως συγκλίνουν στα παρακάτω:

  • Το μάθημα της Ηθικής ενισχύει την κριτική σκέψη, τη σαφή και τεκμηριωμένη διατύπωση προφορικού και γραπτού λόγου, δεδομένου ότι οι αποφάνσεις μας περί καλού και κακού συναρτώνται άμεσα με τις αποφάσεις μας για επιδίωξη του πρώτου και αποτροπή από το δεύτερο.
  • Η προβληματική της Ηθικής -μέσα από τα ερωτήματα που θέτει και τις απαντήσεις που δίνει σε αυτά- διαχέεται και εμπλέκεται, ρητά ή άρρητα, σε θεμελιακά ζητήματα που συνδέονται με όλα τα γνωστικά αντικείμενα του σχολικού προγράμματος. Επομένως, η διδασκαλία της Ηθικής Φιλοσοφίας ενισχύει τη διαθεματικότητα και τη διεπιστημονικότητα, ενώ, επιπλέον, διευκολύνει την κατανόηση της σύνδεσης των διαφόρων γνωστικών αντικειμένων με τον πρακτικό βίο.
  • Καλλιεργεί την κουλτούρα του διαλόγου, της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων, της σύνθεσης απόψεων, του κριτικοερμηνευτικού λόγου και κυρίως του κριτικού και αυτοκριτικού αναστοχασμού επί των ιδεών, των θρησκευτικών δογμάτων, των πολιτικών θεωριών και κοινωνικών συστημάτων.
  • Στην Ηθική Φιλοσοφία δεν υπάρχουν έτοιμες εκ των προτέρων απαντήσεις στα ζητήματα στα οποία εφαρμόζεται. Οι έννοιες και οι αρχές της Ηθικής Φιλοσοφίας χρησιμοποιούνται για τη διατύπωση επιχειρημάτων, την αναστοχαστική στάθμιση αξιών και θέσεων και την αντιμετώπιση ηθικών διλημμάτων».
Με βάση το ΦΕΚ, τα Θεματικά Πεδία για το μάθημα της Ηθικής στο Γυμνάσιο διαμορφώνονται ως εξής:

1ο Θ. Π.: Πρώτοι προβληματισμοί και θεωρίες: Συγκεκριμένα, στο 1ο Θεματικό Πεδίο α) Εξετάζονται κάποια βασικά ερωτήματα που προβληματίζουν ή πρέπει να προβληματίζουν τους νέους και τις νέες, β) προτείνονται βασικές ηθικές αρχές για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών, γ) προβάλλονται ηθικοί προβληματισμοί για την καλλιέργεια της ηθικής ευαισθησίας, και δ) παρουσιάζονται με απλό τρόπο -ανάλογο της ηλικίας των παιδιών- κάποιες ηθικές θεωρίες.

2ο Θ. Π.: Η Ηθική στην πράξη: Συγκεκριμένα, στο 2ο Θεματικό Πεδίο α) εξετάζονται διάφορα προβλήματα υπό το πρίσμα της Ηθικής, και β) εγείρονται ηθικοί προβληματισμοί για την πραγμάτευση ζητημάτων από μεγάλο φάσμα της κοινωνικής ζωής.

3ο Θ. Π.: Ηθική και θρησκείες: Συγκεκριμένα, στο 3ο Θεματικό Πεδίο α) Εξετάζεται η συμβολή των θρησκειών στην ανάπτυξη ηθικού προβληματισμού, και β) παρουσιάζονται βασικές ηθικές αρχές των θρησκειών.

Σε ό,τι αφορά το Λύκειο, σύμφωνα με το σχετικό ΦΕΚ: «Η ύλη είναι διαρθρωμένη, και για τις τρεις τάξεις του Λυκείου, σε τέσσερα θεματικά πεδία. Στο πρώτο θεματικό πεδίο, το οποίο έχει περισσότερο θεωρητικό χαρακτήρα, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες ηθικές θεωρίες και προτείνονται ερωτήματα προς συζήτηση τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών. Στο δεύτερο θεματικό πεδίο εξετάζονται διάφορα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα υπό το πρίσμα της Ηθικής, ενώ στο τρίτο θεματικό πεδίο παρουσιάζονται τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολούν τον κλάδο της εφαρμοσμένης Ηθικής. Τέλος, στο τέταρτο θεματικό πεδίο παρουσιάζονται οι ηθικές θεωρίες των πιο διαδεδομένων θρησκειών ή αρχαίων θρησκευτικών παραδόσεων, ειδικά σε σχέση με σύγχρονα ερωτήματα που απασχολούν την Ηθική».

Δείτε αναλυτικά το ΦΕΚ για το πρόγραμμα Σπουδών του Μαθήματος της Ηθικής για το Γυμνάσιο

Δείτε αναλυτικά το ΦΕΚ για το πρόγραμμα Σπουδών του Μαθήματος της Ηθικής για το Λύκειο