«Φως» στις τελευταίες στιγμές των 200 αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο που εκτελέστηκαν από τις δυνάμεις κατοχής την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή ρίχνει η αποκάλυψη των σπάνιων φωτογραφιών από τη «μαύρη» εκείνη ημέρα, προκαλώντας ταυτόχρονα συγκίνηση στο πανελλήνιο. Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, που κατά τις πρώτες αναφορές φαίνεται ότι αποδίδονται στον Γερμανό υπολοχαγό Χέρμαν Χόιερ, αποτυπώνουν με ανατριχιαστική λεπτομέρεια το μεγαλείο της ψυχής των αγωνιστών καθώς οδηγούνταν στο εκτελεστικό απόσπασμα, προκαλώντας κύματα συγκίνησης σε ολόκληρη τη χώρα. Οι φωτογραφίες έγιναν γνωστές μέσω της βελγικής εταιρείας «Crain’s Militaria», η οποία τις είχε θέσει σε δημοπρασία στο eBay, ωστόσο η εταιρεία αποφάσισε να τις αποσύρει δηλώνοντας σοκαρισμένη από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής και παραμένοντας ανοιχτή σε διάλογο με τις ελληνικές αρχές. Το ΚΚΕ, βασισμένο στο αρχείο της Κεντρικής Επιτροπής, προχώρησε ήδη στην ταυτοποίηση δύο προσώπων που εικονίζονται στο υλικό: του 30χρονου Θρασύβουλου Καλαφατάκη και του Δημήτρη Παπαδόπουλου. Παράλληλα, το υπουργείο Πολιτισμού και η Βουλή των Ελλήνων βρίσκονται σε εξέλιξη ενεργειών για την απόκτηση της συλλογής, ώστε να διαφυλαχθεί ως εθνική κληρονομιά.

Διαβάστε: Καισαριανή: Αναγνώρισε τον παππού του στις φωτογραφίες των 200 εκτελεσθέντων - Η συγκλονιστική ιστορία από την Κρήτη: ''Δεν τον σταματούσε τίποτα'' (Εικόνες)


Βαγγέλης Γκιουγκής: «Ο θρίαμβος της μνήμης και της ιστορίας»

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 (ΣΦΕΑ), Βαγγέλης Γκιουγκής, μίλησε στο Orange Press Agency για τη σημασία του ευρήματος σημειώνοντας πως «πράγματι, είναι ένα σπάνιο ντοκουμέντο για την ιστορία και τη συλλογική μνήμη της πατρίδος μας. Φαίνεται καθαρά στα πρόσωπα των φωτογραφιών αυτών των αγωνιστών που πηγαίνουν για εκτέλεση, με πόση περηφάνια, υπομονή και αντοχή πηγαίνουν στο εκτελεστικό απόσπασμα». Ο ίδιος υπογράμμισε το ηθικό ανάστημα των μελλοθάνατων τονίζοντας ότι «αν σκεφτούμε ότι αυτοί εκτελούνται χωρίς καμία καταδικαστική απόφαση, χωρίς κανένα αντικείμενο ποινής, αλλά μόνο γιατί έτσι αποφάσισαν οι δυνάμεις της Κατοχής, οι δυνάμεις του άξονα, οι δυνάμεις του φασισμού, καταλαβαίνουμε το μεγαλείο της ψυχής αυτών των αγωνιστών, που πηγαίνουν στο απόσπασμα ουσιαστικά με χαμόγελο». Ο κ. Γκιουγκής εξήγησε τη σύνδεση της δικής του γενιάς με εκείνους τους ήρωες λέγοντας πως «εμείς σαν σύνδεσμος φυλακισθέντων και εξορισθέντων αντιστασιακών, μιας μεταγενέστερης αντίστασης ενάντια στη χούντα, κοιτάμε με θαυμασμό, με σεβασμό και με προσπάθεια να διατηρήσουμε και να έχουμε το θρίαμβο της μνήμης και της ιστορίας. Αυτές οι φωτογραφίες πρέπει να περάσουν οπωσδήποτε στην Πολιτεία, στα μουσεία, για να δείχνουμε στους νεότερους και στις γενιές που έρχονται πώς αντιμετωπίζουμε τον θάνατο». Αναφέρθηκε μάλιστα με προσωπικό τόνο στον αδελφό του Μανώλη Γλέζου: «Ξέρω απ' την πρώτη στιγμή ότι ο Νίκος Γλέζος ήταν ένας από τους διακόσιους. Ήταν τότε σπουδαστής, δεκαεννιά, είκοσι χρονών και προς τιμήν του έβαλε και τον γιο του Νίκο Γλέζο ο Μανώλης».



Ηλίας Παπαδόπουλος: «Πήγαιναν για να νικήσουν τον θάνατο»

Ο Ηλίας Παπαδόπουλος, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (ΠΕΑΕΑ) Καισαριανής, περιέγραψε τις συγκλονιστικές στιγμές της εκτέλεσης αναφέροντας πως «οι φωτογραφίες δεν πιστοποιούν τίποτα άλλο παρά την ορθότητα της ψυχής που είχαν αυτοί οι άνθρωποι, που πηγαίνανε για να μας διδάξουν αυτή την ανωτερότητα που πίστευαν για έναν άλλο κόσμο». Όπως εξήγησε, οι 200 στάθηκαν «ούτε δέσιμο των ματιών, όρθιοι, έτοιμοι να συναντήσουν το θάνατο. Παρά την αίτηση που είχε κάνει ο Σουκατζίδης να θανατωθούν και οι διακόσιοι μαζί, αρνήθηκε ο αξιωματικός του αγήματος και έτσι η εκτέλεση έγινε εικοσάδες». Ο κ. Παπαδόπουλος μετέφερε την εικόνα της απόλυτης θυσίας και συντροφικότητας: «Όταν είχαν εκτελεστεί πια τα είκοσι άτομα, η επόμενη εικοσάδα ερχόταν και φόρτωνε στους ώμους της τους συντρόφους της για να τους μεταφέρει στα φορτηγά που περιμένανε στη μάντρα από πίσω. Αυτές οι φωτογραφίες περιμένουμε να πιστοποιηθούν, ανήκουν στον Καισαριανιώτικο λαό, στο Μουσείο της Εαμικής Εθνικής Αντίστασης και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας».

Μαίρη Ευαγγελοπούλου: «Τεράστια εσωτερική δύναμη που μόνο η πίστη σε υψηλά ιδανικά δίνει»

Η Μαίρη Ευαγγελοπούλου στάθηκε στην εσωτερική γαλήνη που εκπέμπουν τα πρόσωπα των εκτελεσθέντων παρατηρώντας πως «σαν να περπατάνε τους βλέπουμε σε αυτές τις φωτογραφίες, σαν να πηγαίνουν σε κάποια δουλειά, δηλαδή όχι σαν να πηγαίνουν για το εκτελεστικό απόσπασμα. Και αυτό σημαίνει εσωτερική δύναμη τεράστια που είχαν αυτοί οι άνθρωποι, που μόνο η πίστη σε υψηλά ιδανικά δίνει». Υπενθύμισε δε, όπως λέει, την ιστορική αλήθεια ότι «οι διακόσιοι πατριώτες ήταν κομμουνιστές, ήταν κρατούμενοι του καθεστώτος που ο Μεταξάς τους παρέδωσε στους Γερμανούς. Πρέπει να τα λέμε αυτά και στα εγγόνια μας, γιατί είναι δύσκολες οι μέρες που ζούμε με όλη αυτή τη στρατιωτικοποίηση».

Ο βανδαλισμός και η απάντηση της μνήμης

Η συγκίνηση για τα νέα ντοκουμέντα ήρθε σε τραγική αντίθεση με τον βανδαλισμό που σημειώθηκε την Κυριακή στο μνημείο της Καισαριανής. Η κυρία Ευαγγελοπούλου σχολίασε με πικρία: «Τι να σας πω; Δεν είναι σύμπτωση το ότι την ώρα που βρέθηκαν αυτές οι συγκλονιστικές φωτογραφίες, την ίδια στιγμή να γίνεται αυτό το φοβερό, το απαράδεκτο πράγμα. Τόσα χρόνια μετά έχουμε ακόμα Γερμανόφιλους, έχουμε φιλοναζιστές στην Ελλάδα; Λογικά πρέπει να είναι και νέοι άνθρωποι, γιατί να σκαρφαλώσεις από τη μάντρα; Δεν μπορεί να σκαρφαλώσει κάποιος μεγάλος άνθρωπος της ηλικίας μου». Ο Βαγγέλης Γκιουγκής συμπλήρωσε πως «αυτή η προσπάθεια καταστροφής των μνημείων και ο βανδαλισμός στον χώρο μνήμης της Καισαριανής δείχνει ακριβώς ότι τα φασιστοειδή δεν έχουν ούτε ιερό ούτε όσιο. Δεν σέβονται ούτε την ιστορία, ούτε τη μνήμη, ούτε την πατρίδα μας». Παρά την επίθεση, η Δημοτική Αρχή Καισαριανής ξεκαθάρισε πως η ιστορική μνήμη δεν σβήνει και ότι θα προχωρήσει άμεσα στην αποκατάσταση των φθορών, κόντρα σε όσους προσπαθούν να εμποδίσουν την απόδοση τιμής στους ήρωες.