Μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης και ιστορικού δέους κάλυψε το βράδυ της Τετάρτης τους δρόμους της Καισαριανής, καθώς πλήθος κόσμου ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της Οργάνωσης Περιοχής Αττικής της ΚΝΕ με αφορμή τις συγκλονιστικές φωτογραφίες που ήρθαν πρόσφατα στο φως και αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν από την εκτέλεσή τους από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής την Πρωτομαγιά του 1944. Η πλατεία «Δημάρχου Παναγιώτη Μακρή» γέμισε από νωρίς, με κόκκινες σημαίες, πικέτες με τα ονόματα των εκτελεσμένων και αντίγραφα των τελευταίων σημειωμάτων που είχαν πετάξει κατά τη διαδρομή τους από το Χαϊδάρι προς το Σκοπευτήριο. Οι νέες εικόνες έδωσαν πρόσωπο σε εκείνους που μέχρι τώρα ζούσαν κυρίως μέσα από τραγούδια, βιβλία και αφηγήσεις.

Διαβάστε: Σοκάρει η περιγραφή του Σαρρηκώστα για την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: Τραγουδούσαν και έψελναν τον εθνικό ύμνο, έσταζε αίμα από τα καμιόνια (Βίντεο)

Καισαριανή: Οι φωτογραφίες που συγκλόνισαν

Οι φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν προκάλεσαν έντονη συναισθηματική φόρτιση. Για πρώτη φορά, οι 200 εμφανίζονται να περπατούν στους δρόμους της Καισαριανής λίγο πριν την εκτέλεσή τους. Όπως τόνισε ο Δημήτρης Κυριακούδης, εγγονός ενός εκτελεσμένου, «δεν είχαμε εικόνα». Υπήρχαν τραγούδια, ντοκιμαντέρ, βιβλιογραφία, όμως η οπτική καταγραφή των τελευταίων τους στιγμών έφερε μια διαφορετική αίσθηση εγγύτητας. Στις ομιλίες υπογραμμίστηκε η αξιοπρέπεια και η ψυχική αντοχή που αντανακλώνται στα πρόσωπα των εκτελεσμένων.

Η συγκίνηση κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια των ομιλιών, με τον Δημήτρη Κυριακούδη, να δηλώνει χαρακτηριστικά: «Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ στις γειτονιές της ηρωικής Καισαριανής. Και ήταν ακόμα πιο συγκινητικό όταν πριν από λίγο διέκρινα το όνομα του παππού μου και το δικό μου να το κρατάει μια νεαρή συντρόφισσα και της έκανα νεύμα όταν τελειώσει η εκδήλωση και η μικρή μου σύντομη παρέμβαση να τη δω, να βγούμε για μια φωτογραφία μαζί. Μέχρι πριν την εμφάνιση των φωτογραφιών είχαμε δεκάδες, εκατοντάδες τραγούδια, είχαμε ταινίες, είχαμε ντοκιμαντέρ, είχαμε άπειρη βιβλιογραφία, είχαμε άρθρα, είχαμε παρεμβάσεις. Δεν είχαμε όμως εικόνα. Και ξαφνικά εμφανίζονται αυτοί οι τύποι να περπατάνε ένα πρωινό στην Καισαριανή, σαν να έχουν πάει βόλτα στο πάρκο της. Το δεύτερο είναι η αντανάκλαση μέσα σε αυτές τις φωτογραφίες του ψυχικού σθένους, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ηθικής ανάτασης που αποτελούν χαρακτηριστικά των κομμουνιστών. Δε θα έλεγα και μόνο αυτών, αλλά κυρίως αυτών. [...] Και είναι η καλύτερη απάντηση που θα μπορούσε να δοθεί σε αυτές τις άθλιες, απαράδεκτες θεωρίες των δύο άκρων και του τέλους της ιστορίας. Τα δύο άκρα λοιπόν είναι από τη μια μεριά οι αγέρωχοι διακόσιοο και από την άλλη μεριά οι εκτελεστές. Αυτούς λοιπόν θέλουν να τους εξισώσουν».

Καισαριανή: «Οι σφαίρες είναι υπενθύμιση»

Η Αθηνά Ζύμαρη, ανιψιά εκτελεσμένου, μίλησε για τις τελευταίες λέξεις του θείου της προς την αδελφή του, λίγο πριν επιβιβαστεί στα καμιόνια. «Οι σφαίρες είναι υπενθύμιση. Για μας και για τα παιδιά μας», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα ιστορικά ντοκουμέντα ανήκουν στην ιστορική μνήμη του λαού. Η αναφορά αυτή προκάλεσε ρίγη συγκίνησης στο πλήθος. Η κινητοποίηση ολοκληρώθηκε με πορεία προς το Σκοπευτήριο Καισαριανής. Εκεί κατατέθηκαν στεφάνια και λουλούδια, ενώ τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή. Οι παρευρισκόμενοι ύψωσαν τις γροθιές τους, δίνοντας υπόσχεση διατήρησης της μνήμης.