Αλλάζει ριζικά το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα, ύστερα από οκτώ δεκαετίες. Στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι η προσαρμογή τους στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Συγκεκριμένα, οι νέες διατάξεις αποσκοπούν στον περιορισμό της απαξίωσης περιουσιών που παραμένουν ανεκμετάλλευτες λόγω του τρόπου που κληρονομούνται, αλλά και στην αποτροπή περιπτώσεων όπου οι κληρονόμοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να τις διαχειριστούν.

Διαβάστε: Νέο κληρονομικό δίκαιο: Τα δικαιώματα που αποκτούν και οι σύντροφοι εκτός γάμου (Βίντεο)

Κληρονομικό Δίκαιο: Η ρύθμιση που καταργεί το "εξ αδιαιρέτου"

Μία από τις ριζικές αλλαγές είναι η ρύθμιση που στην ουσία καταργεί το λεγόμενο «εξ αδιαιρέτου» ή τα γνωστά «αδελφομοίρια». Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες οι συγκληρονόμοι δεν συμφωνούν στην αξιοποίηση της κοινής περιουσίας, με αποτέλεσμα τα ακίνητα να μένουν ανεκμετάλλευτα. Με τη νέα ρύθμιση, αντί να κατανέμεται ποσοστό συγκυριότητας σε κάθε κληρονόμο, ένας θα αποκτά το ακίνητο και ο άλλος θα αποζημιώνεται είτε χρηματικά είτε με άλλο περιουσιακό στοιχείο.

Για παράδειγμα, όταν ένας γονιός αφήνει ένα ακίνητο σε ένα από τα παιδιά του, το άλλο παιδί δεν θα καθίσταται πλέον συγκύριος βάσει της νόμιμης μοίρας. Αντίθετα, θα λαμβάνει αποζημίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας. Σε περίπτωση διαφωνίας, ο ενδιαφερόμενος κληρονόμος θα μπορεί να προσφεύγει στο δικαστήριο, το οποίο θα καθορίζει την αποζημίωση και θα επιλύει τη διαφορά.

Στόχος αυτής της αλλαγής είναι να αποφευχθεί ο κατακερματισμός των περιουσιών σε μικρά μερίδια, φαινόμενο που έχει οδηγήσει χιλιάδες ακίνητα σε αδράνεια και εγκατάλειψη. Παράλληλα, οι νέες ρυθμίσεις επανακαθορίζουν τα ποσοστά που κληρονομούν σύζυγοι και παιδιά.

Τι αλλάζει στα ποσοστά και στα δικαιώματα των συζύγων

Παράλληλα, προβλέπεται ότι όταν κληρονομούν από κοινού παιδιά και ο επιζών σύζυγος, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33%, εφόσον υπάρχει ένα παιδί. Αν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, παραμένει η υφιστάμενη αναλογία 25% για τον επιζώντα γονέα και 75% για τα παιδιά.

Επιπλέον, θεσπίζεται δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τον ή τη σύντροφο που μένει πίσω μετά τον θάνατο του άλλου, ακόμη και χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Ο/η σύντροφος θα μπορεί να παραμείνει στο σπίτι για τουλάχιστον τρία χρόνια, εκτός αν υπάρξει διαφορετική συμφωνία με τους κληρονόμους.

Νέες προβλέψεις για συντρόφους και διαχείριση περιουσίας

Μία ακόμη καινοτομία αφορά τα ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Εφόσον δεν υπάρχουν παιδιά ή άλλοι συγγενείς, ο επιζών σύντροφος θα μπορεί να κληρονομεί ολόκληρη την περιουσία, αποτρέποντας τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο, όπως ισχύει σήμερα.

Τέλος, εισάγεται ρύθμιση που επιτρέπει σε ιδιοκτήτη να πουλήσει όσο ζει το σπίτι ή το εξοχικό του, να εισπράξει τα χρήματα και να συμφωνήσει με τον αγοραστή να παραμείνει στο ακίνητο για το υπόλοιπο της ζωής του. Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να συνεχίσει να κατοικεί στο ίδιο ακίνητο καταβάλλοντας ενοίκιο, αποφεύγοντας έτσι την αναστάτωση μιας μετακόμισης.