Τέσσερα χρόνια συμπληρώθηκαν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με τη σύγκρουση να έχει προκαλέσει τεράστιες απώλειες, σύμφωνα με τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Περίπου 5,9 εκατ. άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, ενώ το Relief Web αναφέρει ότι πάνω από 15.000 άμαχοι έχουν σκοτωθεί. Περίπου το ένα τέταρτο του προπολεμικού πληθυσμού των 42 εκατ. ανθρώπων έχει χαθεί. Σε κλίμα κατάνυξης και υψηλού συμβολισμού, με ιδιαίτερη αναφορά στα πολυάριθμα θύματα του πολέμου στην Ουκρανία, πραγματοποιήθηκε στο Φανάρι η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων. 

Η Ακολουθία τελέστηκε με πατριαρχική λαμπρότητα, το πρωί της Τρίτης στον Πατριαρχικό Ναό στο Φανάρι, με αφορμή την εορτή της Ευρέσεως της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος απηύθυνε προσευχές για την πνευματική ενίσχυση των πιστών με την είσοδό τους στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, υπογραμμίζοντας τον ασκητικό και μετανοητικό χαρακτήρα της περιόδου.

Στο τέλος της Ακολουθίας τελέστηκε Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών όλων των θυμάτων του πολέμου στην Ουκρανία, με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.


Αρχιεπίσκοπος Φιλαδέλφειας της Ουκρανικής Ελληνικής Καθολικής Εκκλησίας: Όσα αναφέρει για τον πόλεμο στην Ουκρανία  

Τη δύναμη της ταυτότητας και των σχέσεων στην Ουκρανία ως «εργαλεία για να αντέξουν έναν τέτοιον πόλεμο», ακόμη και μέσα σε συνθήκες «μεγάλου πόνου», υπογραμμίζει ο Μητροπολίτης Βορίς Γκούτζιακ, Αρχιεπίσκοπος Φιλαδέλφειας της Ουκρανικής Ελληνικής Καθολικής Εκκλησίας, μιλώντας στο Vatican News.

Ο Μητροπολίτης Γκούτζιακ έχει πραγματοποιήσει περίπου 55 ταξίδια στην Ουκρανία τα τελευταία 12 χρόνια της σύγκρουσης, εκ των οποίων τα 15 τα τελευταία τέσσερα χρόνια της πλήρους εισβολής.

Παρά την έλλειψη θέρμανσης, ηλεκτρισμού και τις συνεχιζόμενες βομβιστικές επιθέσεις, ο αρχιεπίσκοπος επισημαίνει τη σημασία της διεθνούς υποστήριξης για τον ουκρανικό λαό: «Στέκονται, κουρασμένοι και εξαντλημένοι, αλλά πιστοί και γεμάτοι πίστη ότι η αλήθεια του Θεού θα επικρατήσει».

Ο Μητροπολίτης περιγράφει την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουκρανία, όπου επισκέφθηκε περίπου δώδεκα πόλεις και σαράντα ανθρωπιστικά ή εκκλησιαστικά προγράμματα.

«Από τη μία υπάρχει ο τραυματισμός, ο θάνατος και η καταστροφή, και από την άλλη η Εκκλησία δείχνει μεγάλη ευαγγελική αγάπη και ηρωική προσφορά», αναφέρει.

Οι επιθέσεις στις υποδομές ενέργειας, ιδιαίτερα στο Κίεβο, προκάλεσαν διακοπές ηλεκτρικού και θερμού νερού σε εκατοντάδες κτίρια. Παρά τις δυσκολίες, οι κάτοικοι επιδεικνύουν θάρρος και αλληλεγγύη, βοηθώντας στη διόρθωση των ζημιών και στη στήριξη των πιο ευάλωτων.

Ωστόσο, η μακροχρόνια κούραση είναι εμφανής: οι ψυχολόγοι υπολογίζουν ότι δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από μετατραυματικό σοκ. Τα παιδιά δεν έχουν παρακολουθήσει κανονικά σχολείο για έξι χρόνια, λόγω του πολέμου και της πανδημίας COVID-19.


Η στήριξη από την Εκκλησία στην κοινότητα και στην εκπαίδευση

Η Ουκρανική Καθολική Εκκλησία συνεχίζει να αποτελεί πυρήνα αντίστασης και αλληλεγγύης. «Κάθε φορά που υπάρχει κατοχή, η ουκρανική καθολική Εκκλησία προσπαθεί να επιβιώσει», υπενθυμίζοντας ιστορικά γεγονότα γενοκτονιών και καταπίεσης που στοίχισαν εκατομμύρια ζωές, σημειώνει ο Μητροπολίτης, ενώ αναφερόμενος στην ενότητα, με την οποία η Ουκρανική Καθολική Πανεπιστημιακή Κοινότητα αντιμετωπίζει το πόλεμο θα πει πως φοιτητές και καθηγητές συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική ζωή και την υποστήριξη των μελών της κοινότητας.

Το Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας του πανεπιστημίου συνεργάζεται με την Πρώτη Κυρία Ουκρανίας, Ολένα Ζελένσκα, στο πρόγραμμα «Πώς είσαι;», που προωθεί την ψυχολογική υποστήριξη σε εθνικό επίπεδο.

Ο ίδιος εξηγεί πως ενώ ο πόλεμος επιδιώκει να διαιρέσει τους ανθρώπους και να προκαλέσει αμφιβολίες για την πίστη, την ταυτότητα και τις σχέσεις τους, η κοινότητα και η ταυτότητα λειτουργούν ως όπλα αντίστασης.

Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, η Ουκρανία έχει προσελκύσει την προσοχή της διεθνούς κοινότητας λόγω της υπεράσπισης της δημοκρατίας, της θρησκευτικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερου σεβασμού τυγχάνει ο Πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Στην Αμερική, η ουκρανική κοινότητα ενθαρρύνεται να προσεύχεται, να ενημερώνεται και να υποστηρίζει ενεργά την Ουκρανία με τον Μητροπολίτη να επισημαίνει ότι «η Ουκρανία δεν χρειάζεται βοήθεια επειδή είναι δυστυχισμένη, αλλά γιατί κάνει για εμάς μια ηρωική δουλειά με ανεκτίμητο κόστος».


Ο ρόλος του Βατικανού

Ο Πάπας Φραγκίσκος έχει αναφερθεί πάνω από 400 φορές στην Ουκρανία, προτρέποντας τον κόσμο να προσευχηθεί για τους Ουκρανούς, που υποφέρουν.

Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί, ότι το Βατικανό εργάζεται διακριτικά για την απελευθέρωση αιχμαλώτων και την επιστροφή παιδιών, που απήχθησαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Ο Μητροπολίτης αναφέρει, επίσης, παραδείγματα όπως η πρωτοβουλία του Καρδινάλιου Γκρεγκόζ Ρις από την Κρακοβία, που με τη στήριξη του Πάπα οδήγησε σε μια εθνική συλλογή γεννητριών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

Οι Ουκρανοί εκτιμούν ιδιαίτερα τις διεθνείς εκκλήσεις για προσευχή και υποστήριξη. «Στέκονται, κουρασμένοι και εξαντλημένοι, αλλά πιστοί και γεμάτοι πίστη ότι η αλήθεια του Θεού θα επικρατήσει», καταλήγει ο Μητροπολίτης.

Κατά την περίοδο της Σαρακοστής, ο Μητροπολίτης καλεί σε προσευχή, νηστεία και ελεημοσύνη, υπενθυμίζοντας την Ash Wednesday collection στις ΗΠΑ για την Εκκλησία στην Ανατολική Ευρώπη.